1999 2008'de sigortalı olan EYT'liler ne kadar emekli maaşı alacak? EYT'lilere 4.500 5.000 TL maaşla emeklilik! Prime göre aylık hesabı yaptık!

EYT hakkında son gelişmeler sıkı takibe alınıyor. Emeklilikte yaşa takılanlar ile ilgili formüller konuşulurken bir yandan da maaş hesabı merak ediliyor. Bu kapsamda, 'EYT'liler ne kadar emekli maaşı alacak? EYT'liler kaç TL emekli aylığı ile emekli olacaklar?' sorularına yanıt aranıyor. EYT kapsamında olan emekliler için maaş hesabı 3 ayrı dönemde hesaplanacak. EYT'lilerin büyük bir kısmı 2000 yılı sonrasına denk geliyor. İşte EYT maaş hesabı... EYT'liler yani 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, emeklilik düzenlemesini heyecanla bekliyor. Emeklilik için yıl ve prim şartlarını tamamlayıp yaş şartını bekleyen EYT'liler, bu düzenlemeyle emeklilik imkanına kavuşabilecek. Bu kapsamda olanlar yani 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanların emeklilik zamanlarında maaşları için üç ayrı hesaplama yapılıyor. Maaşı belirlerken uygulanan formül aynı olsa da, kişilerin çalışma şartları, iş yerlerinin durumu, aylık kazançları, çalışma süreleri, hatta işe ara verip vermemiş olmaları bile maaşı etkiliyor. Dolayısıyla herkese göre ayrı maaşlar çıkıyor. Hatta aynı işyerinde aynı şartlarda çalışmış, ama farklı tarihlerde emekli olmuş kişilerin bile maaşları arasında değişiklikler olabiliyor. En basit şekliyle anlatmaya çalışırsak formül şöyle: Emekli maaşı= Ortalama aylık kazanç X Aylık bağlama oranı. Aylık bağlama oranını ise gün sayısı, yani prim ödediğiniz süre belirliyor. UYGULANAN FORMÜLLER Yukarıda söylediğimiz gibi üç ayrı formül uygulanıyor: 1999'A KADAR SÜRE: Aylık bağlama oranı, 25 yıl sigortalılık süresi (9.000 gün) için yüzde 76 olarak uygulanıyor. 3.600 gün için ise yüzde 70 olarak alınıyor. 1999-2008 ARASI: Bu dönemde sistem değiştiriliyor ve 25 yıl için oran yüzde 65'e çekiliyor. EKİM 2008 SONRASI: Sosyal güvenliğin bir çatı altına toplanması ile 25 yıl için aylık bağlama oranı yüzde 50'ye kadar iniyor. Emeklilik için yaşı beklerken çalışmaya devam etmek prim sayısını artırırken, eğer kazançlar da yüksekten yatıyorsa emekli maaşını artıran bir etkiyle sahip oluyor. Prim günü ile yaş arasındaki fark özellikle 2000 ve 2008 sonrası sigortalı olanlarda daha da açıldı. Bir örnek: Ahmet bey 21 yaşındayken 1988 yılında ilk kez sigortalı oldu. Ahmet beyin emekli olması için 25 yıllık sigortalılık süresi dışında 5.450 gün prim ödemesi gerekiyor. Yaş şartı ise 51. Ahmet bey 5.450 günü 15 yıl çalışarak doldurduğunda yaşı ancak 36 olacak. Dolayısıyla 51 yaşına kadar, 15 yıllık bir süresi daha bulunuyor. Bu süreyi bekleyerek de geçirebilir. Ama çalışarak geçirirse aylık bağlama oranını artırabileceği gibi yüksek kazançla maaşını da yükseltebilecek. MAAŞ NASIL YÜKSELİR? Emekli maaşını yükselten en önemli unsur sizin aylık prime esas kazancınız. Yani işyerinde sizin için belirlenen brüt maaş oluyor. Maaşınız ne kadar yüksekse, sizin için yatırılan prim miktarı da o kadar artıyor. Dolayısıyla birikiminiz yükseliyor ve bu maaşı etkiliyor. Asgari ücretten çalışan birisi ile tavandan maaş alan birisi emekli olduğunda aralarında ciddi maaş farkı oluşuyor. Prim günlerinizin fazla olması da bir başka etki. Yüksek kazançtan çok prim günü maaşı artırıcı etki ediyor. Düşük maaştan çok prim günü maaşınızın fazla artmasını engelliyor. EKSİLEN-ARTAN AYLIK Emeklilik primi dolduktan sonra yaşı bekleyenler için böyle bir tehlike bulunuyor. Yani siz eğer asgari ücretten çalışıyorsanız, ya da maaşınız asgari ücretten