Takvim

Bugünkü
Takvim
  • Ekonomi
  • 17.05.2020 16:08
  •  - 
  • Son Güncelleme:
  •  
  • 17.05.2020 16:16
ABONE OL

Kısa çalışma ödeneğine işçi başvurabilir mi? Kimler kısa çalışma ödeneğinden faydalanabilir?

Koronavirüs sürecinde çalışanlar en çok kısa çalışma ödeneği, ücretsiz izin desteği gibi konulardaki detayları merak ediyor. Erken emeklilik şartları ve ne zaman emekli olunabileceğine ilişkin sorular da en çok merak edilenler arasında yer alıyor. Peki kısa çalışma ödeneğinden kimler yararlanabilir? Erken emekli olma şartları nelerdir? Takvim Gazetesi Müdürü sizler için cevapladı...

Kısa çalışma ödeneğine işçi başvurabilir mi?

İşte Faruk Erdem'e gelen sorular ve yanıtları...

1)Merhaba AVM'de çalışıyorum. AVM kapandığından dolayı kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir miyim? Ve bunun için ne yapmalıyım? Serkan KARAKAYA

CEVAP: Kısa çalışma ödeneğine firmalar başvuruyor. İşçinin belli prim şartları varsa ve üretim kısmen ya da tamamen durmuşsa firmanız başvurabilir. Çalışanlar kendileri başvuramıyor.

2) Merhabalar, ben eczanesini 2016 sonunda kapatmış bir eczacıyım. Sağlık durumum dolayısıyla işten çıkartılana kadar özel bir hastanede çalışıyordum. Eczane döneminden gelen hacizler, iş göremezlik rapor paralarıma da geldi. Konuyu hem ilgili icra dairesine hem de parayı çıkaran SGK Müdürlüğüne sorduğumda resmen topu birbirlerine atıyorlar. Oysa ki iş göremezlik rapor ödeneklerinin hazcedilememesini öngören iş kanunu maddeleri var. Son çıkan Cumhurbaşkanlığı kararlarının ise, icralar eski tarihli olduğu için benim için hükümsüz olduğu belirtildi. Şu an herhangi bir gelirim yok, bırakın alışverişi kiramı dahi ödeyemiyorum. İş de bulamıyorum. Bu rapor paralarına ihtiyacım var. Hızlı bir çözüme ihtiyaç duyuyorum, öneri ve yardımlarınızı bekliyorum Erge AKSOY

CEVAP: Sorununuzu buradan dile getirmiş olduk. Normalde emeklilik maaşlarına haciz konulamıyor tek istisna nafaka ve SGK alacakları. Ancak hacizleriniz nereden ona bakmak lazım bankalar ise belki bir izniniz olmuştur.

3) 4 yıldır bir mağazada çalışıyorum. İstifa edip çıkmayı düşünüyorum. İşsizlik maaşı almak için ne yapabilirim? (ismi saklı)

CEVAP: İş kanununa göre, kanununda belirtilen haklı sebeplerden biri ile iş sözleşmesini fesh eden işçi veya işyerinden haksız olarak işverenlikçe çıkartılan işçi tazminata hak kazanır. Bunun dışında işten ayrılan işçiye tazminat ödenmez. İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için işverenlikçe kendi istek ve kusurunuz olmadan işverenlikçe haksız olarak işten çıkartılmış olmanız gerekir.

4) Adım Abdülkerim ticari araç şoförüyüm 50 güne yakındır çalışmıyorum yeni sigortalıyım nasıl ve kimden yardım alabilirim? CAN TAÇKIN

CEVAP: Bireysel destekler için çeşitli yollar var, e-devletten başvurarak bin tl'lik ardımdan yararlanabilirsiniz.

5) Ben Yusuf Özdemir 03.04.2020 tarihinde Covit-19 sebebiyle zorunlu olarak işimden ayrıldım. 3 ay sigortalı olarak çalışmıştım. Bu durumda işsizlik maaşından nasıl faydalanabilirim?

CEVAP: İşsizlik maaşından faydalanmak için kendi isteğiniz dışında işten çıkartılmış olmanız gerekiyor. Ayrıca prim şartlarınız var 3 aylık prim ile işsizlik maaşı alınamıyor ancak İŞKUR'a müracaat ederek torba yasayla gelen ödenekten faydalanabilirsiniz.

6) Merhaba iyi yayınlar programınızı yeni seyretmeye başladım bu 1000 TL ile ilgili şu anda ben 6 aydır çalışmıyorum. 5 kişilik bir ailenin Ev kira mı yok 2100 TL kira gelirim var bu bin TL'den devletten faydalanabiliyor muyum? Malum bu virüsten dolayı kiraları da alamama durumum var bu konuda bilgi verirseniz sevinirim. Hasan Morgil

CEVAP: Bunun kararını başvurunuz incelendikten sonra yetkili merciler verecektir. O yüzden başvurunuzu yapın neticesi zaten size bildirilir.

7) Kısa çalışma ödeneği maaşımızın ne kadarını ödüyor? Ne kadarını iş veren ödüyor? Atilla Umut

CEVAP: Kısa çalışma ödeneğinde brüt maaşın yüzde 60'ı ödeniyor ve bu asgari üretin yüzde 150'sini geçemiyor. Burada işveren bir ödeme yapmıyor ama ödeme yapmak isteyen işverenler tamamlayıcı ödeme yapabilirler. Eğer kısmen çalışma varsa zaten bu çalışmanın da karşılığı ödenecektir.

8) Yaklaşık 5 yıldır bir şirkette çalışıyorum. Ancak sözleşmeme uygun şekilde kadromu bildirmemişler. Nasıl bir yol izlemem gerekir? (ismi saklı)

CEVAP: İş kanununa göre; işçi tarafından iş sözleşmesi; II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri: a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa haklı olarak feshedilebilir ve tazminat talebinde bulunulabilir. Hukukun genel prensibi gereğince bir iddia eden tarafın ispat yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu durumu ispat edebiliyorsanız iş sözleşmenizi bu madde gereğince feshedebilirsiniz. İşveren tazminatınızı ödemez ise önce arabulucuya müracaat edebilirsiniz. Arabulucudan olumlu sonuç almaz iseniz iş mahkemesine dava açma hakkınız bulunmaktadır.

9) Emekli aile yardımı ne zaman verilecek ayrıca ek ödemeler 4 den 8 veya 10 ne zaman çıkarılacak teşekkür. BEKİR OKUMUŞ

CEVAP: Aile yardımı konusu memurlar için geçerli. Toplu sözleşme görüşmelerinde karar verilmesi gerekiyor. Eğer bu karar çıkarsa tüm emekliler için de geçerli olabilir.

10) Temel ihtiyaç kredisinin 32. günündeyiz devlet yetkililerine hem CİMER'den hem de sosyal medya hesaplarından sürekli mesaj atıyorum ama hiç bir yerden cevap alamıyoruz. Bir 32 gün daha geçer mi zor durumdayız. Ferhat Aydın

CEVAP: Kamu bankaları ortak bir açıklama yaptı. Burada özellikle sicil puanı bozuk olanlar içinde çalışma yaptıkları söylendi. Ayrıca başvuraların yüzde 86'sının karşılandığı da açıklandı. Bir haneden bir kişiye verilecek ve 5 bin liranın altında gelir olacak bunlara dikkat etmek lazım.

11- Faruk Bey merhabalar 1975 doğumluyum ise giriş 01.07.1995 3065 prim günüm ve 1 çocuğum var. Ne zaman emekli olurum?

CEVAP: 52 yaş ve 5825 gün şartlarınız var. Çocuk eğer sigortadan sonra ise borçlanabilirsiniz. Primi tamamlayamazsanız 3600 güne tamamlayıp 58 yaşında emekli olursunuz.

12- Hayırlı günler Faruk bey, benim sorum ne zaman emekli olurum. Sigorta giriş tarihim 01/12/1991 2800 günüm var. Askerlik tarihim 22/11/1994 sigorta girişimi geriye çeker mi, sigorta günlerimin az olması daha önce işyerim vardı. Bağkurlu olmuştum biraz ödedim, işler tam yürümedi sonra işyerimi kapattım, bağkurdaki günlerimde borçlu olunca, günlerim öyle kaldı. Borca karşılık siliniyor galiba, sigortadan emekli olunca, acaba bu şartlarda emeklilik maaşım tahmini ne olur. Şimdiden teşekkür ederim. Veysel İncesu

CEVAP: Bu primle emekli olamazsınız. En az 3600 gün lazım onu tamamlayabilirseniz 60 yaşında emekli olursunuz. Bağkurlu günleri tekrar ihya ile satın alabilirsiniz.

13) VG kaydı olup BGK kaydı olmayan esnafın geriye dönük borçlanma hakkının verilmesini af yasası ile birlikte çıkarılmasını esnaflar olarak istemekteyiz. 2000 yılında çıkan yasayla hukuku geriye dönük çalıştırarak mağdur edilen esnafın mağduriyetini gündeme getirirse esnaflar ve şirket ortakları olarak seviniriz. Hayırlı akşamlar. Nurettin Balcıoğlu

CEVAP: Bu şekilde çok sayıda vergi mükellefi var şu anda maalesef geriye doğru tescil yapılamıyor ama bazı yargıtay kararları var onlara bakabilirsiniz.

14) Oda borsa ve banka emeklilerine ikramiye konusunda bir gelişme var mı? Devletimiz bu konuda bilgi alınmıyor. Vakıflar kanunun kendilerini kapsamadığını beyan ediyorlar. Hüseyin Sabri Karadeniz

CEVAP: Çıkartılan yasada SGK emeklileri deniliyor bankaların bazıları ödeme yaptı. Şu anda buna ilgili bir gelişme yok.

15) Kredi sicili affının uygulanması ile ilgili açıklama yapabilir misiniz? Ahmet Demir

CEVAP: 23 Mart 2020'den önce alınmış kredi ödemelerinde şu tarihten sonra bir aksama olursa bu aksamalar risk merkezindeki listeye eklenmeyecek. Toplu bir sicil affı şu anda yok.

16) 15 Mart - 17 Nisan arasında işsiz kalanlar İŞKUR'a başvurmak zorunda mı? Mustafa SORGUN

CEVAP: 17 Nisan'da yürürlüğe giren 3 ay işten çıkarma yasağı bu tarihten önce işten çıkartılmış olanlara uygulanmayacak. Bu nedenle 16 mart - 16 nisan tarihlerinde işten çıkartılmış olanlar bu haktan yararlanamayacak. Bu kişiler, son 3 yılda 600 gün prim ve son 120 gün hizmet akdi ile çalışma koşulunu yerine getiriyorlar ise brüt ücretlerinin yüzde 40'ı oranında işsizlik maaşı alabilecekler. İşsizlik maaşı almak için İŞKUR'a internet üzerinden başvuru yapmaları gerekiyor. Bu tarihlerde işten çıkartıldığı halde işsizlik maaşı alamayanlara ise aylık 1.168 tl tutarında nakdi ücret desteği verilecek.

17) İş yerini kapatan küçük esnaf ve sigortasız çalışanlara bir ödeme yapılacak mı? Murat SUCU

CEVAP: Dükkanını kapatmak zorunda kalan küçük esnaf, sigortasız çalışırken işsiz kalanlar, yevmiyeli gündelikçi çalışanlar ve benzeri durumdakiler 3. faz sosyal destek programından yararlanacak. Bu kişilere bin lira ödeme yapılacak.

18) Malûl emekliyim 2000₺ maaşım var bakıcı aylığı almaktayım maaşlarda kesinti olacak mı? Bakıcı aylığı kesilecek mi? Ahmet yasin Öztürk

CEVAP: Bakıcı aylığının kesilmesiyle ilgili bir durum yok. Maaşlarda bir kesinti olmayacak.

