Dünya Afganistan’ı konuşuyor! Putin'den ABD'ye şok suçlama!

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Afganistan'daki kriz nedeniyle ABD'yi suçlayarak, 'Afganistan'daki yeni krizin sebebi, kendi değerlerini empoze etmeye çalışan ABD'nin sorumsuz girişimleridir. ABD'nin çekilmesinin ardından oluşan krizin bölge ve dünya güvenliğini nasıl etkileyeceği belirsiz.' dedi. Putin, Hindistan'ın ev sahipliğinde çevrim içi düzenlenen 13. BRICS Ülkeleri Zirvesi'nde Afganistan'daki gelişmeleri değerlendirdi. Küresel istikrarın son dönemde zarar gördüğüne dikkati çeken Putin, 'Stratejik istikrarı oluşturan sistem gözle görülür bir şekilde bozuldu. Eski bölgesel çatışmalar sonlanmıyor, aynı zamanda yenilenen bir güçle tekrar alevleniyorlar.' diye konuştu. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesiyle ülkede yeni bir krizin yaşandığına işaret eden Putin, 'Afganistan'daki yeni krizin sebebi, kendi değerlerini empoze etmeye çalışan ABD'nin sorumsuz girişimleridir. ABD'nin çekilmesinin ardından oluşan krizin bölge ve dünya güvenliğini nasıl etkileyeceği belirsiz.' ifadelerini kullandı. Putin, küresel düzende çok kutupluluğun geliştirilmesi ve güçlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi. Öte yandan Taliban üyelerinin Afganistan'daki icraatları dünya genelinde dehşetle izlenirken, dün açıklanan geçici kabine de ülkenin geleceğine dair önemli ipuçları verdi.Hürriyet'te yer alan habere göre; Kabinede kültür bakan yardımcılığı görevine getirilen Ahmedullah Vasık, 'Kadıların kriket oynamasına izin verileceğini sanmıyorum, zira kadınların kriket oynaması gerekli değil' ifadelerini kullandı.Avustralya merkezli yayın kuruluşu SBS'e konuşan Vasık, 'Krikette yüzlerinin ve vücutlarının örtülemeyeceği bir durumla karşılaşabilirler. İslam kadınların böyle görünmesine izin vermiyor' şeklinde konuştu.Medya çağında olunduğunu söyleyen bakan yardımcısı, 'Fotoğraflar ve videolar olacak ve insanlar onlara bakacak. İslam ve İslam Emirliği (Afganistan) kadınların kriket oynamasına ya da açık görünecekleri türden sporları yapmalarına izin vermez' dedi.AFGANİSTAN'DA NELER OLUYOR? Afganistan'ın Pencşir vilayetini kontrol eden grupların lideri Ahmed Mesud, Taliban'ın güçlerini Pencşir ve Andarab'dan çekmesi halinde müzakereye hazır olduklarını duyurdu.Başkent Kabil'deki Afganistan Alimler Şurası'nın taraflardan çatışmaları sonlandırmalarını ve 'Müslüman kanı dökmeye son vermeleri' için yaptığı çağrının ardından, Mesud Facebook hesabından bir açıklama yaptı.Barışçıl çözümden yana olduklarını belirten Mesud, 'Ulusal Direniş Cephesi, Taliban'ın Pencşir ve Andarab'daki saldırılarını ve askeri operasyonlarını sonlandırması halinde kalıcı barışa ulaşmak için savaşı derhal bitirmeye hazırdır. Alimler ve reformistlerle geniş bir toplantıda tüm tarafların olduğu müzakerelere devam etmeyi umuyoruz.' ifadelerini kullandı.Afganistan halkının büyük çoğunluğunun Müslüman olduğunu anımsatan Mesud, Taliban'ın Pencşir ve ilçelerinde 'cihad etmesinin' dini ve insani bir anlamı olmadığını belirtti.Mesud, Taliban'ın geri çekilmesi halinde kendilerinin de saldırıdan uzak duracağını kaydetti. Tacik liderin çağrısına Taliban'dan henüz yanıt gelmezken, Pencşir'de son iki gündür