Takvim.com.tr Polonya’daki 100 bin yıllık DNA keşfi: Neandertal tarihini yeniden yazabilir
Polonya’daki Stajnia Mağarası’nda bulunan yaklaşık 100 bin yıllık Neandertal dişleri üzerinde yapılan yeni genetik analizler, tarih öncesi insan topluluklarına dair dikkat çekici ayrıntıları gün yüzüne çıkardı. Araştırmacılar, aynı mağarada yaşamış küçük bir Neandertal grubunun genetik yapısını ilk kez bu kadar kapsamlı biçimde incelemeyi başardı.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Polonya'daki Stajnia Mağarası'nda bulunan yaklaşık 100 bin yıllık sekiz Neandertal dişinden elde edilen mitokondriyal DNA analizi, en az yedi farklı bireyin genetik yapısını ortaya koydu.
- Analiz edilen Neandertal bireylerinin anne soyu, İber Yarımadası, güneydoğu Fransa ve kuzey Kafkasya'daki Neandertal kalıntılarıyla aynı genetik hattı taşıyor.
- Stajnia Mağarası'ndaki iki genç ve bir yetişkin bireyin dişlerinde aynı mitokondriyal DNA tespit edilerek yakın akraba oldukları belirlendi.
- Fransa'daki Mandrin Mağarası'nda bulunan 50 bin yıllık Thorin adlı Neandertal fosili, Stajnia grubuna benzer mitokondriyal genoma sahip.
- Current Biology dergisinde yayımlanan araştırma, Bologna Üniversitesi, Wrocław Üniversitesi, Polonya Bilimler Akademisi ve Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden bilim insanları tarafından gerçekleştirildi.
Uluslararası bilim insanlarından oluşan bir ekip, Orta Avrupa'daki Neandertal topluluklarının düşündüğümüzden çok daha bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Polonya'daki fosillerden elde edilen mitokondriyal DNA verileri, İber Yarımadası'ndan Kafkasya'ya kadar uzanan geniş bir genetik ağın izlerini taşıyor.
Neandertaller (Homo neanderthalensis), yaklaşık 40.000 yıl öncesine kadar Avrupa ve batı Asya'da yaşamış, çeşitli ve genellikle sert Buz Çağı ortamlarına uyum sağlamış, soyu tükenmiş bir arkaik insan grubudur.
100 BİN YILLIK DNA ANALİZİ NEANDERTAL TARİHİNİ DEĞİŞTİREBİLİR
- Polonya'daki Stajnia Mağarası'nda bulunan Neandertal kalıntıları üzerinde gerçekleştirilen yeni bir genetik çalışma, yaklaşık 100 bin yıl önce yaşamış küçük bir topluluğa dair alışılmadık derecede ayrıntılı bilgiler sundu.
- Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmada, mağarada keşfedilen sekiz Neandertal dişinden elde edilen antik mitokondriyal DNA analiz edildi. Bilim insanları, bu dişlerin en az yedi farklı Neandertal bireyine ait olduğunu belirledi.
Bu çalışma, Polonya'daki Stajnia Mağarası'nda bulunan sekiz Neandertal dişinden elde edilen antik mitokondriyal DNA'nın analiz sonuçlarını sunmaktadır.
AYNI TOPLULUKTAN GELEN NADİR GENETİK VERİLER
- Araştırmanın koordinatörlerinden Bologna Üniversitesi profesörü Andrea Picin, elde edilen sonuçların Neandertal araştırmaları açısından son derece önemli olduğunu söyledi.
- Picin'e göre, Neandertallerle ilgili genetik çalışmalar çoğunlukla farklı bölge ve dönemlerden elde edilen tekil fosillere dayanıyor. Ancak Stajnia Mağarası'nda bulunan kalıntılar, aynı bölgede ve aynı zaman diliminde yaşamış küçük bir grubun genetik yapısını birlikte inceleme fırsatı sundu.
- Bu durum, yaklaşık 100 bin yıl önce Orta ve Doğu Avrupa'da yaşayan Neandertallerin toplumsal yapısı ve akrabalık ilişkileri hakkında daha tutarlı bir tablo oluşturulmasına yardımcı oldu.
BEKLENTİLERİ AŞAN BİR KEŞİF
- Çalışmanın ortak yazarlarından Wrocław Üniversitesi'nden Wioletta Nowaczewska ile Polonya Bilimler Akademisi'nden Adam Nadachowski, Stajnia Mağarası'nın uzun süredir önemli bulgular barındırdığının bilindiğini ancak yeni sonuçların beklentilerin ötesine geçtiğini ifade etti.
- Araştırmacılar, böylesine eski bir döneme ait küçük bir Neandertal grubunun genetik olarak tanımlanabilmesinin hem Polonya'daki bilimsel çalışmalar hem de Avrupa'daki Neandertal araştırmaları açısından büyük bir başarı olduğunu vurguladı.
AVRUPA'YA YAYILAN ANNE SOYU
- Araştırmada elde edilen mitokondriyal DNA verileri, Stajnia bireylerinin anne soyunun Avrupa'nın farklı bölgelerine yayıldığını gösterdi.
- Bilim insanları, aynı genetik hattın daha önce İber Yarımadası, güneydoğu Fransa ve kuzey Kafkasya'daki Neandertal kalıntılarında da tespit edildiğini belirtti. Bu durum, söz konusu soyun bir dönem Batı Avrasya genelinde yaygın olduğunu, ancak daha sonraki dönemlerde yerini başka genetik hatlara bıraktığını düşündürüyor.
YAKIN AKRABALIK İHTİMALİ
- Araştırmanın ortak yazarlarından Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü araştırmacısı Mateja Hajdinjak, bazı bireyler arasındaki olası aile bağlarına dikkat çekti.
- Hajdinjak, iki genç bireye ait diş ile bir yetişkin bireyin dişinde aynı mitokondriyal DNA'nın tespit edildiğini belirterek, bu kişilerin yakın akraba olabileceğini ifade etti.
FRANSA'DAKİ "THORIN" İLE BAĞLANTI
- Araştırmada ayrıca Fransa'daki Mandrin Mağarası'nda bulunan ve "Thorin" adı verilen Neandertal fosiliyle de karşılaştırmalar yapıldı.
- Yaklaşık 50 bin yıl öncesine tarihlenen Thorin'in, Stajnia grubuna oldukça benzer bir mitokondriyal genoma sahip olduğu belirlendi. Bu benzerlik, Neandertal toplulukları arasındaki genetik ilişkilerin uzun süre devam etmiş olabileceğini gösteriyor.
ORTA AVRUPA'NIN KRİTİK ROLÜ
- Araştırmacılar, elde edilen bulguların Orta ve Doğu Avrupa'nın Neandertal tarihinde merkezi bir role sahip olduğunu ortaya koyduğunu düşünüyor.
- Stajnia Mağarası ve Güney Polonya'nın, Neandertallerin Avrupa boyunca nasıl hareket ettiğini, birbirleriyle nasıl etkileşim kurduğunu ve teknolojilerini nasıl paylaştığını anlamak açısından önemli bir araştırma alanı sunduğu belirtiliyor.
(Scitech Daily, Yapay zeka)
