Deniz ve hava ulaşımında yeni dönem! Gümrük muafiyetinde kodlar ve şartlar değişti
Ticaret Bakanlığı, deniz ve hava ulaştırmacılığında kullanılan donatım ve işletme malzemelerine yönelik gümrük muafiyeti uygulamasını yeniden düzenledi. Yeni genelgeyle muafiyet kodları eşya türüne ve yetkili kuruluşlara göre ayrıştırılırken, ithalat işlemlerinde GTİP esaslı liste uygulamasına geçildi. Muafiyetten yararlanacak firmaların yetkilendirilmesi, vergi numaralarının BİLGE sistemine tanımlanması ve izin sürelerine uyulması gerekecek.
Ticaret Bakanlığı, denizcilik ve havacılık sektörlerinde kullanılan eşyanın gümrük muafiyetine ilişkin uygulamalarını güncelledi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar sonucunda hazırlanan yeni genelgeyle, sektör temsilcilerinin ihtiyaçları doğrultusunda gümrük işlemlerinde standartlaşmaya gidildi.
4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında hazırlanan 2026/12 sayılı Genelge, deniz ve hava ulaştırmacılığında kullanılan donatım ve işletme malzemelerinin yanı sıra hava yolu şirketlerinin ithal ettiği hava taşıtları, motorları ve bunların parçalarını da kapsıyor.
Denizcilik ve havacılık sektörlerinde kullanılacak gümrük muafiyet kodları ve ithalat şartları güncellendi. (Fotoğraf: AA)
GÜMRÜK MUAFİYETİNDE YENİ KODLAR BELİRLENDİ
Yeni düzenlemeyle havacılık ve denizcilik sektörlerinde kullanılacak muafiyet kodları; eşyanın niteliği, faaliyet alanı ve yetkilendirilmiş yararlanıcı kriterlerine göre yeniden düzenlendi.
Denizcilik sektöründeki donatım ve işletme malzemeleri de havacılık sektöründe olduğu gibi Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) bazında belirlendi.
Genelge kapsamında kullanılacak muafiyet kodları ve kapsamları şöyle:

HANGİ EŞYALAR GÜMRÜK MUAFİYETİNDEN YARARLANACAK?
Düzenleme kapsamında üç temel eşya grubu bulunuyor:
- Deniz ulaştırmacılığı: Deniz ulaşım araçlarında kullanılan donatım ve işletme malzemeleri.
- Hava ulaştırmacılığı: Hava ulaşım araçlarında kullanılan donatım ve işletme malzemeleri.
- Hava taşıtları ve parçaları: Yolcu ve yük taşımacılığı yapan hava yolu şirketlerinin bu faaliyetlerinde kullanmak üzere ithal ettiği hava taşıtları, motorları ve bunların aksam ve parçaları.
Bu kapsamdaki ithalatlarda eşyanın ilgili muafiyet listesinde bulunması ve firmanın gerekli yetkilendirmeye sahip olması gerekiyor.

MUAFİYETTEN YARARLANMAK İSTEYEN FİRMALAR NE YAPACAK?
Yeni uygulamada firmaların doğrudan gümrük muafiyetinden yararlanması mümkün olmayacak. Öncelikle ilgili kurumdan yetkilendirme alınması, ardından firma bilgilerinin Ticaret Bakanlığının BİLGE sistemine tanımlanması gerekecek.

MUAFİYETLİ EŞYA SATILABİLECEK VEYA KİRALANABİLECEK Mİ?
Genelgede, gümrük muafiyeti kapsamında ithal edilen eşyaların daha sonra devredilmesi, satılması, kiralanması veya farklı amaçlarla kullanılması da düzenlendi.
Muafiyetten yararlanma hakkı bulunmayan kişi, kurum ve kuruluşlara eşyanın ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması, devredilmesi veya satılması istenirse gümrük idaresine yazılı başvuru yapılması gerekecek.
Bu talepler, eşyanın kontrol edilmesi ve sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinin ardından sonuçlandırılacak. İşlem kapsamında doğması gereken gümrük vergileri de tahsil edilecek.
Muafiyet hakkına sahip kuruluşlar arasındaki işlemler de belirli şartlara bağlandı. Muafiyet kapsamında ithal edilen eşyanın aynı haktan yararlanabilen başka bir kişi, kurum veya kuruluşa ödünç verilmesi, kiralanması, devredilmesi ya da satılması için de gümrük idaresine yazılı başvuru yapılacak. Başvurular, ibraz edilen belgeler incelenerek karara bağlanacak.

BİLGE SİSTEMİNDE TEKNİK DÜZENLEMELER TAMAMLANDI
Ticaret Bakanlığı, yeni genelgenin uygulanabilmesi için gerekli teknik düzenlemelerin BİLGE sisteminde tamamlandığını ve uygulamanın devreye alındığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, firmaların ve gümrük müşavirlerinin yeni süreçleri kolaylıkla takip edebilmesi amacıyla uygulama broşürünün de yayımlandığı belirtildi.
Açıklamada ayrıca, firmaların vergi numaralarının sistemle doğru şekilde eşleştirilmesi, gümrük beyannamelerinde uygun muafiyet kodlarının kullanılması ve izin sürelerine uyulmasının önem taşıdığı vurgulandı.