19) Garson olarak İş yeri ara verdi maaşlarımızı yatırıyorlar 2400 TL asgari olarak . 1000 TL ücretten faydalanabiliyor muyum? Teşekkürler Erkan Murat

CEVAP: Düzenli bir geliri olanlar bu başvuruyu yapamıyorlar. Ancak gideriniz çok fazla ise ve geliriniz karşılamıyorsa bir değerlendirme yapacaklardır.

20) İş yerimiz kapandı. Patron da bizi işten çıkarttı. Şimdi ben işsizlik maaşı alabilir miyim? Kerim DURAN

CEVAP: Prim şartlarını taşıyorsanız hemen İŞKUR'a müracaat ederek işsizlik maaşı alabilirsiniz.

21) Eşim 1971 doğumlu. 1995'te Bağ-Kur'lu olarak başladı. 2001'de Bağ-Kur'dan çıktı, daha sonrasında da sigortalı olarak çalışıyor. Ne zaman emekli olabilir? Emin AKIN

CEVAP: SSK'lı olarak devam ederse 1995 yılındaki giriş tarihindeki ay ve güne göre 55 ya da 56 yaşında emekli olabilir. Bağkur'lu olarak devam ederse 9 bin gün prim ödemesi gerekecek.

22) Babam 02.02.1970 doğumlu. İlk işe girişi 02.05.1988 tarihinde olup, toplam 2052 gün prim ödemesi var. Mesleği inşaat işçisi, ancak şu an bel fıtığı rahatsızlığı nedeniyle çalışamıyor. Ne zaman ve nasıl emekli olabilir? Emekli olma ihtimali olmaz ise SGK prim iadesi konusunda ne yapabiliriz? Ne kadar iade alabiliriz? Ersin TİRYAKİ

CEVAP: Bu prim günüyle emekli olması mümkün değil en az 3600 günü tamamlayıp 60 yaşını beklemesi gerekir. Primleri geri alma imkanı bulunuyor onun için de 60 yaşını doldurması gerekiyor. Para ödenirken sadece işçi payı ve faizsiz güncelleme yapılarak ödeniyor. O yüzden yüksek bir tutar olmasını beklemeyin.

23) 01/01/1987 girişim. Sigortaya 1600 günüm var, ne zaman emekli olabilirim? Nasıl bir yol var? Ferhat LÜLECİ

CEVAP: Bu primle emekli olmanız mümkün değil. Prim gününüzün en az 3600 gün olması gerekiyor. Bunu tamamladıktan sonra da 60 yaşını beklemelisiniz. Başka türlü emekli olamazsınız.

24) 1971 doğumluyum 1993 Bağ-Kur girişim var. 2018'den beri sigortalı olarak çalışıyorum ve kaç yaşında emekli olacağımı öğrenmek istiyorum. Bağ-Kur'dan bana 34 bin lira borç geldi. Bunu toplu olarak ödersem emekli olur muyum? Cemal ELMA

CEVAP: SSK'lı olarak çalışmaya devam ederseniz 1993 girişinize göre 54 yaşında ve 5675 gün prim şartıyla emekli olursunuz. Bağkur'dan gelen borcu ödemeden zaten emeklilik yaşınız gelse bile emekli olamazsınız. Bu parayı ödeseniz de yine 54 yaşını ve prim şartını doldurmanız gerekiyor.

25) Benden 5250 gün istenirken, 10000 gün primim oldu. Bana maaşımda getirisi olur mu? Aytekin KURUCA

CEVAP: Emekli maaşı hesaplanırken prim gün sayısından çok sizin kazançlarınıza yani SSK'ya bildirilen prime esas kazancınız bir başka deyişle brüt maaşınıza bakılıyor. Bu çalışma hayatınızdaki tüm kazançlara bakılarak hesaplama yapılıyor. Eğer primleriniz asgari ücretten yatırılmışsa çok primin bir faydası olmuyor ama yüksekten yatırılmışsa emekli maaşınız da yüksek olur.

26) 3 yıldan beridir özel sektörde çalışıyorum. 12 saat çalışmam için devamlı baskı var. En son bölüm şefim 'Senin kafanı kopartırım' diye tehdit etti. Baskı sonucu sinir krizi geçirdim. Düşüp bayılmışım, ambulans geldi, hastaneye götürdüler. İşten çıkartmakla devamlı baskı yapılıyor. Ne yapabiliriz? Emine K.

CEVAP: Bir hukukçuyla görüşerek hem maddi hem manevi tazminat davası açabilir haklı fesih ile tazminatınızı alabilir, eğer bir saldırı varsa savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Mobbing davalarında bu yapılanları ispatlamanız gerekiyor. Hastane kayıtları, şahitler hepsi delil olacaktır.

27) 31/12/1982 doğumluyum. Babam 1984 yılında vefat etmiş. 1999 girişli sigortam var 2013 yılında da boşandım. Halen sigortalı bir işte çalışıyorum, annemle yaşıyorum, babamın maaşını böldürmedim. Allah gecinden versin, annem vefat edince babamın parasını alma hakkım olacak mı? S.O.

CEVAP: Yetim maaşı almak için sadece evli olmamak yetmiyor. Aynı zamanda kız çocuklarının bir gelirinin olmaması da gerekiyor. O yüzden çalıştığınızdan dolayı zaten babanızdan yetim maaşı alamazsınız.

28) Eşimin 1981-1982 döneminde vergi mükellefiyeti vardır. Sonra esnaflığı bırakmış. O dönemde Bağ-Kur'a ve esnaf odasına kaydı yapılmamış. Mevcut vergi mükellefiyeti ile Bağ-Kur'dan geriye dönük emekli olabilir mi? Mustafa KOÇER

CEVAP: Maalesef Bağ-kur kaydı bulunmadığı için sadece vergi mükellefi olması onun emekliliğinde bir fayda sağlamıyor. Böyle bir gerekçeyle geriye doğru Bağkur primi de ödenemiyor. Ancak bu konuda açılmış davalar ve yargıtay kararları var. Bir hukukçuyla görüşüp bunlardan yararlanabilirsiniz.

