Kendi isteğiyle işten ayrılanlar dikkat! İstifa edene tazminat ödenir mi? İşte tüm kurallar

İş yerinde 1 yılını dolduran çalışanların işten ayrılırken kıdem tazminatı alma hakkı bulunuyor. Bu hak sadece işten çıkarılanlara değil, bazı hallerde kendi isteğiyle ayrılanlara da tanınıyor. Yasalarımıza göre istifa eden çalışan kıdem tazminatı alamasa da, istisnaları bulunuyor.

Emekli olanlar, emeklilik için yaş dışındaki diğer şartları yerine getirip ayrılanlar, askerlik için işi bırakanlar, evliliğinin üzerinden 1 yıl geçmeden işten çıkan kadınlar ve haklı fesih ile istifa edenler kıdem tazminatını alabiliyor.

Hatalı dilekçe tazminatı riske atabilir. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

NE YAZILMALI?

Ancak burada önemli bir detay var. O da işverene verilecek dilekçenin doğru yazılması. Dilekçedeki yanlış bir gerekçe ya da belirsiz ifade istifa olarak değerlendirilebiliyor ve kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırabiliyor. Bu nedenle çalışanın işverene verdiği dilekçede "fesih gerekçesinin açık bir biçimde yazılması, haklı nedenin hangi kanun maddesine dayandığının belirtilmesi" gerekiyor.

BELGELERİ İLAVE EDİN

Örneğin; çalışan evlilik nedeniyle işten ayrılacaksa, dilekçesinde ayrılık nedeninin bu olduğunu yazmalı, evlilik cüzdanının fotokopisini de eklemeli. Emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlayanlar da SGK'dan bunu gösteren bir yazı almalı.

Kendi isteğiyle işten ayrılanların tazminat alabileceği istisnalar.

Bu yazı ve bu gerekçeyi belirten dilekçeyle işverene başvurulmalı. Haklı fesih nedeniyle işten ayrılacak çalışanın da dilekçesinde doğru gerekçeyi belirtmesi önemli.

Örneğin; ücreti ödenmediği için haklı sebeple iş sözleşmesini feshetmek isteyen çalışan, işverene verdiği yazıda "Kişisel sebeplerle ayrılıyorum" ya da "Gördüğüm lüzum üzerine işi bırakıyorum" gibi ifadelere yer verirse, tazminatı tehlikeye girer. Hatta işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda bile kalabilir.

SÜREYE DİKKAT!

Bir de haklı fesihle işten ayrılırken 6 gün kuralına dikkat edilmesi gerekiyor. İşçinin derhal fesih hakkını, fesih sebebini öğrendiği günden başlayarak 6 iş günü içerisinde kullanması gerekir.

Ücretin zamanında ödenmemesi hali sürüyorsa fesih hakkı devam eder, 6 gün kuralına takılma olmaz. İşçi geç öğrenirse derhal fesih hakkı fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 1 yıl sonra ortadan kalkar.

Sadece işten çıkarılanlar değil, evlilik, emeklilik, askerlik ve haklı fesih gibi sebeplerle ayrılanlar da tazminat alabiliyor.

NOTER KANALINI TERCİH EDİN

Fesih dilekçesi işverene direkt olarak verilebilir. Ancak ispat açısından fesih bildiriminin noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek yapılması faydalı olacaktır. İhtarnamenin çekildiği tarih, fesih iradesinin açıklandığı tarih olarak kabul edilir. Sözlü yapılan fesih bildirimlerinde tarih ispatı güçleştiğinden mahkemede ciddi risk oluşturur.

HAKLI FESİH SEBEPLERİ

• Yapılan işin, işin niteliğinden doğan sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması.
• İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluştuğu işveren ya da başka bir işçinin bulaşıcı hastalığa veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulması.
• İşverenin iş sözleşmesi yapılırken esaslı noktalardan biri hakkında gerçeğe uygun olmayan bilgi vermesi, yanlış vasıflar veya şartlar göstererek işçiyi yanıltması.
• İşverenin işçinin veya aile fertlerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söylemesi, davranışlarda bulunması veya işçiye cinsel tacizde bulunması.
• İşçinin başka bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından iş yerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması.
• İşçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.
• Ücret zamanında ve eksiksiz ödenmezse.

Sözlü yapılan fesih bildirimlerinde tarih ispatı mahkemede risk oluşturur.

KİMLER TAZMİNAT ALABİLİR?

• Emeklilikte yaş dışındaki şartları tamamlayanlar
• Emeklilik için ayrılanlar
• Askerlik nedeniyle ayrılanlar
• Evliliğin üzerinden 1 yıl geçmeden ayrılan kadınlar
• Haklı fesih ile iş sözleşmesini feshedenler