Doğum izni 168 güne yükseldi: Kimler yararlanacak, ödemeler nasıl hesaplanacak?

Hem anne hem baba olanların izinlerinde yeni dönem başlıyor. TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen yasal düzenlemeyle, anne olan kamu ve özel sektör çalışanlarına ve baba olan işçilere daha çok izin yolu açılırken, koruyucu ailelere de 10 gün izin imkanı sağlanıyor. Peki yeni düzenlemeler nasıl uygulanacak? İşte merak edilen soruların yanıtları...

Doğum izni yeniden düzenlendi. (Fotoğraflar Anadolu Ajansı Arşiv'e aittir.)

24 haftalık doğum izninden kimler yararlanacak?

Düzenleme, devlet memurları, işçi statüsünde çalışanlar (4/A), Türk Silahlı Kuvvetleri kapsamındakiler dahil kamu ve özel sektörde çalışan tüm kadın çalışanları kapsıyor.

Doğum öncesi izin sürelerinde ne değişti?

Anneler doktorun onayı ile doğuma 3 hafta süre kalana kadar çalışabilirken, bu süre yeni düzenlemeyle 2 haftaya çekildi. Anneler doktor raporu almak şartıyla son 2 haftaya kadar çalışarak, doğum öncesine ilişkin 6 haftalık iznini de doğum sonrasına aktarabilecek. Böylece doğum öncesi 2 hafta, sonrası 22 hafta şeklinde izin yapabilecek.

İzin süresince memurların ücret ödemeleri nasıl olacak?

Doğum iznine çıkan memur, maaşını kurumundan almaya devam ediyor. Bu sırada fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç mali haklar ve sosyal yardımlar ödenmeye devam ediliyor. Bu uygulama devam edecek.

Doğum iznindeki işçiye ne kadar ödeme yapılacak?

Doğum izni süresince işçilere işvereni ücret ödemiyor, devletten geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor. Ödeneğin miktarı da son 12 aylık dönemdeki ortalama prime esas kazancın 3'te 2'si oranında oluyor. Ancak en düşük tutar, ödemenin yapıldığı tarihteki asgari ücret üzerinden hesaplanan tutarın altında olamıyor. Doğum izni 16 haftayken 112 günlük iş göremezlik ödeneği veriliyordu. 24 haftaya çıkarılmasıyla 168 günlük iş göremezlik ödeneği verilecek. Yani devlet 56 günlük daha fazla ödeme yapacak.

Asgari ücretliler ne kadar alacak?

Mevcut asgari ücrete göre annelere her gün için en az 734 lira ödeniyor. Buna göre asgari ücretlilere 112 günlük ödeme 82 bin 208 lira tutarken, doğum izninin uzatılmasıyla 168 gün için 123 bin 312 lira verilecek. Bu tutar maaşa göre artacak.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Düzenleme, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilip Cumhurbaşkanı tarafından onaylandıktan sonra Resmi Gazete'de yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte doğum izni devam eden annelerin izin süresi 24 haftaya çıkacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla analık izni süresi dolmuş ancak doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süresi henüz tamamlanmamış olan personele talepleri halinde 8 hafta ilave analık izni verilecek.

Annelerin izninde neler değişti?

Daha önce doğum öncesi 8, sonrası 8 hafta olmak üzere 16 hafta olarak uygulanan annelik izni; artık doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta oluyor. Doğum izni böylece 8 hafta artırılıyor

Diğer izin hakları devam edecek mi?

Analık izinlerinden sonra anneler isterlerse ücretsiz izin hakkını kullanabilecek. Annelerin ayrıca yarı zamanlı çalışma hakları da devam edecek.

İZİNDEKİ BABALARA NE ÖDENİR?

Babalar için neler değişecek?

İşçi babalar da memurlar gibi 10 gün izin yapacak. Babalık izni sırasında memurlar fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç tüm maaşını almaya devam edecek. 10 günlük babalık izni sırasında işçilerin ücreti ise işverence ödenecek. Çalışmadıkları günler için sadece varsa yol ve yemek yardımını alamayacaklar.

Koruyucu ailelerin izni nasıl uygulanacak?

Koruyucu aile olan memurlara, işçilere ve Silahlı Kuvvetler mensuplarına izin hakkı gelecek. İzin, istek üzerine ve çocuğun koruyucu aile yanma teslim edildiği tarihten sonra kullanılabilecek.