29) 1 Ocak 1962 doğumluyum. 27 Aralık 1999 Bağ-Kur girişim var. Ne zaman emekli olurum? Güllü BULDUR

CEVAP: Bağkurlu olarak devam ederseniz 7200 gün ve 58 yaş şartıyla emekli olursunuz.

30) 15/06/1966 doğumluyum. İlk SSK girişim 2006 yılının 12'nci ayında oldu. SSK tarım sigortası ve son olarak da şu an isteğe bağlı Bağ-Kur ödüyorum. 2006'dan beri ödüyorum. Ne zaman emekli olurum? Hülya ARGUN

CEVAP: İlk sigorta olduğunuz tarihe göre 58 yaşında ve 7200 gün şartıyla emekli olursunuz. Kısmi emeklilik için ise 5400 gün ve 58 yaş gerekir. İsteğe bağlı sigorta Bağ-kur kapsamında sayıldığı için hesabınız bu şekilde yapılıyor.

31) 20/05/1986 doğumluyum. İşe giriş 30/04/2003. Yüzde 93 raporluyum. 1800 günü tamamladığımda emekli olabilir miyim? Ne kadar maaş alabilirim? Sultan Oruç KAYA

CEVAP: 1.800 günü tamamladığınızda emekli olamazsınız ancak malulen emekli olma hakkına kavuşabilirsiniz. Bunun için rapora sebep olan rahatsızlığınızın sigortadan sonra ortaya çıkmış olması gerekiyor. Buda yetmiyor SGK'ya başvurup hastaneye sevkinizi istemeniz ve heyet raporu almanız lazım. Bu raporun da SGK sağlık kurulunca onaylanması da gerekecektir.

32) Sigorta başlangıcım 1987 prim 4150. Vergi indiriminden %57 engelli raporu aldım. Emekli olmak istiyorum bana bilgi verebilir misiniz? Nasıl bir yol izlemeliyim? Mehmet ALİ KILIÇ

CEVAP: Eğer yüzde 57 oranında vergi indiriminiz varsa, yani sadece rapor değil, vergi dairesine müracaat edip bu oranı onaylattıysanız 15 yıl 3600 gün şartlarınız var. Dolayısıyla vergi indirimi hakkınızla emekliliğe müracaat ederek emekli olabilirsiniz. Bunun için SGK'ya emeklilik dilekçesi vermeniz gerekir. Dilekçenize vergi indirimi ile ilgili belgeleri de ekleyin.

33) Benim SSK girişim 01/10/1996 2000 yılında prim ödemesi başladı. Kaç yaşında emekli olurum? 5900 günum var. NURETTİN KURTGÖZ

CEVAP: 1996 yılındaki sigortanız muhtemelen staj sigortasıdır. Eğer öyle değilse bile prim ödenmediyse zaten geçerli olmuyor. O yüzden 2000 yılı girişe göre 60 yaş ve 7 bin gün primle emekli olursunuz.

34) İyi yayınlar ben İdris Kesgin. 1992'den 2008'e kadar bir şirkette çalıştım şirket iflas etti. 2008'de farklı bir şirkete geçtim. Şu an çalıştığım şirket geri dönüşteki tazminatlarımı vermek istemiyor. Ne yapmam gerek?

CEVAP: Şu anki şirketin geçmişte çalııp iflas ettiğiniz şirketteki tazminatı ödeme yükümlülüğü yok. Eğer sizi işten çıkartmışlarsa 2008'den bu yana olün tazminatınızı ödemek zorundalar. Kendiniz istifa ettiyseniz zaten alamazsınız.

35) 1990 SGK girişliyim. 660 gün primim var. 16 Haziran 1966 doğumluyum. Emekli olabilir miyim? FATMA YAYLACI

CEVAP: Maalesef 660 gün prim ile emekli olmanız mümkün değil. En az 3600 gün gerekiyor ki o zaman da 58 yaş isteniyor.

36) Hanımım 1973 dogumlu. 1991 SSK girişi var. 2615 gün SSK primi var. Bir tanede çocuğumuz var. Ocak ayından beri isteğe bağlı yatırıyoruz. Normal olarak ve 3600 günle ne zaman emekli olabilir eşim? 2615 SSK primini üzerine 985 gün daha isteğe bağlı mı yatırıp 3600 güne mi tamamlamak mantıklı yoksa devam ettirerek normal emekliliğini hak etmek mi mantıklı? Cevap verirseniz sevinirim. BÜLENT ŞERBETÇİ

CEVAP: Öncelikle belirtelim 3600 günden emekli olabilmesi için 58 yaşını doldurmuş olması lazım. Tabi burada mantıklı olan çocuk borçlanması yaparak ve kalanı isteğe bağlı ile ödeyerek 3600 günü doldurması ve 58 yaşını beklemesi. Ya da 5450 gün ile 47 yaş şartıyla emekli olabilir ama burada dikkat etmeniz gereken isteğe bağlı sigorta Bağ-kur kapsamında. Orada emeklilik için 5400 gün gerekiyor. O yüzden eğer çalışma imkanı yoksa 3600 günü tamamlayıp 58 yaşını beklemesi daha mantıklı.

37) Kişi emeklilik hakkını kazansa ama emekli olmasa ekonomik sebeplerden dolayı calışmaya devam etse 3 yıl sonra emekli olsa bu 3 yılın maaşını alabilir miyiz? (İSMİ SAKLI)

CEVAP: Emeklilik kişinin isteği ile olan bir durum. Yani siz gidip dilekçe vermedikçe sizi kimse emekli etmez ve maaş da bağlamaz. O yüzden hem emeklilik dilekçesi vermeyip hem de maaş alayım gibi bir durum söz konusu olmuyor.

