Yaz sezonu bitti! Kullanılmayan izinler yanar mı? İşçi ve memurlar için yıllık izin rehberi

Yaz sezonunun sonuna gelindi. Çalışanların pek çoğu yaz döneminde yıllık izinlerini kullandı. Ancak bazı çalışanların kullanamadığı izin kaldı. Bu izinler yılın kalan döneminde kullanılabilecek. Ancak yine de kullanılamazsa ne olacak? İzinler konusunda işçiler ve memurlar arasında farklı uygulama var. İşte detayları...

ÖZEL SEKTÖR ÇALIŞANLARININ NE KADAR İZNİ VAR?

İşçilerin kaç gün izin yapacakları mevcut iş yerlerindeki kıdemlerine göre belirleniyor. Buna göre 1 yıldan 5 yıla kadar kıdemi olan işçilerin en az 14 gün, 5 yıldan çok 15 yıldan az olan işçilerin en az 20 gün, 15 yıl ve daha çok olanların ise en az 26 gün izin hakkı bulunuyor. 18 yaşından küçükler ve 50 yaşından büyükler ise her durumda 20 günden az izin yapmıyor. Sözleşmelerle bu süreler artırılabiliyor. İzinler, ilk bölümü 10 günden az olmamak kaydıyla istenildiği kadar bölünebiliyor.

MEMURLARIN YILLIK İZİN SÜRESİ NE KADAR?

Hizmet süresi 10 yıla kadar olanlar 20 gün, 10 yıl ve üzeri olanlar ise 30 gün yıllık izin kullanıyor. Öğretmenler yaz tatili süreleri içinde iznini kullanıyor. Radyoaktif alanlarda çalışanlara her yıl yıllık izne ek olarak 1 ay daha sağlık izni veriliyor. Memurlar iki yıllık izin süresini birleştirerek kullanabiliyor.

MAZERET İZİNLERİ, RESMİ TATİLLER HAFTA TATİLLERİ YILLIK İZİNDEN DÜŞÜLÜR MÜ?

Mazeret izinleri yıllık izinden düşülemiyor. Yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram ve genel tatiller izin süresinden sayılmıyor. Yani resmi tatiller yıllık izne denk geliyorsa, yıllık izin süresinden indirilemiyor.

Yargıtay'ın hafta tatil günlerinin işçilerin yıllık izin süresinden sayılmayacağına ilişkin kararı bulunuyor. Memurların ise izinli olduğu cumartesi ve pazar günleri yıllık izin hesabına dahil ediliyor.

YILLIK İZİN SIRASINDA RAPOR ALINIRSA İZİN SÜRESİ UZAR MI?

Yıllık iznin kullanıldığı sırada hastalık nedeniyle alınan rapor izni yıllık izin süresinden düşülemiyor.

KALAN İZİNLER NE OLUR?

İşçinin izin hakkında zaman aşımı diye bir süre söz konusu değil. İş akdi devam ettiği sürece işçinin izin hakkı duruyor. Çeşitli sebeplerle kullanılmayan izinler ya sonraki dönemde kullandırılıyor ya da iş akdinin feshedilmesi sırasında parası ödeniyor. Memurlarda ise birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebiliyor. Bu izinlerin sonraki yıllarda kullanılması mümkün değil.

İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?

Birikmiş izinlerin ücretleri son brüt ücret üzerinden hesaplanıyor. SGK işsizlik ve işçi primleri, gelir ve damga vergisi kesintileri hesaba katılıyor. Ancak ödemenin yapıldığı tarihteki prime esas kazanç tavanını aşan izin ücretinden prim kesintisi yapılmıyor.

İSTİFA EDENE DE İZİN PARASI ÖDENİR Mİ?

Kullanılmayan izinlerin bedelinin işten ayrılırken son ücretten ödenmesi gerekiyor. Burada iş akdinin nasıl sona erdiğinin önemi bulunmuyor. İşçi istifa etse de işveren haklı sebeple işçiyi işten çıkartsa da kullanılmayan izin ücretinin ödenmesi gerekiyor. İşçinin ölümü halinde ise ödeme hak sahiplerine yapılıyor.

UYUŞMAZLIKLARDA HANGİ YOL İZLENMELİ?

İşten ayrılan çalışan 5 yıl içinde yargıya başvurmalı. Yıllık izin ücreti davasına ilişkin zaman aşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlıyor. İşçinin yıllık izin uyuşmazlıklarında öncelikle arabulucuya başvurması gerekiyor. Arabulucuya başvurmadan dava açılamıyor. Bu arada yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene ait. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır.