İsrail’den Harem-i İbrahim’e sinagog planı: 4 peygamberin kabri hedefte
Filistinli yetkililer, İsrail yönetiminin işgal altındaki El Halil kentinde bulunan Harem-i İbrahim Camisi’ni tamamen sinagoga dönüştürmek için yeni adımlar attığını bildirdi. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve 4 peygamberin kabrine ev sahipliği yapan kutsal mabede yönelik son hamleler, bölgede yeni bir statüko dayatması endişesini artırdı.
Hızlı Özet Göster
- İsrail, Batı Şeria'nın El Halil kentindeki Harem-i İbrahim Camisi'ni tamamen sinagoga dönüştürmeye yönelik adımlar atıyor.
- İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, 16 Haziran 2026'da El Halil kentini ikiye bölen 1997 tarihli El Halil Anlaşması'nı feshettiklerini duyurdu.
- İsrail ordusuna bağlı Sivil İdare Yüksek Planlama Konseyi, Ocak 2026'da caminin planlama yetkilerini El Halil Belediyesi'nden aldı.
- Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı, İsrail'in 23 Haziran'da cami avlusundaki şemsiyeyi kaldırma girişimini mekanın İslami kimliğine doğrudan müdahale olarak nitelendirdi.
- Harem-i İbrahim Camisi, 1994 yılındaki katliam sonrası fiilen ikiye bölünmüş ve yüzde 63'ü Yahudilere, yüzde 37'si Müslümanlara ayrılmıştı.
Filistinli yetkililerin açıklamalarına göre siyonist İsrail yönetimi, işgal altındaki Batı Şeria'nın güneyinde yer alan El Halil kentindeki Harem-i İbrahim Camisi'ni tamamen sinagoga dönüştürmeye yönelik adımlar atıyor.
Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı, İsrail'in 23 Haziran'da cami avlusundaki şemsiyeyi kaldırma girişimini, mekanın İslami kimliğine ve bakanlığın yetki alanına yönelik doğrudan müdahale olarak nitelendirdi.
Harem-i İbrahim Camisi’nde tehlikeli plan: İsrail statüyü değiştiriyor (Fotoğraflar Anadolu Ajansı'ndan alınmıştır)
MÜSLÜMANLAR İÇİN EN KUTSAL MEKANLARDAN BİRİ
Mescid-i Aksa'nın çevresi olarak kabul edilen El Halil kentindeki Harem-i İbrahim Camisi, Mekke'deki Mescid-i Haram, Medine'deki Mescid-i Nebevi ve Mescid-i Aksa'dan sonra en kutsal dördüncü cami olarak kabul ediliyor.
Caminin altında yer alan mağarada Hazreti İbrahim (A.S.) ve eşinin kabirlerinin yanı sıra Hazreti İshak (A.S.), Hazreti Yakup (A.S.), Hazreti Yusuf (A.S.) ve eşlerinin mezarları bulunuyor.
UNESCO LİSTESİNDEKİ CAMİDE STATÜKO ENDİŞESİ
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan camideki statüko değişiklikleri, Filistin tarafında endişeyle karşılanıyor.
Harem-i İbrahim Camisi Vakfı Müdürü Mutez Ebu Suneyne, işgalci İsrail'in bölgedeki gerilimi tırmandırma politikası izlediğini belirtti.

"DÜNYANIN İÇİNDE BULUNDUĞU ZOR ŞARTLARI İSTİSMAR EDİYOR"
Ebu Suneyne, İsrail'in mevcut siyasi şartları kendi lehine kullanarak camide yeni fiili durumlar oluşturmak istediğini söyledi.
"İsrail, Harem-i İbrahim Camisi'nde yeni defakto durumlar dayatmak için siyasi şartları lehine kullanıyor. İsrailliler zamana karşı yarışıyor ve El Halil kentine ayak bastıklarından beri uğraştıkları camiyi Yahudileştirme planlarını hayata geçirmek için dünyanın içinde bulunduğu zor şartları istismar ediyor."