38) Eşim 1979 doğumlu 4 çocuk var. Çocukların 1 tanesi sigorta olduktan sonra oldu. Sigortada 1000 gün var eşim 4 çocuk için ne kadar borçlanabilir. Kaç günle kaç yaşında emekli olabilir? Sigortaya giriş 2005

CEVAP: Maalesef sigortadan önceki çocuklar borçlanılamıyor. Dolayısıyla sadece 1 çocuk borçlanabilir ve 720 gün kazanır. İşe girişine göre 7 bin gün ve 58 yaş şartıyla emekli olur.

39) Emekliyim çalışıyorum SGK destek primi kesiliyor bu primleri geri alabilir miyim? VEYSEL GÜLER

CEVAP: Çalışan emeklilerden kesilen primler iş kazası meslek hastalığı için. Dolayısıyla bu primler emekliliğinizi etkilemediği gibi geri almanız da mümkün değil.

40) İyi günler diliyorum ismim Ferhat Aydın. Benim 1986 yılı girişim var fakat primim yatmamış. Haklarımı nasıl geri alırım? Zaman aşımını biraz açar mısınız? Teşekkürler

CEVAP: Eğer girişiniz yapılmışsa yani SGK'ya bildirilmiş ama primleriniz yatırılmışsa ve fiilende çalışmışsanız zaman aşımı yok. Ama hiç bildirilmediyse burada zaman aşımı var ancak 5 yıl geriye doğru hak arayabiliyorsunuz.

41) Askerlik borcunu yatırırsak emekli maaşına etki yapar mı? Babam icin soruyorum. Ece Erez

CEVAP: Askerlik borçlanması eğer askerlik sigortadan önce ise emekliliği bir yıl öne çekebilir sonra ise prim eksiğini tamamlar. Ama tek başına askerlik borçlanması emekli maaşını yükseltmez.

42) 19.09.1956 doğumlu annem. 21.12.2001 sigorta girişli olup 4500 günü var. Emekli maaşına ne zaman bağlanabilir? Çocuk doğumları sigorta girişinden öncedir. MURAT SOLAK

CEVAP: Emekli maaşı bağlanması için 58 yaş ve 7 bin gün şartları bulunuyor. 4500 günle emeklilik için ise yine 58 yaş ve 25 yıl şartı var. Yani 58 yaşını doldurmuş ama 2026 yılının 12. ayını bekleyecek.

43) Ben Ercan Sacikay 1979 doğumluyum. 1998 SSK girişliyim. 5500 SSK günüm var. Ne zaman emekli olabilirim? Teşekkür ederim

CEVAP: İşe girişe göre 57 ya da 58 yaşında ve 5900 gün şartıyla emekli olursunuz.

44) Merhabalar icralık dosyalarım var virüsten dolayı çalışamıyorum. Destek kredisi çıkar mı acaba? HAZAL SU EKER

CEVAP: Açık icrası olanların hukuken kredi alamaması durumu olduğunu bankalar açıklamıştı. Ancak bunlar içinde çalıştıklarını söylediler. Siz başvurunuzu yapın değerlendirme yapılacaktır. Bu arada bin tl'lik destek için de başvurabilirsiniz.

45) 11.11.2007 sigorta girişim var kaç yaşında emekli olurum? Serdar Küm

CEVAP: İşe giriş tarihinize göre 60 yaşında ve 7 bin gün prim tamamlayarak emekli olabilirsiniz

46) 2002 sigorta girişim var. 1985 doğumluyum. 3500 prim günüm bulunuyor. Şu anda çalışmıyorum. Kendi işimi kurup Bağ-Kur ödemeyi düşünüyorum. Bu durumda ne kadar süre Bağ-Kur ödemem gerekiyor ve kaç yaşında emekli olabilirim? Mustafa GİRGİN

CEVAP: Eğer bundan sonra Bağ-kur öderseniz ve bu ödediğiniz prim gün sayısı 3.5 yılı geçerse Bağkur şartları ortaya çıkar ki en az 5400 gün prim kısmi emeklilik için gerekir. Tam emeklilik için ise 9000 bin gün prim gerekir. Ancak eğer 4500 güne tamamlayıp Bağkuru bırakırsanız yani sadece 1000 gün Bağkurlu kalır yada SSK'lı bir işte de çalışırsanız bu kez 25 yıl 4500 gün ve 60 yaş şartlarıyla emekli olursunuz.

47) Doğum tarihim 21.10.1970. Sigorta başlangıç tarihi ise 01.08.1987, Prim günüm 3123. İki çocuğum var. Doğum borçlanmasını ne zaman yapmam gerekiyor? Ne zaman emekli olurum. Gül TAYLAN

CEVAP: İşe giriş tarihinize göre 44 yaş ve 5225 gün ile tam emekli olursunuz. Yaşınız tamam ama priminiz eksik. İki çocuk için borçlanıp 1440 gün kazanırsınız. Toplamda 4563 gününüz olur ama bu da yetmez yine çalışıp ya da isteğe bağlı ile 662 gün prim ödemeniz gerekir. Bunu yaparsanız prim tamamlanınca emekli olursunuz. Ancak çalışma imkanı yoksa bu kez priminizi doğum borçlanması ile 3.600 güne tamamlarsınız. Yani 477 gün doğum borçlanması yaparsınız. Böylece kısmi emeklilik için gerekli primi tamamlamış olursunuz. Ancak bu durumda emekli olacağınız yaş 58 olacaktır. Doğum borçlanmasını istediğiniz zaman yapabilirsiniz. Zaman fark etmiyor ancak borçlanma mevcut brüt asgari ücret üzerinden yapıldığı için asgari ücret arttıkça sizin de ödeyeceğiniz para artacaktır.

