Takvim.com.tr PISA 2025 sonuçları: Türkiye fen bilimlerinde 494 puanla OECD ortalamasını geçti, en fazla puan artışını gösterdi
OECD PISA 2025 sonuçlarına göre Türkiye, fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de puanını artıran ve son 10 yılda performansını sürekli yükselten tek OECD ülkesi oldu. Fen bilimlerinde 494 puana ulaşarak en çok artış gösteren ülke olan Türkiye, fen ve okumada ilk kez OECD ortalamasını aşarken, matematikte OECD ortalamasına yaklaştı. Bratislava'daki PISA Bölgesel Toplantısı'nda konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, eğitime ayrılan bütçenin artırılması, derslik ve öğretmen başına düşen öğrenci sayılarıyla OECD standartlarının üzerine çıkılması ve okullarda telefon yasağı gibi kararlı adımların bu tarihi başarıyı getirdiğini vurguladı.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından uygulanan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçlarına göre Türkiye, 494 puanla fen bilimlerinde en fazla puan artışı gösteren ülke oldu.
PISA 2025 sonuçlarına göre Türkiye, fen bilimlerinde en fazla puan artışı gösteren ülke oldu. (Fotoğraflar AA ve Takvim Foto Arşivi'nden alınmıştır.)
TÜRKİYE PISA 2025'TE OECD ÜLKELERİ ARASINDA PUANINI EN FAZLA ARTIRAN ÜLKE OLDU
OECD tarafından 15 yaş grubunda örgün eğitime devam eden öğrencilerin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarını değerlendirmek ve ülkeleri karşılaştırabilmek amacıyla üç yılda bir gerçekleştirilen PISA 2025 sonuçları, dünyayla eş zamanlı olarak açıklandı.
Toplam 91 ülkenin katıldığı PISA 2025'te OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke olan Türkiye, fen bilimleri alanında da dikkat çekici bir başarıya imza attı.
Türkiye, PISA 2025'te OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke oldu.
PISA araştırmasında her döngüde farklı bir alan "ağırlıklı alan" olarak değerlendiriliyor. Bu yılın "ağırlıklı alanı" fen bilimleri olarak belirlendi. Türkiye, PISA araştırmasında fen bilimleri alanında istikrarlı artış gösteren ülkeler arasında yer aldı.
PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında, OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin fen bilimleri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022'ye kıyasla 18 puan, 2018'e kıyasla 26 puan artış görüldü.
PISA 2025'te fen bilimleri alanında Türkiye ortalaması 494 puan oldu.
PISA 2025'te fen bilimleri alanı performansında OECD ortalaması 482, tüm ülkeler ortalaması 443, Türkiye ortalaması ise 494 puan oldu. Türkiye, bu puanla tüm ülkelere ve OECD üyesi ülkelere ait ortalamanın üstünde yer aldı.
Öte yandan PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleriyle arasındaki puan farkını kapatan Türkiye, bu puan farkını kendi lehine 12 puan yükseltti.
OKUMA BECERİLERİNDE TÜRKİYE'NİN PUANI ORTALAMANIN 52 PUAN ÜSTÜNDE
PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin okuma becerileri alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022'ye kıyasla 16 puan artış görüldü.
Türkiye, okuma becerilerinde ortalamanın 52 puan üzerinde yer aldı.
PISA 2025'te okuma becerileri alanında OECD ortalaması 461, tüm ülkeler ortalaması 420, Türkiye ortalaması ise 472 puan oldu. Türkiye, elde ettiği bu puanla tüm ülkelere ve OECD ülkelerine ait ortalamanın üstünde yer aldı.
Raporda, PISA döngülerinde okuma becerileri alanındaki performans değişimi konusunda, "PISA 2018 ve PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD ülkeleri ve tüm ülkelerin okuma becerileri puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında artış görülmüştür." ifadesine yer verildi.
