Müttefik radarında ölümcül hata! 3’ü birden avlandı… Uzmanlardan ABD’ye Türk ordusu örneği

ABD ve müttefikleri dünyadaki en gelişmiş IFF (Dost-Düşman Tanıma) sistemlerine sahip olduklarını iddia etseler de, Kuveyt hava savunma sistemleri, müttefiki ABD'ye ait 3 adet F-15 savaş uçağını "dost ateşi" ile vurdu. Gelişmiş teknolojiye rağmen yaşanan uçak kazası, müttefik ülkeler arasındaki koordinasyon ve eğitim zafiyetini gözler önüne serdi.

Kuveyt hava sahasındaki dost ateşi faciası, müttefikler arasındaki güven parametrelerini ve operasyonel sinerjiyi sarsarken, İran gibi aktörler nezdindeki caydırıcılığı sorgulattı. Batı merkezli güvenlik mimarisinin eksikliği bir kez daha gündeme geldi.

ABD müttefikleri sahada "belirsiz işaret" nedeniyle tetiğe basarken, TSK'nın "birleşik harekat" tecrübesi bölgedeki güven arayışında yeni bir standart belirliyor.

Uzmanlar, teknolojinin ancak "kusursuz eğitim" ile birleştiğinde işe yaradığını vurgularken, TSK'nın NATO tatbikatındaki başarısını hatırlattı.

ABD'nin harp cephesinde yaşadığı koordinasyon krizine karşı, Türk ordusunun birleşik harekat yeteneği örnek olarak sunuldu.

Emekli Albay Dr. Murat Kaymakçılar, TSK'nın bu yöndeki kabiliyetini vurgularken, bu başarının "birçok Batı ülkesiyle birlikte" icra edilen NATO tatbikatında elde edildiğini belirtti. Dr. Kaymakçılar, TSK'nın kabiliyetinin tesadüf olmadığını, konuyla ilgili eğitimlerin çok önceden başladığını ve en ince ayrıntısına kadar prova edildiğini kaydetti.

Anadolu Ajansı'na konuşan Savunma Havacılık ve Uzay Enstitüsü Derneği (DASA) Başkan Yardımcısı Dr. Emekli Albay Murat Kaymakçılar, Kuveyt'in, müttefiki olan ABD ve İsrail uçaklarının kendi semalarında uçtuğunu bildiğini ve buna izin verdiğini aktardı. Kaymakçılar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Dost-Düşman Tanıma Sistemleri (IFF) son derece güvenilir ve kolay yanılmayacak sistemlerdir. Ancak hata, izlenmesi gereken prosedürlerde görülebilmektedir. ABD ve İsrail'den gelen dost ateşi açıklamalarına bakıldığında, modern IFF sistemlerinin oldukça gelişmiş olduğu böyle bir dönemde böyle bir hatanın ortaya çıkması şaşırtıcıdır. Bunun en önemli sebepleri arasında, Kuveyt semalarında bu özel zaman diliminde sadece ABD ve İsrail uçaklarının uçuyor olması bulunmaktadır. Hele hele aynı hatadan etkilenen 3 uçaktan bahsediliyor olması kuşkuları arttırmaktadır."

Kuveyt’te ikonik fotoğraf: Düşen Amerikan pilotu böyle teslim alındı

ELEKTRONİK HARP İHTİMALİ MASADA

Kriptolu sistemlerin güvenliğine rağmen sinyal karışıklığı ihtimali üzerinde duruluyor. DASA Başkan Yardımcısı Dr. Emekli Albay Murat Kaymakçılar, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Elektronik harp, elektronik sistemleri olumsuz etkileme kapasitesi ile dünya çapındaki birçok operasyonu olumsuz etkilemiş ve etkileme potansiyeline sahipken, bu spesifik olayda kriptolu sistemler kullanılıyor olması sebebiyle bu ihtimalin son derece düşük olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, IFF'nin kullanılabilmesi için iki tarafın sistemlerinin birbirine uyumu ve senkronizasyonunun yapılmış olması esastır. Bu senkronizasyon sadece elektronik olarak yapılmayıp, karşılıklı yapılan tatbikatlarla kayıt altına alınacak şekilde dijital tablolar üzerinden şifre-kripto değişimleri ile desteklenmektedir."

EĞİTİM EKSİKLİĞİ TETİĞE BASTIRDI

Koordinasyon hatalarının sahada felakete yol açtığı saptandı. DASA Başkan Yardımcısı Dr. Emekli Albay Murat Kaymakçılar, şunları kaydetti:

"3 uçağın bu durumdan etkilenmiş olması, müttefik ülkeler içerisinde karşılıklı bilgi akışında da bir problem yaşanmış olabileceğini düşündürmektedir. Yoğun hava trafiği, Kuveyt Silahlı Kuvvetlerinin bu konulardaki tecrübeleri ve muhtemel eğitim eksikliklerinin buna sebep olmuş olabileceği ihtimaller arasındadır. Bundan kaynaklanabilecek şekilde beklenen tehdid ve çatışma heyecanı ile "belirsiz/bilinmeyen" işaret almış olmasına rağmen 'ateş et' seçeneğinin kullanılmış olabileceğini de düşündürmektedir."

İRAN PARMAĞI İHTİMAL DIŞI

Olayda dış müdahale kanıtı bulunmadığı saptandı. DASA Başkan Yardımcısı Dr. Emekli Albay Murat Kaymakçılar, bahse konu olaydaki teknoloji ihtiyacının Kuveyt'in sistemlerine dahil olma gibi son derece ayrıntılı bir girişime ihtiyaç duyacağı düşünüldüğünde İran faktörünün ihtimaller arasında sayılmasının mümkün olmadığını dile getirdi.

ÖRNEK TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ… 'MÜKEMMEL EĞİTİM'

Yüksek seviyeli eğitimin bu tür faciaları önlemedeki kritik rolü vurgulandı. DASA Başkan Yardımcısı Dr. Emekli Albay Murat Kaymakçılar, şu görüşleri paylaştı:

"Teknolojinin sağladığı kolaylık ve hassasiyetin, en azından bugün için, her durumda insan kontrolünden ve denetiminden geçmesi, her zaman son safhada düğmeye basacak olan operatörün bütün koşulların yerine getirildiğinden ve prosedürlerin tam anlamıyla uygulandığından emin olmaları gerekir. Bu, sonuç olarak bir eğitim konusudur ve bu örnekte karşılıklı mutabakata varılmış olan kabullerin yeri geldiğinde saniye şaşmadan uygulamaya geçirilmesi anlamına gelmektedir. Bugünün savaşında da yetişmiş insan hala kritik bir roldedir. Benzer hataların yüksek gerilimli bir muharebe ortamında yaşanmaması için özellikle farklı kültür/devlet ve benzeri çok taraflı ortamlarda işbirliği yapılan operasyonlarda mutabık kalınan konuların önceden mükemmel şekilde eğitimlenmesi ve provalarının yapılması kritik bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır."

Son NATO Tatbikatında birçok Batı ülkesiyle birlikte "birleşik harekat" icra eden Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başarılı tatbikatının yakın bir örnek olduğuna işaret eden Kaymakçılar, konuyla ilgili eğitimlerin çok önceden başladığını ve mükemmel seviyeye ulaştığını belirtti.