48) Ben emekliyim. Şu anda çalıştığım iş yerim kapandı. Bizi işten çıkartmadılar. Bizler kısa çalışma ödeneğinden yararlanabiliyor muyuz? Faruk ATİK

CEVAP: Kısa çalışma ödeneği üretimi kısmen ya da tamamen duran kapanan iş yerleri için uygulanıyor. Bu işyerleri İŞKUR'a başvurarak çalışanlarının üç aylık maaşlarının ödenmesini talep edebiliyor. Maaşlar brüt ücretin yüzde 60'ı kadar ödeniyor. Burada aranan şartlardan birisi işçiler için işsizlik sigorta primlerinin yatırılmış olması. Emekliler için böyle bir prim maalesef yatırılmıyor. Dolayısıyla emekli çalışanlar işsizlik maaşından da kısa çalışma ödeneğinden de yararlanamıyor.

49) Ben bir iş yerinde çalışmaya başladığım halde sigortamı hemen göstermediler ve epey bir süre sigortasız çalıştım. Tabi ihtiyaçtan dolayı ses çıkartmadım. Aradan dokuz ay geçtikten sonra sigortam başlatıldı. Şimdi ben işten ayrılma durumundayım. Sigortasız geçen günlerin tazminatını da alabilir miyim? Murat KURUÇAM

CEVAP: İş sözleşmenizin kıdem tazminatını almanızı gerektirecek sebeplerden biri ile sona ermesi halinde kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Tazminatınız hesaplanırken sigortalı çalışmış olduğunuz süreler dikkate alınır. Sizinde sigortanız dokuz ay sonradan yapıldıysa bu tarihten sonraki sürelerin tazminatını alabilirsiniz. Ancak önce arabulucuya, sonuç alınamazsa iş mahkemesine hizmet tespit davası açıp kazanmanız durumunda işe girişiniz geriye çekilecek ve hem sigortasız çalışmış olduğunuz sürenin sigorta sürelerini hem de de tazminat süresini kazanmış olursunuz. Aksi durumda sigortasız geçen sürelerin tazminatını alamazsınız.

50) Biz bir süredir iş yerimizi açamıyoruz. Kısa çalışma ödeneğinden hangi kesimler yararlanabiliyor? Mustafa AKSUNGUR

CEVAP: Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz, salgın hastalık veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde uygulanıyor. Yine bu günlerde yaşadığımız salgın hastalık nedeniyle işyerleri kapananlar ya da üretimi azalanlar da kaç işçi olursa olsun başvuruda bulunabiliyor. Bu durumdaki işyerlerinin İŞKUR'a başvurması gerekiyor.

51) Emekli olduktan sonra çalışmaya başladım. Bizim kısa çalışma ödeneği alma hakkımız yok mu? Adil BURAK

CEVAP: Kısa çalışma ödeneği alabilmesi için bir işçi için işsizlik primi ödenmesi gerekmektedir. Emekli çalışanlar için bu prim ödenmediğinden onların işsizlik maaşı ya da kısa çalışma ödeneği almaları da mümkün bulunmuyor.

52) İşyerimiz kapandı. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir miyiz? Çalışanlar olarak bizin yapabileceğimiz bir şey var mı? Mustafa SARIYILDIZ

CEVAP: Bunun için işyeri sahibinin İŞKUR'a müracaat etmesi gerekiyor. İŞKUR virüs sebebiyle işlerin durup durmadığını inceleyecek ve buna göre karar verecektir. Ancak yeni yasaya göre artık beyan yeterli olacak. Bu incelemeler daha sonra devam edecek. O yüzden çalışanların bu noktada yapacakları bir şey yok. İşverenler başvuracak.

53) İşyerinde mesaiye kaldığımızda mesai ücretlerimizi zamanında alamıyoruz. Mesaiye kalmayınca işten çıkarmakla tehdit ediliyoruz. Fazla mesai yapmak zorunda mıyız? Bu konuda ne yapmamız gerekiyor? (Bir grup işçi)

CEVAP: İş kanununa göre, işçinin yazılı onayı olmadan işveren işçiye fazla mesai yaptıramaz. Fazla mesai onayı her yıl için ayrı alınır. İşçi onay vermişse o yıl için fazla çalışma yapmak zorundadır. Fazla çalışma yıllık 270 saatten fazla olamaz. Yine iş kanununa göre ücretlerin ve fazla çalışma ücretlerinin en geç ayda bir ödenmesi zorunludur. Ücretleriniz zamanında ödenmiyor ise çalışma bakanlığına bununla ilgili şikayette bulunabilirsiniz ya da iş sözleşmenizi haklı nedenle fesh ederek kıdem tazminatı alabilirsiniz.

54) İşçi olarak çalışan birisinin aynı anda ikinci bir işte çalışması iş kanunu bakımından bir engel doğurur mu? İkinci işte çalışmak yasak mı? Adıma iki yerden sigorta primi yatsa sakıncası var mı? Handan BALCI

CEVAP: İş sözleşmesinde başka bir işte çalışma yasağı yoksa veya işveren işçinin başka bir işte çalışmasına izin vermiş ise işçi başka bir işte de çalışabilir. Adınıza iki yerden prim yatmasında SGK açısından sakınca yok. Ancak işverenin ikinci işinizi yapmanıza izin vermesi gerekir. Böyle bir izni yoksa işveren bunu öğrendikten itibaren 6 iş günü içinde işçinin iş sözleşmesini tazminatsız olarak sona erdirebilir. Yasal olarak ikinci işte çalışmanın ya da iki yerden prim yatmasının sakıncası yok ama işverenin izni gerekir.

55) 23.02.1974 doğumluyum, sigorta giriş tarihim 1.11.1998, 3502 günüm var. Boşluğum çok oldu, askerliğimi borçlanırsam 18 ay, ne zaman emekli olabilirim? Metin KARASU

CEVAP: İşe başlama tarihinize göre 25 yıl, 57 yaş ve 5900 prim gün şartlarına tabisiniz. Askerliği borçlanıp öderseniz 25 yıl, 56 yaş ve 5825 prim gün şartlarına tabi olursunuz. Bu durumda askerliği borçlanıp 1783 gün daha prim ödeyip 5825 günü tamamlayarak 56 yaşınızın dolacağı 23.02.2030 tarihinde emekli olabilirsiniz.

