Amerikan New York Times gazetesi tarafından 'beklenmedik jeopolotik parlama noktası' olarak tanımlanan Dedeağaç limanının sürpriz konuğu, Türkiye-ABD ilişkilerinde ipleri bir kez daha gerebilir. Haziran ayı sonunda Batı Trakya'daki Dedeağaç limanına yanaşan bir ABD gemisi, Yunan medyası tarafından 'En büyük askeri ekipman sevkiyatı' başlıklarıyla haberleştirildi. ARC Endurance isimli Amerikan gemisindeki yükleri boşaltmak bir hafta sürdü.
Ağustos ayına gelindiğinde ise 290 metre uzunluğundaki ABD gemisi USNS MENDONCA'nın Dedeağaç limanına yanaştı. To Vima gazetesi USNS MENDONCA'nın bugüne kadar Dedeağaç limanına demirleyen en büyük gemi olduğunu kaydetti. Amerikan donanmasına ait yaklaşık 35 bin tonluk lojistik gemisine, Balkanlar ve Doğu Avrupa'dan ABD'ye geri götürülecek ekipman ve araçlar yüklendi.
New York Times gazetesi, geçen hafta yayımladığı bir haberde birkaç yıl öncesine kadar neredeyse hiç kullanılmayan Dedeağaç Limanı'nı mercek altına aldı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgale girişmesiyle askeri hareketliliğin daha da arttığını vurgulayan New York Times, "Bu, Ukrayna'daki savaşın Avrupa'daki ekonomik ve diplomatik ilişkileri nasıl yeniden şekillendirdiğini gösteriyor" dedi.
ABD'nin Dedeağaç üzerinden taşıdığı askeri teçhizat miktarı geçen yıl, 2020'ye göre 14 kat artarak 3 bin 100 'parçaya' ulaştı. Pentagon, 'parça' terimini tanktan mühimmata her türlü teçhizat için kullanıyor. 2022'de bu sayıya şimdiden ulaşıldı. ABD'li yetkililer, teçhizatın Ukrayna değil Doğu ve Kuzey Avrupa'da konuşlanmış Amerikan askerleri için olduğunu belirtiyor.
AYDA BİR SİGARA KITLIĞI
Niki Kitsantonis ve Anatoly Kurmanaev imzalı New York Times haberinde, ABD'nin 'silah merkezi' haline gelen Dedeağaç limanındaki hareketliliğin şehirde yaşayanlar ve Atina yönetimi tarafından memnuniyetle karşılandığını dile getirdi. Habere göre, halk ve hükümet, yaklaşık 10 yıl boyunca neredeyse hiçbir geminin yanaşmadığı küçük Dedeağaç'ta ABD'lilerin ekonomiyi canlandırmasını ve güvenliği sağlamasını umuyor.
Birkaç ayda bir ABD savaş gemileri tank ve kamyon indirmek için limana yanaştığında bölgede yumurta ve sigara kıtlığı baş gösteriyor. Bölge yetkilileri de askeri gelişmelerin diğer sektörlerdeki yatırımcıları çekmesini, Dedeğaç'ın Bulgaristan, Romanya ve Ukrayna için bir ticaret merkezi olmasını umut ediyor.
Türkiye sınırına 20 kilometre uzaklıktaki Dedeağaç'ta kafe işleten 53 yaşındaki Yiannis Kapelas, "Biz küçük bir ülkeyiz. Bizi koruyacak büyük bir ülkenin olması iyi bir şey" diyor.
Pentagon ise daha fazla yük taşıyabilmek için limanda inşaata başladı. ABD ordusunun limandaki lojistik faaliyetlerini yöneten Andre Cameron, "Limanı dinamik bir askeri harekat merkezine dönüştürüyoruz" değerlendirmesini yaptı.
ABD VE RUS ŞİRKETLERİ YARIŞIYOR
Stratejik öneme sahip liman ayrıca özelleştiriliyor. Limanın yüzde 67'lik hissesine talip olanlar arasında Washington'ın desteklediği iki şirket var. Diğer iki şirketinse Rusya'yla bağları mevcut.
Bu şirketlerden biri, Yunan asıllı Rus iş insanı İvan Savvidis'e ait. Daha önce Rusya Parlamentosu'nda görev yapan Savvadis'in internet sitesinde Putin'le bir fotoğraf yer alıyor. Limana talip olan Yunan holdingi Copelouzos Group, Rus enerji şirketi Gazprom'un ülkedeki ortağı.
2004 ila 2007'de ABD'nin Yunanistan Büyükelçiliği görevini yürüten Charles P. Ries, şirketin kurucusu Dmitrios Copelouzos hakkında "Başka bir adla Gazprom mu?" ifadesini kullanmıştı.
Dedeağaç'ın kontrolü için yarışan ABD'li şirketlerden biriyse BlackSummit Financial Group. Sahibi John Charalambakis limana ilgisinin 2018'de, dönemin ABD Büyükelçisi Geoffrey Pyatt'la görüşmesiyle başladığını söyledi. Buna göre Pyatt, Charalambakis'e ABD şirketlerinin bölgede nüfuz için Rusya ve Çin'le rekabet etmesi gerektiğini söyledi. Limanla ilgilenen diğer ABD şirketi Quintana Infrastructure & Development ise yorum yapmadı.