devam eden şiddetli çatışmalarda yüzlerce savaşçının öldüğü bildiriliyor.Mesud liderliğindeki Ulusal Direniş Cephesi bölgeyi teslim etmek istemediği Taliban ile müzakerelerde bulunmuş ancak taraflar uzlaşamamıştı.PENCŞİR VİLAYETİNİ KONTROL EDEN GRUPLARIN SÖZCÜSÜ DEŞTİ ÖLDÜRÜLDÜ Bu arada, Pencşir vilayetini kontrol eden grupların sözcüsü Fehim Deşti, Taliban'la süren çatışmalarda hayatını kaybetti.Cemiyet-i İslami Partisi Liderlik Konseyi Üyesi ve Deşti'nin yakın arkadaşlarından Nur Rahman Ahlaki, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda Deşti'nin öldüğünü doğruladı.Pencşir'i kontrol eden Afganistan Ulusal Direniş Cephesinin sözcülüğü görevini yürüten Deşti, eski Afganistan Milli Uzlaşı Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah'ın kız kardeşinin oğluydu.Deşti, cephenin lideri Ahmed Mesud'un babası ünlü Afgan komutan Ahmed Şah Mesud'un 21 yıl önce hayatını kaybettiği suikast sırasında yanında bulunmuş ve olaydan yaralı kurtulmuştu.Taliban ile Pencşir'deki güçler arasındaki çatışmalarda ayrıca, Ahmed Şah Mesud'un komutanlarından Abdulvedud Zere'nin de hayatını kaybettiği bildirildi.Deşti ve Zere'nin Pencşir'in Ruha ilçesinin Deştek bölgesinde Taliban güçleriyle çıkan çatışmalarda hayatını kaybettiği açıklandı.PENCŞİR'E OPERASYONU ZORLAŞTIRAN ETKENLER Başkent Kabil'e yaklaşık 50 kilometre mesafedeki Pencşir vilayeti, ABD'nin 2001'deki işgali öncesinde ilçe statüsündeydi. Yaklaşık 170 bin nüfuslu bölgenin büyük bölümü Taciklerden oluşuyor. Sovyetler Birliği'nin 1980'lerdeki işgaline karşı Ahmet Şah Mesut liderliğinde etkili bir direniş gösteren Pencşir'e, 1990'ların sonunda ülke geneline yayılan Taliban güçleri de giremedi ancak söz konusu dönemde Taliban güçleri çok sayıda cepheye yayılmış durumdaydı.Vadiler silsilesinden meydana gelen ve toplam 120 kilometre uzunluğa sahip bölge, binlerce metrelik sarp dağlarla çevrili olması nedeniyle içindekilere doğal koruma sağlıyor. Vadiye giriş çıkışların birer geçitten sağlanması askeri operasyonları oldukça zorlaştırıyor. Kabil'in 2001'de Taliban'dan alınmasında da rol oynayan Pencşirliler, genellikle bölge içinden bir yöneticiyle idare edildikleri için kendilerine fiili bir özerklik atfediyor. Bölgedeki silahlı ve siyasi yapılanmaya, El Kaide militanları tarafından öldürülen Ahmet Şah Mesut'un oğlu Ahmed Mesud liderlik ediyor. Afganistan Ulusal Direniş Cephesi adlı yapı, Rusya ve diğer ülkelerin Taliban'ı ikna ve kendilerine yardım etmesi için girişimlerde bulundu ancak sonuç alamadı.15 Ağustos'ta başkent Kabil'i alarak Afganistan'da kontrolü ele alan Taliban, beklenen geçici hükümeti açıkladı. Açıklanan geçici hükümette 3 isim ön plana çıkıyor. Biri Başbakan seçilen Molla Muhammed Hasan Ahund, diğerleri ise İçişleri Bakanı Siraceddin Hakkani ve Savunma Bakanı Molla Yakup. Dünya kamuoyunda beklenti, Molla Birader'in başbakan olmasıydı.AHUND, BM'NİN YAPTIRIM LİSTESİNDE Birleşmiş Milletler'in (BM) yaptırım listesinde yer alan Molla Ahund, uzun süredir Taliban'ın 26 üyeli karar alma organı Rehbari Shura'ya (Rehberi Şurası) liderlik ediyor. Taliban'ın kurucusu Molla Muhammed Ömer'le yıllarca yan yana çalışan Molla Ahund, hareketin şuan ki lideri Hibetullah Ahundzade tarafından da büyük bir saygı görüyor. Haber 7'de yer alan habere göre, bir BM raporunda Ahund için, 'Molla Ömer'in yakın bir ortağı ve siyasi danışmanı' ifadesi kullanmıştı. 