56) 12/04/1972 doğum tarihim. 15.01.1990 sigorta başlangıcım. 5040 gün sigorta prim günüm var. Şeker, yüksek tansiyon ve kolesterol hastasıyım. Malulen emekli olur muyum? Mideden ameliyat oldum, boynumda, sırtımda ve belimde fıtık var. Mehmet AYDIN

CEVAP: Malulen emeklilik için en az yüzde 60 rapor almanız ve bunun SGK tarafından onaylanması gerekiyor. Bu rapqor SGK'nın sevk edeceği hastanede heyet tarafından veriliyor. O yüzden önce SGK'ya müracaat etmeniz lazım. Bu hastalıkların malulen emekli edip etmeyeceğine doktarlar karar verecek.

57) 1970 yılı doğumluyum. 1989 yılı sigorta başlangıcım. 4a hizmet sürem 220 gün. 1996 yılından bugüne 4b'liyim. Ne zaman ve nasıl emekli olabilirim? Aydın RÜZGAR

CEVAP: Bağkur şartlarından emekli olacaksınız buna göre de işe girdiğiniz gün ve aya göre de 51 ya da 52 yaş ve 9 bing ün şartıyla emekli olursunuz.

58) E-devlette girişim 12.09.1994 olarak görülmektedir. SGK da 12.09.1995 olarak gözükmektedir. Neden bu şekildedir herhangi bir şey yapmam gerekiyor mu? İLHAN BAYRAKTAR

CEVAP: İlk kez sigorta olduğunuz tarih eğer 1994 ise böyle görünmesi doğal. Ancak bu sigorta eğer meslek lisesi stajı ya da çıraklıksa SGK'da yani emeklilk hesabında kullanılmadığından geçerli olmuyor. Ancak aldığınız numara geçerli oluyor. Ya da 1994'de sigorta yapıldı ve hiç çalışıp prim ödemediyseniz yie 1995 geçerli oluyor. Bunların dışında gerçekten çalışıp sbigorta yapıldıysa yanlışlığı gidip düzelttirin.

59) Emekli olduktan sonra işe girdim. 4 yıldır çalışıyorum. İşten kendim ayrılırsam tazminat hakkım var mı? Ayrıca işyerinde yıllık izinler 7 gün kullanılıyor. Bu yasal mı? (İSMİ SAKLI)

CEVAP: Kendiniz ayrılırsanız tazminat alamazsınız. Burada emekli olmak ya da olmamak farketmiyor. İzinler en az 14 gün olarak kullanılmalıdır. Hele yaşınız 50'dan fazla ise 20 günden az olamaz. Ancak iş gereği 7 gün kullanılıyorsa kalan kısmı ayrılırken istifa da etseniz son maaştan size ödenecektir.

60) 2018 de emekli oldum tüm haklarımı aldım, fakat tekrar aynı şirkette aynı koşullar ile çalışmaya devam ettim. Şu anda ayrılmak istesem tekrar tazminat alabilir miyim? Behiye Abayli

CEVAP: Aynı ya da farklı şirket eğer bir yılı doldurmadıysanız tazminat hakkınız olmaz. Doldurdunuz ve kendi isteğinizle ayrılırsanız yine tazminat hakkınız olmaz.

61) İşveren, şüpheli durum bulunması halinde çalışanların yıllık ücretli izne, ücretsiz izne veya idari izne gönderebilir mi? (İSMİ SAKLI)

CEVAP: Yıllık iznin kullanım süresini belirlemek işverenin inisiyatifinde olduğundan, işveren çalışanlarını yıllık izine gönderebilir. Ücretsiz izin ise tarafların karşılıklı mutabakatına bağlı olduğundan tek taraflı uygulama olanağı bulunmamaktadır. İdari izin ise işverenin inisiyatifine bağlı olup, yıllık izinden mahsup edilemeyeceği gibi ücret ödemesi yapılması gerekir.

62) Bize devletimiz geçen ay 1000 TL destek ödemesini yaptı. Şimdi bu ay için tekrar e-devletten başvuru yapabilir miyiz? Musa KOÇ

CEVAP: Nakdi destek paketinde daha önce 2.1 milyon aileye bu para ödenmişti. Ardından 2.3 milyon aile daha bu paraları aldı. Bu ödemeler bakanlığın elindeki sosyal yardım alanlarla ilgili listeden yapıldı. Üçüncü faz ödemeler de ise başvuru şartı getirildi. Bu başvurular da e-devletten yapılıyor. Ancak daha önce bu parayı almamış olanlara ve düzenli bir ücret geliri olanlara bu paraların ödenmeyeceği açıklandı. Bu yüzden sizin başvurunuz reddedilecektir.

63) Kamu bankalarının verdiği 6 ay ödemesiz krediden nasıl faydalanabiliriz? Hüseyin KARACA

CEVAP: Üç kamu bankası 6 ay ödemesiz 10 bin liraya kadar ve 0.49 faizli kredi başvurularını halen almaya devam ediyor. 3 milyondan fazla vatandaşımızdan bu kredilerden faydalandı. Sizde bankaların internet sitelerinden ya da mobil uygulamalarından başvurunuzu yapabilirsiniz. Burada hane gelirinin 5 bin lira ve altında olması isteniyor. Yine asgari ücretliler emekliler buraya başvurabiliyorlar. Banka gerekli incelemeyi yaptıktan sonra ödemeyi gerçekleştiriyor.

64) Benim çalıştığım işyerim bir süredir kapalı. Kısa çalışma ödeneği için nereye başvurmam gerekiyor? Yeşim KARA

CEVAP: Kısa çalışma ödeneği için başvurular İŞKUR'a yapılıyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta bu başvuruları çalışanlar değil işyeri yapıyor. O yüzden sizin başvuru yapmanıza gerek yok. İşyeriniz gerekli evraklarla İŞKUR'a başvurarak sizin ya da diğer çalışanlar için kısa çalışma ödeneği talep edebilir.

