Tahran’ın casus uyduları | İddia İngiliz’den: Çin fırlattı İran yakaladı
İngiliz basını Çin'den İran'a yörünge içi teslimat sistemini yazdı. Financial Times’a göre Çin tarafından fırlatılan casus uydu İran tarafından ele geçirilerek kontrol altına alındı ve ABD’nin Orta Doğu’daki üslerinin izlenmesi ve hedef tespiti için kullanıldı. İddiaya göre İran, Çin uydusu ile Orta Doğu'daki ABD üslerini hedef aldı.
Hızlı Özet Göster
- Financial Times, İran'ın Çin'den TEE-01B adlı casus uydu satın aldığını ve 2024 sonlarında İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri tarafından ele geçirildiğini yazdı.
- Uydu, 13-15 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nü görüntüledi ve 14 Mart'ta ABD Başkanı Donald Trump üsteki ABD uçaklarının vurulduğunu doğruladı.
- TEE-01B uydusu, Çinli Earth Eye Co. tarafından inşa edilip fırlatıldı ve yörünge içi teslimat hizmeti ile İran'a devredildi.
- Uydu, Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü, Bahreyn'deki ABD Beşinci Filosu deniz üssü ve Irak'ın Erbil havaalanına yakın yerleri gözetim altında tuttu.
- TEE-01B, yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü yakalayabiliyor ve bu çözünürlük batı uydu görüntüleriyle karşılaştırılabilir düzeyde.
ABD/İsrail koalisyonu ile İran arasında iki haftalık ateşkes devam ederken İngiliz Financial Times, İran'ın gizlice Çin'den bir casus uydu satın aldığını ve bunun da Orta Doğu'daki ABD askeri üslerini hedef almak için güçlü bir yeni yetenek kazandırdığını yazdı.
TEE-01B uydusu, Haziran 2024'te Çin'in kuzeybatısındaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden fırlatıldı, Fotoğraflar: Fİnancial Times ve Reuters
ÇİN FIRLATTI İRAN YAKALADI
Sızdırılan İran askeri belgelerine ulaştığını iddia eden Financial Times, bu belgelerin TEE-01B olarak bilinen uydunun Çin'den uzaya fırlatıldıktan sonra 2024 yılının sonlarında İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri tarafından ele geçirildiğini gösterdiğini belirtti.
GÖRÜNTÜLER MART AYINDAN
İddiaya göre zaman damgalı koordinat listeleri, uydu görüntüleri ve yörünge analizleri, İran askeri komutanlarının daha sonra uyduyu ABD'nin önemli askeri tesislerini izlemekle görevlendirdiğini gösteriyor. Görüntülerin söz konusu yerlere düzenlenen insansız hava aracı ve füze saldırılarından önce ve sonra mart ayında çekildiği belirtildi.
Planet Labs'ın 5 Mart tarihli haberine göre, uydu görüntüleri Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nde askeri uçakları gösteriyor
ÜRETİCİ ŞİRKETTEN "YÖRÜNGE İÇİ TESLİMAT"
Financial Times'a göre TEE-01B "yörünge içi teslimat" hizmeti sunduğunu söyleyen bir Çinli şirket olan Earth Eye Co. tarafından inşa edilip fırlatıldı. Bunun Çin'de fırlatılan uzay araçlarının yörüngeye ulaştıktan sonra yurtdışı müşterilere devredildiği, pek bilinmeyen bir ihracat modeli olduğu belirtildi.
İran Devrim Muhafızları'nın Asya, Latin Amerika ve diğer bölgeleri kapsayan küresel bir ağa sahip olduğu, Pekin merkezli uydu kontrol ve veri hizmetleri sağlayıcısı Emposat tarafından işletilen ticari yer istasyonlarına erişim izni verildiği belirtildi.
Earth Eye Co, internet sitesinde Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin bir parçası olan ve adı açıklanmayan bir ülkeye yörünge içi bir veri transferi gerçekleştirdiğini belirtiyor. İran, Kuşak ve Yol Girişimi'ne 2021 yılında katıldı.
TEE-01B uydusu tarafından gözetlenen askeri üsler
UYDU GÖRÜNTÜYÜ YAKALADI İRAN VURDU
Kayıtlara göre uydu, 13, 14 ve 15 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nün görüntülerini yakaladı. 14 Mart'ta ABD Başkanı Donald Trump, üste bulunan ABD uçaklarının vurulduğunu doğruladı. Beş ABD Hava Kuvvetleri yakıt ikmal uçağı hasar gördü.
Uydu ayrıca, İran Devrim Muhafızları'nın bu bölgelerdeki tesislere yönelik üstlendiği saldırılar sırasında Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'nü ve Bahreyn'in Manama kentindeki ABD Beşinci Filosu deniz üssüne ve Irak'ın Erbil havaalanına yakın yerleri de gözetim altında tuttu.
Uydu tarafından gözetlenen diğer bölgeler arasında Kuveyt'teki Camp Buehring ve Ali Al Salem hava üsleri, Cibuti'deki Camp Lemonnier ABD askeri üssü ve Umman'daki Duqm Uluslararası Havalimanı yer alıyordu. İzlenen Körfez sivil altyapıları arasında Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Khor Fakkan konteyner limanı bölgesi ve Qidfa enerji ve tuzdan arındırma tesisi ile dünyanın en büyük alüminyum eritme tesislerinden biri olan Bahreyn'deki Alba tesisi bulunuyordu.
TEE-01B, yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü yakalayabiliyor. Financial Times da bunun piyasada bulunan yüksek çözünürlüklü batı uydu görüntüleriyle karşılaştırılabilir bir çözünürlük anlamına geldiğini vurguladı.