Türkiye, matematik alanında da tüm ülkelerin ortalamasının üzerinde yer aldı.
Okuma becerilerinde 2018'de OECD üyesi ülkelerin ortalamasının 21 puan gerisinde olan Türkiye, PISA 2025'te bu farkı kapatarak 11 puan öne geçti. Türkiye ile tüm ülkelerin ortalaması arasındaki fark, 2018'de 13 puanken 2025'te 52 puana yükseldi.
TÜRKİYE, MATEMATİK ALANINDA TÜM ÜLKELERİN ORTALAMASININ ÜSTÜNDE
PISA 2022 ile kıyaslandığında PISA 2025 uygulamasında OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin matematik alanı ortalama puanlarında düşüş yaşanmasına rağmen Türkiye'nin ortalama puanında 2022'ye kıyasla 9 puan artış görüldü.
Matematik alanında PISA 2025'te OECD ortalaması 463, tüm ülkeler ortalaması 429 olurken, Türkiye ortalaması ise 462 puana ulaştı ve Türkiye bu puanla tüm ülkeler ortalamasının üstünde yer aldı.
2025 sonuçlarına göre Türkiye tüm ülkeler ortalamasının 33 puan üzerine çıktı.
Matematikte OECD üyesi ülkeler ve tüm ülkelerin ortalama puanları ile Türkiye'nin ortalama puanı arasındaki farka bakıldığında ülkenin her döngüde, OECD üyesi ülkelerin puan ortalamasıyla arasındaki farkı kapattığı belirlendi. 2025 sonuçlarına göre Türkiye, OECD üyesi ülkeler ortalamasını yakalarken, tüm ülkeler ortalamasının 33 puan üzerine çıkmış oldu.
ÜST DÜZEY ÖĞRENCİLERİN ORANI PISA TARİHİNDEKİ EN YÜKSEK SEVİYEDE
PISA'da asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranındaki artış, eğitim sisteminin tüm öğrencilere temel becerileri kazandırmadaki başarısını, üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranındaki artış ise öğrencilerin hızla değişen, karmaşık ve belirsiz bir geleceğe hazırlanma düzeyini gösteriyor.
Türkiye'de okuma becerilerinde de önemli bir yükseliş kaydedildi.
PISA 2025 verilerine göre Türkiye, fen bilimlerinde üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranında ilk kez OECD ortalamasını geride bıraktı. 2022'de yüzde 4 olan bu oran, 2025'te yüzde 7,4'e yükselerek OECD ortalaması olan yüzde 7,2'nin üzerine çıktı.
Okuma becerilerinde de önemli bir yükseliş kaydedildi. Üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı 2022'de yüzde 1,9'dan 2025'te yüzde 4,2'ye yükseldi. Matematikte ise üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı yüzde 5,4'ten yüzde 7,9'a yükseldi.
Türkiye'de fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tümünde hem asgari hem de üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı PISA tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı.
Türkiye, 2025'te fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de asgari performans düzeyine ulaşan öğrencilerin oranını artırdı. Aynı zamanda Türkiye'de üç alanda da hem asgari hem de üst düzey performans gösteren öğrencilerin oranı, PISA tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştı.
"TÜRKİYE'DE FİZİKİ VE SOSYAL ÖĞRENME ORTAMI OECD'DEN DAHA İYİ"
Raporda, "Ayrıca PISA'da fiziksel ve sosyal öğrenme ortamlarına ilişkin anketlerden elde edilen veriler, Türkiye'deki fiziki ve sosyal öğrenme ortamının OECD'den daha iyi olduğunu gösterdi. Bu da 2003 yılından itibaren eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi yönünde atılan adımların olumlu sonuç verdiğinin bir göstergesidir." değerlendirmesi yapıldı.
Türkiye'de eğitim personeli eksikliği ve niteliğindeki iyileşme oranlarının OECD ortalamasından daha yüksek olduğu görüldü. Bu sebeple OECD'ye kıyasla Türkiye'de eğitim personeli yetersizliği ve niteliğinden dolayı eğitimin daha az düzeyde etkilendiği rapora yansıdı.