65) Bir işyerinde 8 aydır çalıştım. İşyerim hiçbir mazeret göstermeden beni işten çıkarttı. Bir yılı doldurmadığımdan tazminat alamadım. Bir arkadaşım tazminat alabileceği mi belirtti. Böyle bir hakkım var mı? Salih KARACA

CEVAP: 4857 sayılı iş kanunu 'nun 17 maddesi gereğince iş sözleşmesini fesih etmek isteyen taraf; feshi yazılı olarak ve çalışma süresinin gerektirdiği bildirim süresine bağlı kalarak diğer tarafa iletmekle yükümlüdür. Yani işçisine işten çıkarmadan önce gerekli süre içerisinde ihbar etmek şartıyla sözleşmesini fesih edeceğini bildirmek zorundadır. Aynı durum işçi içinde geçerlidir. İşten ayrılmadan önce yine gerekli süre içinde işçi, işten ayrılacağını bildirmek zorundadır. Bu şartlara uymayan işçi veya işveren ihbar tazminatı öder. iş sözleşmeleri;

* İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,

* İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,

* İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,

* İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır. iş sözleşmesini belirlenen bildirim sürelerine uymaksızın fesih eden taraf, söz konusu sürenin ücretini ihbar tazminatı olarak diğer tarafa ödemek durumundadır. Bildirim süreleri bölünemez, kısmen uygulanamaz. böylesi bir uygulama halinde, tüm bildirim süresi esas alınarak ihbar tazminatı ödenmesi gerekecektir. Bu hükümler de gösteriyor ki 1 yıl çalışmamış olan bir işçi de süreler gözetilmeden işten çıkartılırsa ihbar tazminatı alabilir. Burada en az 6 ay çalışmış olmak yeterli olacaktır.

66) İşçi olarak çalışan birisinin aynı anda ikinci bir işte çalışması iş kanunu bakımından bir engel doğurur mu? İkinci işte çalışmak yasak mı? Adıma iki yerden sigorta primi yatsa sakıncası var mı? Muammer ARSLAN

CEVAP: İş sözleşmesinde başka bir işte çalışma yasağı yoksa veya işveren işçinin başka bir işte çalışmasına izin vermiş ise işçi başka bir işte de çalışabilir. Adınıza iki yerden prim yatmasında SGK açısından sakınca yok. Ancak işverenin ikinci işinizi yapmanıza izin vermesi gerekir. Böyle bir izni yoksa işveren bunu öğrendikten itibaren 6 iş günü içinde işçinin iş sözleşmesini tazminatsız olarak sona erdirebilir. Yasal olarak ikinci işte çalışmanın ya da iki yerden prim yatmasının sakıncası yok ama işverenin izni gerekir. Eğer bu izin alınmışsa iki yerden prim yatırılıyor olması ileride alacağınız emekli maaşını yükseltecektir. İki işyerindeki kazançlar toplanarak prime esas kazancınız oluşturulur. Ancak iki işyerinde de çalışmasın bir aylık çalışma 30 gün olarak değerlendirilecek ve priminiz 30 gün artacaktır unutmayın.

67) İşyerinde mesaiye kaldığımızda mesai ücretlerimizi zamanında alamıyoruz. Mesaiye kalmayınca işten çıkarmakla tehdit ediliyoruz. Fazla mesai yapmak zorunda mıyız? Bu konuda ne yapmamız gerekiyor? (ismi saklı)

CEVAP: İş kanununa göre, işçinin yazılı onayı olmadan işveren işçiye fazla mesai yaptıramaz. Fazla mesai onayı her yıl için ayrı alınır. İşçi onay vermişse o yıl için fazla çalışma yapmak zorundadır. Fazla çalışma yıllık 270 saatten fazla olamaz. Yine iş kanununa göre ücretlerin ve fazla çalışma ücretlerinin en geç ayda bir ödenmesi zorunludur. Ücretleriniz zamanında ödenmiyor ise çalışma bakanlığına bununla ilgili şikayette bulunabilirsiniz ya da iş sözleşmenizi haklı nedenle fesh ederek kıdem tazminatı alabilirsiniz.

68) 23.02.1974 doğumluyum, sigorta giriş tarihim 1.11.1998, 3502 günüm var. Boşluğum çok oldu, askerliğimi borçlanırsam 18 ay, ne zaman emekli olabilirim? Hayati ARIGAN

CEVAP: İşe başlama tarihinize göre 25 yıl, 57 yaş ve 5900 prim gün şartlarına tabisiniz. Askerliği borçlanıp öderseniz 25 yıl, 56 yaş ve 5825 prim gün şartlarına tabi olursunuz. Bu durumda askerliği borçlanıp 1783 gün daha prim ödeyip 5825 günü tamamlayarak 56 yaşınızın dolacağı 23.02.2030 tarihinde emekli olabilirsiniz.

69) 03.10.1992 sigorta girişim, 4200 prim günüm var. Askerlik 27.02.1989 tarihinde yaptım. Askerliği borçlanırsam ne zaman emekli olurum? İsmail ALTUN

CEVAP: İşe girişinize göre 25 yıl, 53 yaş ve 5600 prim gün şartlarına tabisiniz. En az 15 aylık askerlik borçlanıp 25 yıl, 52 yaş ve 5525 prim gün şartlarına tabi olursunuz. Bu durumda 5525 prim günü tamamlayıp 52 yaşınızın dolacağı tarihte emekli olabilirsiniz.

70) Eşim ev işlerine gidiyordu şuan gidemiyor ben ise kısa çalışma ödeneği alacağım 1000 tl'ye başvurabilirim mi?Kısa çalışma ödeneğine çıkanın SGK primleri ödeniyor mu?(İSMİ SAKLI)

CEVAP: Kısa çalışma ödeneği sırasında primler ödenmiyor ama sağlık primleri ödendiği için hastanelerden hizmet alabilirsiniz. Eşiniz bin tl için başvurabilir orada yetkililer durumu değerlendirecektir.

Faruk Erdem/Takvim