TÜİK'ten kalem kalem gider raporu: En çok neye para harcıyoruz, en çok neyi israf ediyoruz?

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı 2025 yılı Hane Halkı Tüketim Harcaması verilerine göre, geçen yıl yapılan harcamaların en büyük bölümünü yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri oluşturdu.

Barınma harcamalarını yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler izledi.

Hane halkı harcamalarında en büyük payı yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri aldı. (Haberde yer alan fotoğraflar TÜİK ve Takvim Foto Arşiv'e aittir)

BÜTÇENİN EN BÜYÜK KISMI BARINMAYA AYRILDI

TÜİK verilerine göre tüketim harcamalarında ilk üç sırayı konut ve kira, ulaştırma ile gıda harcamaları aldı.

2025 yılında hane halkı bütçesindeki dağılım şöyle gerçekleşti:

Harcama Kalemi	Pay
Konut ve kira	%29,3
Ulaştırma	%20,5
Gıda ve alkolsüz içecekler	%17,3

En düşük paya sahip harcama grupları ise sigorta ve finansal hizmetler, eğitim ve sağlık oldu.

Barınma harcamaları, 2025 yılında bütçelerde ilk sıradaki yerini korudu.

GELİR ARTTIKÇA ULAŞTIRMA HARCAMALARI YÜKSELİYOR

Araştırma, gelir grupları arasındaki tüketim farklılıklarını da ortaya koydu.

En yüksek gelir grubundaki haneler bütçelerinin yüzde 25'ini ulaştırmaya ayırırken, bu oran en düşük gelir grubunda yüzde 8,6'da kaldı. Böylece yüksek gelirli hanelerin ulaştırma harcamalarına ayırdığı payın düşük gelirli hanelere göre üç katı aştığı görüldü.

EN YÜKSEK GELİR GRUBUNUN HARCAMA DAĞILIMI

• Konut ve kira: %25,7
• Ulaştırma: %25
• Gıda ve alkolsüz içecekler: %12,4

EN DÜŞÜK GELİR GRUBUNUN HARCAMA DAĞILIMI

• Konut ve kira: %38,7
• Gıda ve alkolsüz içecekler: %29,2
• Ulaştırma: %8,6

Ulaştırma giderleri yüzde 20,5 ile harcamalarda ikinci sırada yer aldı.

MAAŞLI ÇALIŞANLARLA GİRİŞİMCİLERİN HARCAMA TERCİHLERİ FARKLILAŞTI

Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan haneler harcamalarının önemli bölümünü konut ve ulaştırmaya yönlendirdi.

Bu gruptaki hanelerde:

• Konut ve kira harcamaları: %26,4
• Ulaştırma harcamaları: %21,9
• Gıda ve alkolsüz içecekler: %16

Müteşebbis geliri elde eden hanelerde ise ulaştırma harcamalarının daha yüksek pay aldığı görüldü.

• Ulaştırma: %25,9
• Konut ve kira: %25,5
• Gıda ve alkolsüz içecekler: %17

TEK KİŞİLİK HANELERDE KİRA YÜKÜ DAHA FAZLA HİSSEDİLİYOR

Hane büyüklüğü de tüketim alışkanlıklarında belirleyici oldu.

Tek kişilik haneler bütçelerinin yüzde 41'ini konut ve kiraya ayırırken, bu oran altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde yüzde 22,4 seviyesinde kaldı.

Kalabalık hanelerde ise gıda harcamalarının bütçe içindeki payı yükseldi.

Tek kişilik hanelerde

• Konut ve kira: %41
• Ulaştırma: %14,4
• Gıda: %14,3

Altı ve üzeri kişilik hanelerde

• Gıda: %23,7
• Konut ve kira: %22,4
• Ulaştırma: %18,1

Hanelerde en fazla israf edilen gıda grubu taze meyve ve sebze oldu.

EN FAZLA İSRAF EDİLEN ÜRÜNLER BELLİ OLDU

Araştırmada hanelerde en çok israf edilen gıda ürünleri de incelendi.

İsraf edilen gıda gruplarında ilk sırayı taze meyve ve sebze aldı.

En fazla israf edilen ürünler şöyle sıralandı:

• Taze meyve ve sebze: %39,7
• Ekmek: %32,5
• Süt ve süt ürünleri: %15,1

Veriler, gıda israfının önemli bölümünün günlük tüketilen temel ürünlerde yoğunlaştığını ortaya koydu.