Türkiye, PISA 2025'te OECD ülkeleri arasında puanını en fazla artıran ülke oldu. (Grafik AA'dan alınmıştır.)
MİLLİ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİN PISA 2025 BÖLGESEL TOPLANTISI'NDA KONUŞTU
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025 sonuçlarına göre fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde de puanını artıran tek OECD üyesi ülkenin Türkiye olduğunu bildirdi.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Bratislava'da düzenlenen PISA 2025 Bölgesel Toplantısı'nda konuştu.
Bakan Tekin, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından Slovakya'nın başkenti Bratislava'da düzenlenen "PISA 2025 Bölgesel Toplantısı"na katıldı.
Burada konuşan Tekin, toplantı kapsamında PISA 2025 döngüsüyle ilgili Türkiye'nin tecrübelerini paylaşmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Slovakya Eğitim Bakanı Tomas Drucker'a da ev sahipliği için teşekkürlerini iletti.
Yaklaşık 15 gün önce OECD Eğitim Direktörü Andreas Schleicher ile toplantı yaptıklarını anımsatan Tekin, Schleicher'in kendisinden PISA 2025 döngüsünde Türkiye'nin son 10 yılda attığı adımlar ve hangi adımlar neticesinde bu başarının elde edildiğine dair bir konuşma yapmasını istediğini belirtti.
Türkiye'de eğitimde son 10 yılda atılan adımların ne tür sonuçlar doğurduğuna dair tecrübelerini paylaşmak istediğini aktaran Tekin, OECD Genel Sekreter Yardımcısı Frantisek Ruzicka ve Schleicher'in 2015'ten sonra Türkiye'nin PISA döngülerinde "olağanüstü bir performans sergilediğine" dair ifadeler kullandığını söyledi.
Bilhassa 2000'li yılların başında üzerinde odaklandıkları ana konulardan birinin, eğitim için genel bütçeden ayrılan payın sıralamadaki düşüklüğü olduğunu vurgulayan Tekin, bu anlamda eğitime ayrılan kaynağın söz konusu yıllarda gerilerde olduğunu dile getirdi.
Türkiye'de 2000'li yılların başında başta savunma ve güvenlik olmak üzere farklı sektörlere kaynak ayrıldığına işaret eden Tekin, "Sayın Cumhurbaşkanımız, Başbakan olarak göreve başladığı 2002'den itibaren Türkiye'de genel bütçeden en yüksek pay eğitime ayrılmaya başlandı. Bunun önemli problemlerimizin çözümü için çok ciddi bir adım olarak literatüre geçmesini isterim. Çünkü bu gerçekten hem siyasal önceleme anlamında hem de ekonomik kaynak ayırma anlamında çok önemli bir adımdı." dedi.
"ÖĞRETMEN BAŞINA DÜŞEN ÖĞRENCİ SAYISI İTİBARIYLA OECD ORTALAMASININ ÜZERİNE ÇIKMIŞ DURUMDAYIZ"
Bakan Tekin, 2000'li yılların başında eğitimde fırsat eşitliğinin temini noktasında atılması gereken adımlar olduğunu belirterek, o yıllarda Türkiye'nin coğrafi koşulları itibarıyla etnik, dini, politik ya da benzeri sebeplerle dünyanın her tarafında olduğu gibi eğitime erişme konusunda da sorunlar yaşandığını, bunun sonucunda fırsat eşitsizliğinin beraberinde geldiğini söyledi.
