NATO’da Trump çatlağı: Avrupa ülkeleri yedek plan hazırlıyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa ülkelerine yönelik NATO'dan çekilme tehditleri devam ederken ABD gazetesi The Wall Street Journal, Avrupa'nın bir yedek plan hazırladığını iddia etti.

"AVRUPA'NIN NATO'SU"

The Wall Street Journal'a göre bazı yetkililer "Avrupa'nın NATO'su" olarak adlandırılan planlar üzerinde çalışıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Fotoğraflar: Reuters

İTTİFAKTA TRUMP ÇATLAĞI

WSJ'nin belirttiğine göre, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) içinde ve çevresinde yapılan yan görüşmeler ve akşam yemeklerinde gayri resmi olarak ilerleyen planlar, mevcut ittifaka rakip olmayı amaçlamıyor. Avrupalı yetkililer, Washington'ın Avrupa'dan güçlerini çekmesi veya Trump'ın tehdit ettiği gibi savunmaya gelmeyi reddetmesi durumunda bile, Rusya'ya karşı caydırıcılığı, operasyonel sürekliliği ve nükleer güvenilirliği korumayı hedefliyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve ABD Dışişleri Bakanı Marco RUbio

TRUMP'IN GÜVENİRLİĞİ KALMADI

ABD gazetesi, planların ilk olarak geçtiğimiz yıl tasarlandığını belirtirken Avrupa'nın ABD'nin güvenirliği konusundaki endişelerini gözler önüne serdiğini vurguluyor.

Trump'ın NATO üyesi Danimarka'dan Grönland'ı ele geçirme tehdidi ile planlar hızlandı. Avrupa'nın ABD'nin İran'a saldırılarına destek vermeyi reddetmesiyle ortaya çıkan gerilim ise aciliyeti artırdı.

Almanya Şansölyesi Merz

ALMANYA'DA SİYASİ DEĞİŞİM

Berlin'de siyasi değişimin ivme kazandığını belirten WSJ, "Almanya, on yıllarca Avrupa'nın savunmasında daha fazla egemenlik talep eden Fransız öncülüğündeki çağrılara direndi ve Avrupa güvenliğinin nihai garantörü olarak Amerika'yı tercih etti. Ancak, Alman Şansölyesi Friedrich Merz'in düşünce tarzına aşina kişilere göre, Trump başkanlığı döneminde ve sonrasında ABD'nin müttefik olarak güvenilirliği konusundaki endişeler nedeniyle bu durum değişiyor." İfadelerini kullandı.

NATO'nun lojistik istihbarattan ittifakın en üst düzey askeri komutanlığına kadar neredeyse her seviyede Amerikan liderliği üzerine kurulu olduğunu hatırlatan WSJ, Avrupalıların artık Trump'ın talep ettiği sorumlulukların daha fazlasını üstlenmeye çalıştığını belirtti.

Trump İran saldırılarına katılmayan Avrupalı müttefiklerini "korkak" olarak nitelendirdi ve NATO'yu ise "kağıttan kaplan" olarak adlandırdı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e atıfta bulunarak da "Putin de bunu biliyor" dedi.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb

"AVRUPA'NIN SORUMLULUK ALMASININ ZAMANI GELDİ"

Planlarda yer alan liderlerden biri olan Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb , "ABD'den Avrupa'ya doğru bir yük kayması devam ediyor ve ABD'nin savunma ve ulusal güvenlik stratejisinin bir parçası olarak devam edecek" dedi.

Stubb bir röportajda, "En önemli şey, bunun gerçekleştiğini anlamak ve (ABD'nin) aniden çekilmesi yerine, bunu çok yönetilebilir ve kontrol edilebilir bir şekilde yapmak" dedi.

Stubb, Trump ile yakın ilişkisini sürdüren az sayıdaki Avrupalı liderden biri ve ülkesi kıtanın en güçlü silahlı kuvvetlerinden birine ve Rusya ile en uzun sınıra sahip.

Trump'ın tehdidinin hemen ardından Stubb, Avrupa'nın kendi savunmasını güçlendirme planları hakkında başkanı bilgilendirmek için aradı.

Stubb, "Amerikalı dostlarımıza temel mesajımız şu ki, bunca on yıldan sonra Avrupa'nın kendi güvenliği ve savunması için daha fazla sorumluluk almasının zamanı geldi" dedi.

AVRUPA KORKUYORDU

WSJ'ye göre Avrupa için belirleyici siyasi ivme ABD nükleer silahlarına ev sahipliği yapan Berlin'deki değişim oldu. Almanlar ve diğer Avrupalılar, NATO içinde Avrupa liderliğini teşvik etmenin ABD'ye rolünü azaltmak için bir bahane sunabileceğinden endişeleniyorlardı. WSJ'ye göre bu da birçok Avrupalının korktuğu bir sonuçtu. Ancak Trump'ın Ukrayna'yı terk etmeye hazır olduğunu belirtmesi ile Almanya'da görüş değişmeye başladı.

Almanya'nın bu tutum değişikliğinin İngiltere, Fransa, Polonya, İskandinav ülkeleri ve Kanada da dahil olmak üzere diğer ülkeler arasında daha geniş bir mutabakat sağlandığı belirtildi.

NATO

ASKERİ VE LOJİSTİK SORUNLAR

Berlin'in hamlesinden sonra ancak acil durum planlaması, NATO'nun hava ve füze savunmasını, Polonya ve Baltık ülkelerine takviye koridorlarını, lojistik ağlarını ve ABD subaylarının görevden ayrılması durumunda büyük bölgesel tatbikatları kimin yöneteceği gibi pratik askeri sorularla ilgilenmeye dönüştü. Yetkililer, bunların en büyük zorluklar olmaya devam ettiğini söyledi.

SOĞUK SAVAŞ'TAN BERİ BU UYGULAMA YOKTU

Yetkililer, askerlik hizmetinin yeniden getirilmesinin planın başarısı için kritik bir diğer unsur olduğunu söylüyor. Birçok ülke Soğuk Savaş'tan sonra bu uygulamayı terk etmişti.

İlgili yetkililer, Avrupa'nın ABD'nin gerisinde kaldığı alanlarda, örneğin denizaltı savunma savaşı, uzay ve keşif yetenekleri, havada yakıt ikmali ve hava taşımacılığı gibi hayati öneme sahip ekipmanların üretimini hızlandırmak istiyor. Yetkililer, Almanya ve İngiltere'nin geçen ay gizli seyir füzeleri ve hipersonik silahlar geliştirmek için ortak bir proje duyurmasını yeni girişimin bir örneği olarak gösteriyor.

SONRAKİ HABER

İsrail'de Ben Gvir mahkemesi