Bağdat Başbakan Nuri Kemal El Maliki hükümetinin üyeleri özel görüşmelerde Amerikalı yetkililere, ABD ordusunun ülkede bu yıldan sonra da kalmasını istediklerini söylüyor. Amerikalılar Iraklı muadilleriyle yaptıkları özel görüşmelerde, ülkede kalmak istediklerini söylüyor. Ama bu hangi koşullarda olacak ve geride kalan Amerikalılar hangi özverilere katlanacak?
AMERİKA'NIN ASKERİ KAYIPLARI ARTIYOR Amerikalı askerlerin yıl sonuna kadar çekilmesini öngören takvim yürürlükte. ABD'nin çarpışmalarda verdiği kayıplar da artıyor. Bu ölümler askerlerin kalmasına yönelik bir anlaşmaya varılması halinde yaşanacakların bir işareti. Çünkü ABD'lilerin kalmasını isteyen Irak hükümeti, Şii milislerin ABD askerlerine yönelik saldırılarına, Sünni isyancı grupların saldırılarına verdiği ölçüde etkili karşılık vermeyerek, bunlara gizlice göz yumuyor.
Maliki hükümetinin milisleri dizginleme konusundaki isteksizliği veya yetersizliği, şu ana kadar ABD askerlerinin güvenliği yerine Irak güvenlik güçlerinin yeteneklerine ve Washington ile Bağdat'taki iç siyaset değerlendirmelerine odaklanan tartışmaya yeni bir boyut katıyor. Son dönemlerde İran'a, ABD güçlerine saldıran milisleri silahlandırdıklarına dair şiddetli suçlamalar yönelten yetkililer, Irak hükümetinin suç ortaklığıyla ilgili daha dolaylı suçlamalar dile getirdi.
İRAN Şİİ GRUPLARINI DESTEKLİYOR Genelkurmay Başkanı Amiral Mike Mullen gazetecilere, "İran, askerlerimizi öldüren aşırılıkçı Şii grupları doğrudan destekliyor" dedi. Mullen'a göre Irak'ta gelecek yıl kuvvet bulundurma konusundaki her tartışma, "İran'ı bu konuda denetlemekle bağlantılı olarak yürütülmeliç." Bu ay savunma bakanı olarak Irak'ı ilk kez ziyaret eden Leon E. Panetta da aynı kaygıyı dile getirdi. Irak ordusu yakın zamanda, ülkenin güneyindeki Şii bölgesinin merkezinde bulunan milislere karşı operasyon yaptı. Ama operasyon hiçbir ciddi tutuklama gerçekleşmeden ve militan şebekeleri üzerinde önemli bir etki yapmadan bir anda bitirildi.Irak'taki en üst düzey Amerikalı askeri sözcü Tümgeneral Jeffrey S. Buchanan, kısa süre önce verdiği demeçte bunu kabul etti. Buchanan, Irak güçlerinin bu operasyona "çok önemli hedefleri" içeren bir listeyle başladığını, ama aradıkları adamların çok azını yakaladıklarını söyledi.
MEZHEP ÇATIŞMALARI ÖNLENEMİYOR Irak güvenlik kuvvetlerinin Sünni ve Şii isyancı gruplardan kaynaklanan tehditlere gösterdiği eşitsiz tepki, 8 yıl önce başlayan ABD işgalinin tetiklediği mezhep çatışmalarının bir sonucu. Sünnilerin yıllarca süren egemenliğine son veren işgal, kendilerine eskiden zulmedenlere kin besleyen Şiilerin ağırlıkta olduğu bir hükümeti başa getirdi.
ABD Elçiliği yetkilileri, Irak ve ABD'nin ilişkilerinde yeni bir döneme girdiklerini ve saldırıların şiddet gerçeğini ön plana çıkarmasına rağmen, iki egemen devlet arasındaki bu ilişkinin daha normalleştiğini vurguluyor. Varsayalım ki, endişeli ortaklar ülkede bu yıldan sonra da ABD askeri varlığı bulundurma amacını gerçekleştirmenin bir yolunu buldular. Asıl soru, bunun nasıl işleyeceği. ABD askerleri, kendi başlarına operasyon düzenleyebilmelerine izin veren ve daha fazla serbestlik getiren bir anlaşma istiyor. Güvenlik anlaşmasına göre sadece kendini savunmak için harekete geçen ABD birliklerinin, istihbarata dayalı olarak militan şebekelerine karşı operasyon yapması yasak.
OPERASYONLAR GÜVENLİK ANLAŞMASINA AYKIRI Panetta bu ay, Iraklılar ilerleme sağlamazsa Amerikalıların sorunu kendi başlarına çözeceğini söyledi. Buna hemen olumsuz tepki geldi. Maliki'nin sözcüsü, bu tür operasyonların "Irak ile ABD arasında imzalanan güvenlik anlaşmasının ihlali" olduğunu söyledi. Iraklılar iki ülke arasında kalıcı askeri varlık bulundurma konusunda varılacak anlaşmanın meclise sunulup siyasi sorunlar yaratmasını istemiyor. Amerikalılar her tür anlaşmanın meclisçe onaylanmasında ısrarlı çünkü avukatlarına göre bu, ülkede kalacak askerlere yasal dokunulmazlıklar sağlamanın tek yolu. Siyaseten kabul edilebilir olan, ancak ABD askerlerinin düşmanla karşılaşacakları, kendilerini korumaları gerekeceği ve ölmeye devam edecekleri gerçeğini belirsizleştiren bir dil tasarlamak için halkla ilişkiler oyunu oynanıyor.