Boeing 650 milyar dolarla çakıldı! İptaller peş peşe geliyor...

Son 5 ayda 2 uçağı düşen Boeing'in önceki akşam yaptığı '737 Max güvenli bir uçaktır' açıklamasından sadece birkaç saat sonra; ABD Başkanı Donald Trump, ülkedeki tüm Boeing 737 Max 8 ve Max 9 tipi uçakların uçuşlarının durdurulduğunu açıkladı. Bu kararla ABD, Boeing 737 Max tipi uçan tabutların uçuşlarını durduran son ülke oldu. 10 Mart'ta gerçekleşen vahim kazadan ancak 3 gün sonra alınabilen durdurma kararı ile ilgili olarak Trump, "Bu konuyu şansa bırakmak istemedim. Amerikan halkının ve herkesin güvenliği en önemli önceliğimizdir" açıklamasıyla yetindi.



İPTALLER PEŞ PEŞE...
ABD yetkililerinden yapılan 2 kazanın da birbirine benzediği açıklamalarından sonra Boeing kara kara düşünmeye başladı. Çünkü, yolcu uçağı üretiminin yüzde 70'ini 737 sınıfı uçaklar oluşturan Boeing'in, teslim edilecek daha 4 bin 350 adet 737 Max uçağı vardı. 2018 satış fiyatı 737 Max 8'in 117.1 milyon dolar, 737 Max 9'un ise 124.1 milyon dolar. Ortalama 120 milyon dolardan 4 bin 350 uçağın iptali ile Boeing, 522 milyar dolarlık zarar edecek.

DAVALAR GELİYOR
Eldeki uçaklar geri verildiğinde bu zarar 564 milyar dolara çıkacak. Ayrıca ilkini Norveç Havayolları'nın açtığı tazminat davaları gibi diğer havayollarının da davaları ile Boeing'in başı bir hayli ağrıyacak. Şirketin 10 Mart'tan bugüne 50 milyar dolara yakın borsadaki değer kaybı, ancak buzdağının görünen kısmı olarak kalacak. Uzmanlar, kaza öncesi piyasa değeri 220 milyar dolar seviyesinde olan Boeing'in isminin ancak tarih sayfalarında kalacağını belirtiyor.



KAZALAR BİRBİRİNE BENZİYOR
Amerikan Federal Sivil Havacılık Kurumu da (FAA) gözden geçirilen uydu verilerinde elde edilen yeni kanıtların, bu uçakları yasaklama kararını beraberinde getirdiğini açıkladı. FAA daha önce, Türkiye dahil 50'ye yakın ülke Boeing 737 Max uçaklarını yasaklarken, böyle bir karar almayı reddetmişti. FAA Başkan Vekili Dan Elwell, "Etiyopya Havayolları uçağının rotasının, Lion Air ile aynı olduğu ve benzerlikler bulunduğu tüm taraflarca açıkça görüldü. Uydu verileri ve fiziksel kanıtlar uçuş rotasının Lion Air kazasındakiyle benzer olduğu kanısını güçlendirdi" dedi.

TEKNİK HATA VAR
Her ne kadar kazanın sebebi henüz belirlenmemiş olsa da her ik i kazada da uçakların kalkışından sonraki 6 ila 12 dakika gibi ksıa süre içinde yaşadıkları irtifa sorunlarının ardından düşmesi, söz konusu modellerde üretimden kaynaklanan bir teknik hata bulunması olasılığını güçlendiriyor.



YAZILIM PROBLEMLİ
Boeing, Avrupalı rakibi Airbus'ın orta mesafede daha verimli yakıt kullanan A321 model güncellemesine karşı geliştirdiği 737 Max modellerinde, uçak motorunu daha etkin hale getirmek için daha büyük bir motor inşa etmişti. Yeni motorun idaresi için de yeni bir uçuş kontrol yazılımı geliştirilmişti. Söz konusu yazılımın "kontrol yasası" adı verilen otomatik pilot aktifken pilotların müdahalesini devre dışı bırakan bir sistem içerdiği biliniyor.



ZARARIN HESABI
● Borsadaki kayıp: 50 milyar dolar
● 350 uçağın iade tutarı: 42 milyar dolar
● 4 bin 350 uçağın tutarı: 522 milyar dolar
● Tazminat tutarı: 36 milyar dolar
● TOPLAM: 650 milyar dolar