Bu kapsamda birtakım adımlar attıklarını ifade eden Tekin, "Biz bu süreç içerisinde öğrencilerin kamu kaynaklarıyla merkezdeki okullara her gün taşınmasından öğretmenlerin eğitimde erişim sıkıntısı yaşanan okullara taşınmasına kadar, bölge yatılı okullar kurmaktan bilhassa özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklarımızın evinde, hastanede, ailesinin yanında eğitim imkanına erişmesine kadar sosyal eşitsizlikleri giderebilecek çok ciddi tedbirler aldık. Şu an ülke içerisinde özel servisler dışında her gün yaklaşık kamu kaynaklı beslenen 90 bin servis aracıyla çocuklarımızı eğitim-öğretime eriştirmeye çaba sarf ediyoruz." dedi.
Son 20 yılda derslik sayısındaki artışa değinen Tekin, bu dersliklerin hem fiziki kapasiteyi rahatlatma hem de daha nitelikli ortamlarda eğitim-öğretim imkanının sunulması anlamında önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Türkiye'de yaklaşık olarak 750 bin sınıfta 18 milyon öğrenciye eğitim öğretim hizmeti verdiklerinin altını çizen Tekin, şöyle devam etti:
"Bu anlamda attığımız önemli adımlardan bir tanesi öğretmen başına düşen öğrenci sayısı itibarıyla OECD ortalamasının çok gerisindeydik. Şu anda hem derslik başına düşen öğrenci sayısı hem de öğretmen başına düşen öğrenci sayısı itibarıyla OECD ortalamasının üzerine çıkmış durumdayız. Bu da bizim açımızdan önemli bir yenilik."
Bakan Tekin, 2013 sonrası başlatılan FATİH Projesi ile 750 bin dersliğin tamamına internet erişiminin sağlandığını ve milyonlarca eğitim içeriğinin bulunduğu bir eğitim içerik portalı oluşturduklarını belirtti.
Milli Eğitim Bakanı Tekin, dünyada şu anda temel hak ve hürriyetlerin ihlal edildiği, can güvenliği başta olmak üzere birçok bölgede insanların yaşama ve düşüncesini yayma gibi birçok konuda sorun yaşandığına dikkati çekti.
PISA ve OECD sayesinde dünyanın her tarafında eğitimin niteliğinin nasıl artırılabileceğine dair tedbirlerin ve örnek uygulamaların paylaşıldığını aktaran Tekin, şunları kaydetti:
"Ancak beni endişelendiren, endişeye sevk eden şöyle bir husus var; eğitimin niteliğini artırıp fen bilimlerinde, matematikte daha nitelikli gençler, çocuklar yetiştirip dünyada savaşların, insan hakları ihlallerinin, saldırıların yaygınlaştığı bir dünyayı hep beraber ortaya çıkarma riskimiz var. Dolayısıyla biz, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı olarak yaptığımız çok önemli bir iş var. 2024'te son adımını da attık. 12 yıllık zorunlu eğitim müfredatı içerisindeki programlarımızda insan hakları, demokrasi, dünyada barış ve adaletin tesisi gibi konuların eğitimin asıl meselesi olduğunu müfredatımızın içerisine kalın çizgilerle, önemle yerleştirmeye çalıştık. Bu süreçte Sayın Cumhurbaşkanımız bu konuda bizi teşvik ediyor. Bu konuda atılması gereken adımları, dünyaya barışı eğitimcilerin getireceğini, dünyada insan hakları ihlallerini öğretmenlerin ve okulların durduracağını burada hepimiz biliyoruz. O yüzden müfredatımızda bu değişiklikleri de yakın zamanda yaptık. Bunların neticesinde 2015 sonrasında hem matematik hem fen bilimlerinde performansını istikrarla artırabilen az sayıdaki ülkelerden biri olarak OECD raporlarında ifade edilen noktaya getirmiş olduk."
"10 YILLIK SÜREÇTE HER ÜÇ ALANDA PERFORMANSINI YÜKSELTEBİLEN TEK OECD ÜLKESİ YİNE TÜRKİYE OLDU"
Bakan Tekin, 2003'ten itibaren katılmaya başladıkları PISA döngülerinde özellikle 2018 ve 2022 döngüleriyle güçlendiklerini, 2025 döngüsüyle de çok daha iyi bir noktaya geldiklerini bildirdi.
