Cari denge 674 milyon dolarla 20 ay sonra fazla verdi! Ana etken ihracat ve turizm | Ticaret Bakanlığı'ndan 'kararlılık' mesajı

Türkiye'nin cari işlemler hesabı haziranda 674 milyon dolarla 20 ay sonra fazla verdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, altın ve enerji hariç, cari işlemler hesabında 5 milyar 584 milyon dolarlık fazla oluştu.

Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı, haziranda 3 milyar 697 milyon dolar oldu. Bu dönemde, hizmetler dengesi kaynaklı girişler 5 milyar 19 milyon dolar, seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler de 4 milyar 203 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Haziran ayında cari işlemler hesabında 20 ay sonra fazla verilmiştir.

• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Haziran ayına ilişkin ödemeler dengesi istatistikleri açıklanmıştır. Bir önceki yılın Haziran ayında 2,6 milyar dolar açık veren cari işlemler hesabı, bu yıl Haziran…

— Prof. Dr. Ömer Bolat (@omerbolatTR) August 11, 2023

Ticaret Bakanı Ömer Bolat konuya ilişkin resmi sosyal medya hesabı Twitter üzerinden açıklamalarda bulundu.

"Haziran ayında cari işlemler hesabında 20 ay sonra fazla verilmiştir" diyen Bolat, şu ifadeleri kullandı;

EKİM 2021'DEN YANA İLK KEZ
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Haziran ayına ilişkin ödemeler dengesi istatistikleri açıklanmıştır. Bir önceki yılın Haziran ayında 2,6 milyar dolar açık veren cari işlemler hesabı, bu yıl Haziran ayında 674 milyon dolar fazla vermiştir. Böylelikle Ekim 2021'den bu yana ilk kez aylık fazla verilmiştir. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 5,6 milyar dolar fazla vermiştir.

REKOR TAZELEDİ
• Haziran ayında cari işlemler hesabında fazla verilmesinde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının %42,5 azalarak 3,7 milyar dolar gerçekleşmesi etkili olmuştur. Hizmet ihracatımız %11,9 artışla 9,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu kalem altında seyahat kaleminden kaynaklanan gelirler %18,5 oranında artarak 4,8 milyar dolar olmuştur. Hizmet ihracatımız yıllıklandırılmış olarak Haziran ayında 97,3 milyar dolar ile rekor tazelemiştir.

• Önümüzdeki dönemde cari işlemlerdeki iyileşmeyi sürdürmek amacıyla başta mal ve hizmet ihracatını artırmaya yönelik çalışmalarımız olmak üzere, Ticaret Bakanlığı olarak faaliyetlerimizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

• Ekonomimizdeki önemli bir yapısal dönüşüm alanı olarak cari işlemler hesabındaki kalıcı iyileşme, makro-finansal istikrarı kuvvetlendirerek inovasyon odaklı yatırım ve üretim, ihracat, istihdam önceliklerimiz kapsamında sürdürülebilir refah artışı için önemli bir kazanım olacaktır.

ANA ETKEN DIŞ TİCARET VE TURİZM GELİRLERİ
Türkiye'nin cari işlemler hesabı da haziranda 674 milyon dolarla Ekim 2021'den bu yana ilk defa fazla verdi. AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi, cari açıkta haziran ayında gözlenen iyileşmede, dış ticaret açığının geçen yılın belirgin şekilde altında kalması ve turizm gelirlerinin artışını sürdürmesinin ana etken olduğunu belirtti.

Finansman tarafında cari fazla verilmesi ve yüklü net hata-noksan girişine ek olarak, finansman hesabının fazla vermesi ile resmi rezervlerde 11,2 milyar dolarlık belirgin artış gözlendiğini ifade eden Bürümcekçi, ''Haziran ayında portföy kanalında 1,8 milyar dolar ile yüklü giriş gözlendi. Alt kırılım olarak; banka tahvil ihraçları 70 milyon dolar ve şirket tahvil ihraçları ise 12 milyon dolar net borçlanmaya işaret ediyordu. Hisse senetlerine 1 milyar 89 milyon dolar ve devlet tahvillerine 46 milyon dolar giriş gözlendi. Doğrudan yatırımlar ise 135 milyon dolar giriş ile geçen yılın çok altında kalırken bunun alt kalemi olan yabancı gayrimenkul alımı ise 243 milyon dolar düzeyine geriledi.'' dedi.

Bürümcekçi, küresel ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın ihracatta yavaşlama riskini artırırken, kur artışları ile para, maliye ve makro ihtiyati politikalardaki sıkılaşmanın ithalat üzerinden dengeleyici rol oynayabileceğini söyledi.