gösteriliyorsa, (Biliyorsunuz bazı işverenler bu tür hilelere başvuruyor) çalıştığınız her yıl için ileride emekli maaşınızın yükselmesi de önlenmiş oluyor. TÜM KAZANÇLAR ETKİLİ Yukarıda emekli maaşınız hesaplanırken ortalama kazancınızın aylık bağlama oranıyla çarpılması formülünden bahsetmiştik.Burada ortalama kazancınız sizin bu güne kadar yaptığınız tüm çalışmalarda elde ettiğiniz kazançlar, yani aldığınız maaşlarla belirleniyor. Yani SSK, Bağ-Kur ya da Emekli Sandığı'na bildirilen prime esas kazançlarınız dikkate alınıyor.Tabi burada akla gelen 20 yıl önceki maaşların bugünkü para değeriyle bir kıymetinin olmadığı.Haklısınız. Özellikle paradan 6 sıfır atılması ile bu hesaplamalarda da değişiklikler yapılıyor.SGK büyüme ve enflasyon gibi verileri kullanarak burada bir güncelleme yapıyor. Dolayısıyla yıllar önce aldığınız, ancak şimdi komik denilebilecek rakamlara gelen maaşlarınız bugünkü şartlara uyarlanıyor ve hesaplamalar bunun üzerinden yapılarak bir ortalama bulunuyor. EMEKLİLİKTE YAŞA NASIL TAKILDILAR? 8 Eylül 1999 tarihinden önce kadın 20; erkek 25 yıl sigortalılık ve 5000 gün prim koşulunu yerine getirerek emekli olabiliyordu. 8 Eylül 1999 tarihinde 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile emeklilik yaşı kademeli olarak kadınlarda 58, erkeklerde 60'a çıkartıldı. 2008 yılında yapılan ikinci değişiklikle de emeklilik yaşı 2036'dan itibaren yeniden kademeli olarak artırılarak kadın ve erkeklerde 2048 yılında 65'te eşitlenecek. EYT'LİLER NE İSTİYOR 8 Eylül 1999'da kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin günlük prim ödeme gün sayısı olan emeklilik koşulları değişti. Bu tarihten önce işe giren kadınlar için 40-58 ile erkekler 44-60 yaş arasında değişen kademeli geçiş süresi geldi. Bu tarihten sonra işe girenler için de emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60'a, prim gün sayısı da 7 bine çıktı. EYT kapsamında olanlar 1999'daki değişikliğin geçmişe dönük uygulanmasına son verilmesi ve 1999'dan önce işe başlayanların prim gün sayılarını doldurduğunda yaş şartını beklemeden emekli olmayı talep ediyor. 10 YILI OLANA DA YAŞ AVANTAJI GÜNDEMDE EYT çalışmalarında 3600 (10 yıl) prim günü tamamlayanlara ilişkin formüller de gündeme gelecek. Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 15 yılı (bu süre doldu) ve 3600 gün primi tamamladıklarında kadınlar 50, erkekler de 55 yaşı da doldurmak kaydıyla kısmi emeklilik hakkı kazanıyor. Emeklilik yaşları ise bu 3 şartı bitirdikleri tarihe göre değişiyor. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşa varan şartlar ortaya çıkıyor. EYT çalışmalarıyla birlikte kısmi emeklilikte yaş durumu da gündeme geldi. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı bulan kısmi emeklilik şartlarının, primi yetersiz EYT'liler için yumuşatılması söz konusu olabilecek. Bu kapsamda, 3600 prim günü olup yaşı bekleyenlerden kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını tamamlayanların emekli edilmeleri bir formül olarak duruyor. Yaşı bekleyen ancak tam emeklilik için primi eksik olanlar bu formülle emekli olabilecek. Prim eksik ise 3600 günü tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılacak. 3600 gün yani 10 yıllık primi olanlar kadınsa 50, erkekse 55 yaşını da doldurmuşsa emeklilik yolu açılacak. KADEME DE GELEBİLİR EYT'liler için konuşulan formüllerden biri de yaşın kademeli olarak düşürülmesini içeriyor. Bu kapsamda 9 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlarda istenen yaş koşulunun kademeli olarak düşürülebileceği belirtiliyor.