Türkiye'nin PISA 2025 döngüsünde ilk defa fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamalarının üzerine çıktığını vurgulayan Tekin, matematikte de bu ortalamaları yakaladıklarını söyledi.
Tekin, şöyle devam etti:
"Küresel ölçekte belirgin gerilemelerin yaşandığı bu 2022-2025 döneminde her üç alanda da performansını anlamlı biçimde yükselten tek OECD ülkesi Türkiye oldu. Bu yükselişi asıl kıymetli kılan taraf ise onun yalnızca bir ortalamanın artışından ibaret kalmamasıdır. Türkiye aynı dönemde hem en başarılı öğrencilerin oranını artıran hem de asgari düzeyin altındaki öğrencilerin oranını aynı şekilde azaltan iki OECD ülkesinden biri oldu. Yani hem zirvedeki öğrencilerimizi daha yukarıya taşıma çabası içerisinde olduk hem de en geride kalan çocuklarımızın ellerinden tutup onların yukarıya doğru taşınmasına yardımcı olduk. Bu tablonun bizim için çok ayrı bir anlamı var. OECD'nin uzun dönem analizlerine göre 2015'ten 2025'e uzanan bu 10 yıllık süreçte her üç alanda birden performansını anlamlı biçimde yükseltebilen tek OECD ülkesi yine Türkiye oldu."
"EĞİTİMLERE KATILMAYI ZORUNLU HALE GETİRDİK"
Tekin, 2023'ün yaz aylarından itibaren okullarda telefon kullanımını yasakladıklarını anımsatarak, aynı şekilde bu yıl öğretmenlerin de ders ortamında telefonla zaman geçirmemeleri gerektiğini kendilerine hatırlattıklarını ifade etti.
Ailelerin çocuklarının eğitim-öğretim süreçlerine pozitif katkı vereceklerini gördüklerini aktaran Tekin, 2023 yazından itibaren Türkiye'deki yaklaşık 18 milyon öğrencinin tamamının ailesine yönelik ebeveyn eğitimleri sürecini başlattıklarını dile getirerek, "Bu yıl itibarıyla da okul öncesine, ilkokula ve ortaokula yeni başlayan çocuklarımızın ailelerine bu eğitimlere katılmayı zorunlu hale getirdik." diye konuştu.
OECD ve PISA yöneticilerine teşekkürlerini ileten Tekin, "Türkiye'de bugün burada konuştuğumuz güzel atmosferin oluşmasına sebebiyet veren Sayın Cumhurbaşkanımıza ve bu anlamda bizim her daim destekçimiz olan öğretmen arkadaşlarıma teşekkür ediyorum." dedi.
Öte yandan, toplantıya katılan bakanlar aile fotoğrafı çektirdi.
BAKAN TEKİN SOSYAL MEDYA HESABINDAN PISA 2025 SONUÇLARINA İLİŞKİN PAYLAŞIMDA BULUNDU
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025'te tarihi bir başarıya imza atarak, ilk kez fen bilimleri ve okuma becerilerinde Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ortalamasının üzerine çıkıldığını belirtti. Bakan Tekin, NSosyal hesabından OECD tarafından uygulanan PISA 2025 sonuçlarına ilişkin paylaşımda bulundu.
Bakan Tekin'in NSosyal paylaşımı
Paylaşımında PISA 2025 için hazırlanan videoya da yer veren Tekin, şunları kaydetti:
"PISA 2025'te tarihi bir başarıya imza attık. İlk kez fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamasının üzerine çıktık, matematikte ise OECD ortalamasını yakaladık. Eğitimde attığımız kararlı adımların karşılığını almaya devam ediyoruz. Hedefimiz açık, eğitimde daha güçlü, başarılarıyla dünyada söz sahibi bir Türkiye."
TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