Bu yılın ilk yarısında, enerji ve genel olarak emtia fiyatlarındaki düşüşün yanı sıra, küresel ekonomik aktivitenin toparlanma eğilimini sürdürmesinin Türkiye'nin ihracatı, ve dolayısıyla, cari denge açısından olumlu yansıdığını söyleyen Bürümcekçi, yurt içi ekonomik aktivitenin iç talep kaynaklı güçlenmesini sürdürmesinin ise ithalatı belirgin yukarı çektiğini aktardı.

Bürümcekçi, ''Ancak, ikinci yarıda küresel öncü aktivite göstergelerinde gözlenen düşüş ihracat açısından yavaşlama riskini artırırken, buna karşılık seçimler sonrası kur artışlarının hızlanması, para ile maliye politikalarında görülen sıkılaşma ve bireysel kredilerin artış hızını sınırlamaya yönelik önlemler iç talebi yavaşlatarak ithalat artışlarının hız kesmesine yol açabilir.'' değerlendirmesinde bulundu.

"CARİ DENGEDEKİ BU SİNYALİ YABANCI YATIRIMCI DA NOT EDECEKTİR"
Analist Cüneyt Paksoy da 1,5 senenin ardından cari dengenin fazla vermesinin yeni dönemin kredibilitesi açısından da önemli olduğunu belirtti.

Bunun sürdürülebilir olması için bir çok şart ve adımın gerektiğini ifade eden Paksoy, ''Çünkü Türkiye'nin kredi risk primi (CDS) tarafındaki seyrini koruması ve son dönemde Moody's'ten gelen sinyalin gerçekleşmesi için en çok bakılan ve kırılganlık olarak gösterilen cari dengedeki açığın daraltılması ve cari fazlanın sürdürülebilir hale gelmesi önemli ama tabi bunun için daha uzun bir yol var ama en azından bir ön sinyal olarak kıymetli.'' dedi.

Ödemeler dengesindeki önemli faktörün net hata noksan tarafındaki rekor giriş gerçekleştiğini kaydeden Paksoy, bunun döviz likiditesi noktasında destekleyici bir unsur olduğunu söyledi.

Paksoy, şunları kaydetti:

''Net hata noksanda üç ayın ardından yeniden fazla görülmesi ve 5,5 milyar dolarlık bir girişin oluşması cari dengenin sürdürülebilir olması açısından önemli. Merkez Bankasında rezerv kısmında olumlu süreç devam ediyor. Bu da önemli çünkü eylülden sonra bir borç çevrim ve sendikasyon yenileme süreci var.

Bu sürece daha hazırlıklı girmek için en azından bu döviz likiditesinin güçlü kalması önemli. Cari dengedeki bu sinyali yabancı yatırımcı da not edecektir Önemli bir döneme girerken ödemeler dengesi verisinin bu şekilde gerçekleşmesi pozitif oldu ama bunun sürdürülebilir olması için bir kaç aylık süreçte Orta Vadeli Program (OVP) ve Kalkınma Planı dahil ve Merkez Bankası'nın hamleleri önemli.''

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son iki ayda rezervlerde 17,1 milyar dolara varan artışlar yaşandığını belirterek, "Rezerv artışlarının, kur korumalı mevduat dönüşlerinin rekor seviyede olduğu ağustos ayında devam etmesi oldukça anlamlı. Piyasa koşulları elverdiği ölçüde rezerv biriktirmeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklama ile Merkez Bankasının rezerv artışını değerlendirdi.

Merkez Bankası verilerine göre, 2023 mayıs sonu itibarıyla 98,5 milyar dolar seviyesinde olan brüt rezervlerin 4 Ağustos haftası itibarıyla 115,6 milyar dolar seviyesine yükseldiğini ifade eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Böylece son iki ayda rezervlerde 17,1 milyar dolara varan artış kaydedildi. Bu dönemde net rezervler ise 20,1 milyar dolar yükselişle 15,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Rezerv artışlarının, kur korumalı mevduat dönüşlerinin rekor seviyede olduğu ağustos ayında devam etmesi oldukça anlamlı. Piyasa koşulları elverdiği ölçüde rezerv biriktirmeye devam edeceğiz."

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) verilerine göre, toplam rezervler 4 Ağustos haftasında bir önceki haftaya kıyasla 1 milyar 817 milyon dolar artışla 113 milyar 774 milyon dolardan 115 milyar 591 milyon dolara yükseldi. Rezervlerdeki yukarı yönlü eğilim üst üste 8'inci haftaya taşınırken, son iki ayda rezervlerdeki artış 17,1 milyar dolara ulaştı. Bu dönemde net rezervler de 20,1 milyar dolar yükselişle 15,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.