Milyonlarca çalışan için izin rehberi: Kim kaç gün kullanabilir?

Yaklaşan tatil sezonu öncesi çalışanları izin telaşı sardı. İş yerlerinde izin planları hız kazandı. Çalışanların yıllık ücretli izinlerinin yanı sıra yol ve mazeret izni gibi hakları da bulunuyor. Resmi tatiller de yıllık izin eklemeleriyle uzun seyahat imkanları sunabiliyor. Peki çalışanlar izin hakları açısından nelere dikkat etmeli? İzinler nasıl hesaplanacak, ne kadar izin yapılabilecek? İşte merak edilen tüm soruların yanıtları...

İşçi (Haberin görselleri Takvim Foto Arşiv'e aittir)

KAÇ GÜN YILLIK İZİN KULLANILABİLİR?

İzin süresi mevcut iş yerlerindeki kıdeme göre belirleniyor. 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) kıdemi olan işçilerin en az 14 gün, 5 yıldan çok 15 yıldan az kıdemi olan işçilerin en az 20 gün, 15 yıl (dahil) ve daha çok kıdemi olanların ise en az 26 gün izin hakkı bulunuyor. 18 yaşından küçükler ve 50 yaşından büyükler ise her durumda 20 günden az izin yapmıyor. Sözleşmelerle bu süreler artırılabiliyor.

İŞ YERİNDE 1 YILI DOLDURMAYAN İZİN YAPABİLİR Mİ?

Yasa gereği 1 yılını doldurmayan bir çalışan izin kullanamıyor. Fakat işveren isterse işçilerine 1 yıl dolduktan sonra hak edeceği izin günlerini avans olarak kullandırabiliyor.

PART-TIME ÇALIŞANLARIN İZİN HESABI NASIL OLUYOR?

Part-time çalışan işçilerin izin için gerekli 1 yıllık süreleri de işe başladıktan sonra geçen zaman olarak hesaplanıyor. Yani ilk işe başladıkları tarihten bu yana 1 yıl geçip geçmediğine bakılıyor.

Çalışan

RESMİ TATİLE RASTLARSA NE OLUR?

Resmi tatiller yıllık izne denk geliyorsa, yıllık izin süresinden düşülemiyor.

İZİNLER NASIL KULLANILABİLİR?

Yıllık izin ilk bölümü 10 günden az olmamak üzere istenilen kadar bölünebiliyor.

Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemiyor.

Tatile çıkan çift

İZİNDEYKEN MAAŞTAN KESİNTİ OLUR MU?

Yıllık izinler ücretli izinlerdir.

Çalışana maaşı tam olarak ödeniyor. Sigorta primleri de tam olarak yatırılıyor.

YOL İZNİ NEDİR?

İsteyen çalışanlara 4 güne kadar yol izni veriliyor. Ancak bu 4 günün ücreti maaştan düşülüyor. Bunun için işçinin şehir dışına gittiğini ispatlaması gerekiyor.

MAZERET IİZİNLERİ YILLIK İZİNDEN DÜŞÜLÜR MÜ?

İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde 3 gün izin veriliyor. Eşinin doğum yapması hâlinde ise 5 gün olan ücretli izin süresi, yeni düzenlemeyle 10 güne çıkarıldı.

En az yüzde 70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğu bulunan işçilere de bir yıl içinde 10 güne kadar ücretli izin veriliyor. Mazeret izinleri yıllık izinden düşülemiyor.

Yaz tatili

İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIYOR?

Birikmiş izinlerin ücretleri son brüt ücret üzerinden hesaplanıyor.

Hesaplanan brüt ücretten, önce prim kesiliyor, sonra da o ayki vergi dilimi üzerinden gelir vergisi alınıyor. Bir de brüt izin ücretinden damga vergisi hesaplanarak düşülüyor. Ancak ödemenin yapıldığı tarihteki prime esas kazanç tavanını aşan izin ücretinden prim kesintisi yapılmıyor.

Bir başka deyişle izin ücretinin prime esas kazanç üst sınırına kadar olan kısmı prim kesintisine tabi tutuluyor. Bazı işverenler tüm izin ücretinden hesaplama yapabiliyor. Bu yanlış bir uygulama.

İzin hakkının yanması söz konusu değildir. Çeşitli sebeplerle kullanılmayan izinler ya sonraki dönemde kullandırılıyor ya da iş akdinin feshedilmesi sırasında son maaştan parası ödeniyor.

Emekli olup aynı işyerinde devam edenlerin izin paraları da ya emekli oldukları tarihte ya da işten ayrılırken sıfırlanıyor.

RESMİ TATİLLER PEŞ PEŞE

Cuma gününe denk gelen 1 Mayıs hafta sonuyla birleşiyor ve 3 gün tatil fırsatı veriyor.
19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı, salı gününe denk geliyor. 1 gün izinle 16-19 Mayıs tarihleri arasında 4 gün tatil imkanı sunuyor.
Kurban Bayramı, 26 Mayıs Salı arefe günü ile başlıyor, 30 Mayıs Cumartesi gününe kadar devam ediyor. 1.5 gün izin alarak (pazartesi ve arefe günü yarım gün) 9 gün tatil yapmak mümkün.
15 Temmuz'un denk geldiği çarşamba günü öncesi ya da sonrası için alınacak 2 gün izinle 5 gün tatil yapmak mümkün.
30 Ağustos Zafer Bayramı pazar gününe denk geliyor.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı perşembe gününe denk geliyor. 28 Ekim çarşamba günü de yarım gün tatil. Çarşamba yarım gün ve cuma da tam gün olmak üzere 1.5 gün izin alarak 5 günlük bir tatil yapılabiliyor.