EZAN ENGELİ, ALTYAPI KONTROLÜ VE DEMOGRAFİK BASKI
Suneyne, İsrail ordusunun camide ezan okunmasını engellediğini, El Halil Belediyesi tarafından sağlanan elektrik ve su gibi altyapı hizmetlerini de kontrol altına aldığını ifade etti.
İsrail'in nihai hedefinin mekanın statüsünü değiştirmek olduğunu belirten Suneyne, caminin İslami kimliğinin hedef alındığını vurguladı.
"Artan saldırılar ve ihlaller göz önüne alındığında, durum şu ki İsrail, Harem-i İbrahim Camisi'ni bir sinagoga dönüştürmeye çalışıyor. İsrail tüm bu uygulamalarla caminin İslami kimliğini ve ihtiva ettiği dini sembolleri silmeye çalışıyor. İsrail bunu yaparken bir yandan da Filistinlileri sürerek bölgenin demografik yapısını değiştirmeye çalışıyor."

KATLİAM SONRASI CAMİ FİİLEN BÖLÜNMÜŞTÜ
Harem-i İbrahim Camisi, 1994 yılında 29 Filistinlinin hayatını kaybettiği katliamın ardından fiilen ikiye bölündü.
Bu süreçte caminin yüzde 63'ü Yahudilere, yüzde 37'si ise Müslümanlara ait olacak şekilde ayrıldı.

YETKİLER FİLİSTİN KURUMLARINDAN ALINDI
1997 tarihli El Halil Protokolü uyarınca caminin yönetimi El Halil Belediyesi, Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı ile El Halil İmar Komitesi arasında paylaştırılmıştı.
Ancak İsrail ordusuna bağlı Sivil İdare Yüksek Planlama Konseyi, Ocak 2026'da planlama yetkilerini belediyeden aldı.
Bu kararın, belediyenin cami avlusunun üstünün kapatılması talebini reddetmesi üzerine inşaat ruhsatı sürecini kolaylaştırma gerekçesiyle alındığı bildirildi.

SMOTRICH EL HALİL ANLAŞMASI'NI FESHETTİKLERİNİ DUYURDU
Sürecin siyasi ayağında ise İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in 16 Haziran 2026'da El Halil Anlaşması'nı feshettiklerini duyurması dikkati çekti.
Kenti H1 ve H2 olarak ikiye bölen 1997 tarihli anlaşmanın iptalini "tarihi bir düzeltme" olarak savunan Smotrich, şu ifadeleri kullandı:
"Oslo Anlaşmaları'nın en saçma protokollerinden biri yıllardır yürürlükteydi. Bu protokol uyarınca Yahudi topluluğuna ve kutsal mekanlara ilişkin yetkiler El Halil Belediyesine bağlıydı. Dün buna bir son verdik"
H1 VE H2 STATÜSÜ DE HEDEFTE
İptal edilen anlaşma kapsamında H1 bölgesinde güvenlik ve idare Filistin yönetimine bırakılmıştı.
1997 tarihli Hebron Protokolü, El Halil'i H1 ve H2 bölgeleri olarak ikiye ayırdı. H1 bölgesi yüzde 80'lik kısmı kapsamakta olup Filistin'in sivil ve güvenlik kontrolü altındadır. H2 bölgesi ise yüzde 20'lik kısmı kapsamakta; İsrail askeri kontrolü ve Filistin sivil kontrolü altında bulunmaktadır. Bu bölgede yaklaşık 33 bin 750 Filistinli ve 800 yerleşimci yaşamaktadır. Yerleşimcilerin kesin sayısı bilinmemektedir.
Yaklaşık 500 İsrailli ve 30 binden fazla Filistinlinin yaşadığı H2 bölgesinde ise güvenlik İsrail ordusunun sorumluluğundaydı. İsrail'in son idari ve siyasi adımları, Harem-i İbrahim Camisi'nin statüsünün yanı sıra El Halil'deki mevcut düzenin de değiştirilmek istendiği yönündeki endişeleri artırdı.