60'lı yaşlarında olduğu tahmin edilen Ahund, bir Peştun. Ahund ayrıca, Taliban'ın doğduğu yer olan Kandahar'dan geliyor. Ahund, 2001'de ABD ile savaş başlamadan önce Afganistan'daki Taliban hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı. MOLLA MUHAMMED YAKUP Savunma Bakanlığı'na yine çekirdek kadrodan bir isim olan Molla Muhammed Yakup getirildi. 31 yaşındaki Molla Yakup, Taliban'ın kurucusu Molla Ömer'in oğlu ve askeri operasyonların başındaki isim. Yakup, aynı zamanda Taliban lideri Ahundzade'nin yardımcılığı görevini yürütüyor. Önceki Taliban lideri Molla Mensur'un ölümünün ardından Taliban liderliğinin kendisine teklif edildiği ancak bunu yaşının genç olması ve askeri deneyiminin eksik olmasından dolayı reddettiği ifade ediliyor.SİRACEDDİN HAKKANİ Taliban'ın tanınmış isimlerinden biri olan Molla Siraceddin Hakkani de İçişleri Bakanı olarak atandı. Siraceddin Hakkani, Afganistan'ın Sovyet işgali altında olduğu dönemde ABD tarafından desteklenen direnişçi Hakkani Grubu'nun kurucusu Celaleddin Hakkani'nin oğlu. Hakkani, babasının kurduğu grubun şu anki lideri konumunda. Hakkani Grubu, 1995'te Taliban'a katıldı. 45-50'li yaşlarının başında olduğu düşünülen Hakkani, ABD'nin terörle arananlar listesinde başına 5 milyon dolar ödül konmuştu.GUANTANAMO TAYFASI Yukarıda dikkat çeken isimlerin dışında, bir de 'Guantanamo tayfası' olarak adlandırabileceğimiz isimler var. 2001'de Afganistan işgali sonrası yakalanarak meşhur Guantanamo'ya götürülen Taliban mensupları içinde yer alan dört isim, 2021'de kurulan ikinci Taliban yönetiminde yer aldı. Bu 4 isim ve Molla Nebi Ömer, 2014 yılında ABD'li asker Bowe Bergdahl ile takas edilmişti. Bu takas tarihe 'Taliban Beşlisi' olarak geçmişti. Bu 5 Guantanamo tutuklusundan 4'ünün bugün Taliban yönetimindeki pozisyonları ise şu şekilde: Bilgi ve Kültür Bakanı Molla Hayrullah Hairha Sınırlar ve Kavimler Bakanı Molla Nurullah Nuri, İstihbarat Genel Başkanı Abdul Hak Vasik Savunma Bakan Yardımcısı Muhammed Fazl İŞTE AFGANİSTAN'DA TALİBAN'IN KURDUĞU GEÇİCİ HÜKÜMET KADROSU Başbakan Molla Muhammed Hasan Ahund, Başbakan Yardımcısı Molla Abdülgani Birader, Başbakan Yardımcısı Molla Abdülselam Hanefi, İçişleri Bakanı Siraceddin Hakkani, Savunma Bakanı Molla Muhammed Yakub, Savunma Bakan Yardımcısı Muhammed Fazl, Genelkurmay Başkanı Molla Fazıl Ahund, Maliye Bakanı Molla Hidayatullah Bedri, Milli Eğitim Bakanı Şeyh Mevlevi Nurullah Munir, Bilgi ve Kültür Bakanı Molla Hayrullah Hairha, Ekonomi Bakanı Qari Din Mohammad Hanif, Diyanet İşleri Bakanı Mevlevi Nur Mohammad Sakip, Adalet Bakanı Mevlevi Abdul Hakim Seri, Sınır ve Kabileler Bakanı Nurullah Nuri, Köy Kalkınma Bakanı Yunus Ahundzade, Bayındırlık Bakanı Molla Abdul Mennan Ömeri, Maden ve Petrol İşleri Bakanı Molla Mohammad İsa Ahundi, Enerji Bakanı Molla Abdul Latif Mansur, Havacılık Bakanı Hamidullah Ahundzade, Yüksek Öğretim Bakanı Abdulbaki Hakkani, Teknoloji ve İletişim Bakanı Necibullah Hakkani, Göç İşleri Bakanı Halilurrahman Hakkani, İstihbarat Genel Başkanı Abdul Hak Vasik, Merkez Bankası Başkanı Hacı Mohammad İdris.