CANLI | Pakistan Başbakanı Şerif duyurdu: ABD ve İran barış anlaşmasına vardı

BAŞKAN ERDOĞAN: SABOTAJLARA KARŞI DİKKATLİ OLUNMALI

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran arasında bölgedeki savaşı sona erdirmek amacıyla varılan tarihi mutabakata ilişkin değerlendirmede bulundu. Varılan anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirten Başkan Erdoğan; mutabakatın Orta Doğu'da sulh-u sükûnun ve kalıcı huzurun sağlanması adına hayati bir eşik olduğunu vurguladı.

Başkan Erdoğan sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı; "ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükûnun hâkim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görülüyor, memnuniyetle karşılıyorum. Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının ortamda olmasını yürekten temenni ediyorum. İmzaların atılacağı gün kadarki süreçte gerilim tırmandıracak, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması ve dikkate alınmaması önemle çiziyorum. Bu sonuçtan dolayı ABD ve İran liderlikleri başta olmak üzere müstesna arabuluculuk çabaları için Pakistan'a teşekkür ediyorum. Ayrıca Katar ve Suudi Arabistan'ın birleşme girişimlerine sağladıkları desteği takdirle karşıladığımı ifade etmek istiyorum. Türkiye olarak bölgemizde barışın, istikrarın ve huzurun oranlarına yönelik her türlü çabayı desteklemeye, diplomasi ve uluslararası hukuk çerçevesinde kalıcı çözümlere katkı sağlamaya devam ediyoruz." 

BAKAN FİDAN: VARILAN MUTABAKATI MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran arasında bölgedeki gerilimi düşürmek ve savaşı sona erdirmek amacıyla varılan tarihi mutabakat, Ankara tarafından memnuniyetle karşılandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafından yapılan açıklamada; "ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyoruz. Söz konusu mutabakat, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi yolunda önemli bir merhale teşkil etmektedir. Tamamlayıcı görüşmelerin de yapıcı bir tutumla sürdürülmesini ümit ediyoruz. Bu önemli adımı atan taraflar ile arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’ı ve Katar başta olmak üzere sürece katkı sağlayan diğer ülkeleri kutluyoruz. Varılan mutabakatın sabote edilmesine yönelik girişimlerin önlenmesi ve bölgesel barış ile güvenliğin korunması açısından ilgili tüm ülkelerin sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, bu sürece başından beri büyük bir destek ve emek verdik. Bölgemizde barış, huzur ve istikrarın tesis edilmesine yönelik desteğimiz kesintisiz devam edecektir." ifadelerine yer verildi.

İRAN DIŞİŞLERİ'NDEN AÇIKLAMA

Garibabadi, "Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır." ifadeleri kullandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak." dedi.

Anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığını aktaran Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

İsrail'in Lübnan'a saldırısının ardından İran Silahlı Kuvvetleri'nin karşı saldırıya hazırlandığını ifade eden Garibabadi, bu kararlılığın ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e karşı pozisyon almasına ve anlaşma metninde bazı konuların ilerlemesine yardımcı olduğunu aktardı.

Garibabadi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin anlaşmaya rağmen "düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman hazır olduğunu" belirtti.

İRAN DEVLET TELEVİZYONU: TAHRAN İMZAYA ZORLANDI

İran devlet televizyonu, silahlı kuvvetlerin ve halkın düşman karşısındaki direncinin, ABD’yi savaşın sona erdiğini kabul etmek zorunda bıraktığını belirtti.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in "ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz." açıklamasının ardından, İran devlet televizyonunda konuya ilişkin verilen haberde, “Silahlı kuvvetlerin ve halkın cani düşman karşısındaki direnci, ABD’yi savaşın sona erdiğini kabul etmek zorunda bıraktı.” ifadesine yer verildi.

TRUMP: ABLUKA KALKTI

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın kaldırıldığını duyurdu. 

Trump, sosyal medya hesabından açıklama yaptı.

İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirten Trump, şöyle devam etti:

"Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum."

Trump, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." ifadelerini kullandı. 

"Bu Büyük Anlaşma, tüm Bölgeye Barış ve Güvenlik getirecektir. Birçok başkan İran'la barış yapmaya çalıştı ve benden önce hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk kez gerçek barışı sağlamalarına yardımcı olabilecek bir Başkan buldular. Cuma günü anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte, mayın temizleme amacıyla boğazın açılmasıyla, petrol hem Bölge hem de Dünya için her iki uçtan da tekrar akmaya başlayacak! "

PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF: RESMİ İMZA TÖRENİ 19 HAZİRAN'DA

Pakistan Başbakanı Şerif: 

“"Yoğun görüşmelerin ardından, Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki Barış Anlaşması'nın gerçekleştirildiğini gururla duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Her iki taraf da Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmiştir.

Resmi imza töreni Cuma günü, 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleştirilecektir.

Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki bağlılıkları için Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İran İslam Cumhuriyeti'ne teşekkür etmek isteriz.”

TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR

"Bu arabuluculuk çabasında kardeşlerimize, Katar Devleti'nin büyük liderliğine de bu anlaşmaya ulaşmada sağladıkları destek için içten takdirlerimizi sunmak isteriz. Bu bağlamda, yaptıkları büyük katkılar için Suudi Arabistan Krallığı'na ve Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyoner liderliklerine de özel olarak teşekkür ederim.

Anlaşma artık yürürlükte olduğuna göre, arabulucular bu hafta bir dizi toplantıyı kolaylaştıracak. Bu uygulama öncesi tartışmalar, teknik görüşmeler ve resmi imza töreni için temeli oluşturacaktır."

İSRAİL: ANLAŞMA BU GECE İMZALANABİLİR

İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, ABD-İran arasındaki anlaşmanın bu gece imzalanabileceğini söylediğini iddia etti.

İran: "Nihai bir anlaşma yok" dedi.

İRAN: İSRAİL'İN BEYRUT SALDIRILARINA "SERT" YANIT VERECEĞİZ

 İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, İsrail'in Beyrut'un Dahiye bölgesine gerçekleştirdiği saldırıya "sert" yanıt vereceklerini belirtti.

Azizi, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda İsrail’in Lübnan'a düzenlediği saldırıya tepki gösterdi.

İsrail’in Dahiye’ye saldırısının "ABD’nin güvenilirlikten yoksun ve zayıf olduğunu kanıtladığını" ifade eden Azizi, söz konusu saldırıya "sert bir yanıt verecekleri" tehdidinde bulundu.

İsrail ordusunun öğle saatlerinde Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine düzenlediği saldırıda 3 kişi hayatını kaybetmişti.

TRUMP'TAN LÜBNAN SALDIRISINA TEPKİ

ABD Başkanı Donald Trump, ABD merkezli Axios haber sitesine İsrail’in Lübnan’a yönelik son saldırısına ilişkin röportaj verdi. Trump gerçekleştirilen telefon görüşmesinde, basın mensuplarının İran ile imzalanması beklenen mutabakat zaptına ilişkin sorularını cevaplayarak, "Bu gelişme süreci sarstı. Anlaşmanın imzalanmasını birkaç saat geciktirdi. İmzanın şu anda atılması gerekiyordu, ancak artık birkaç saat sonrasına ertelendi" ifadelerini kullandı.

"SALDIRI, ANLAŞMA İMZALAMAYA 1 SAAT KALA YAŞANDI" 

Trump, danışmanlarının kendisini Lübnan’ın başkenti Beyrut'a düzenlenen İsrail saldırısı hakkında bilgilendirmek için aradığında hayrete düştüğünü belirtti. ABD Başkanı, "Çok kötü bir durum, buna inanamadım. Anlaşmayı imzalamamıza bir saat kala yaşandı" dedi.

TRUMP NETANYAHU'YA KÜFREDEREK "HİÇBİR ŞEKİLDE DOĞRU KARAR VERMİYOR" DEDİ 

ABD Başkanı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun saldırı kararını sert bir şekilde eleştirdi. Trump röportaj sırasında küfürlü ifadeler kullanarak, "Bibi (Netanyahu) neden böyle bir saldırı yapmak zorundaydı? Çok öfkelendim. Bunu kendisine de ilettim. Hiçbir şekilde doğru karar veremiyor" açıklamasını yaptı.

İran’dan da füzelerle karşılık vermemesini isteyeceğim.

 

 

İRAN GÖRÜŞMELERİ ASKIYA ALIYOR

ABD basını İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının ardından İran'ın ABD ile görüşmeleri askıya almaya hazırlandığını yazdı.

"İSRAİL'İN LÜBNAN'A SALDIRILARI CEVAPSIZ KALMAYACAK"

İran ordusu, İsrail'in Lübnan'a saldırılarının cevapsız kalmayacağını bildirdi.

İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Denetim Başkan Yardımcısı Tuğgeneral Muhammed Cafer Esedi, Fars Haber Ajansı'na konuya ilişkin açıklama yaptı.

İranlı Komutan, İsrail'in Beyrut'un Dahiye bölgesine yönelik saldırılarının cevapsız kalmayacağını söyledi.

İsrail, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta Dahiye bölgesi ve ülkenin güneyine hava saldırısı düzenlemiş ve en az 8 kişi hayatını kaybetmişti.

KALİBAF: ABD KENDİ İRADESİNE SAHİP OLMADIĞINI GÖSTERDİ

İran Meclis Başkanı Kalibaf, İsrail'in Lübnan'a saldırılarının ardından yaptığı açıklamada saldırıların ABD'nin İran'a taviz vermesini engellemek olduğunu belirtti ve şu ifadeleri kullandı:

"Siyonistlerin Beyrut banliyösüne bir kez daha saldırması, Amerika'nın ya kendi taahhütlerini yerine getirme iradesine sahip olmadığını ya da buna gücü yetmediğini bir kez daha gösterdi. Rejime yeşil ışık yakarak puan alamazsınız. Kötü polis iyi polis oyunu eskidi. 
Eğer taahhütlerinizi yerine getirme iradeniz ve gücünüz yoksa, yoldan devam etmekten bahsetmek mümkün değil."

"BÖLGE GÜVENLİĞİ İRAN'IN GÖRMEZDEN GELİNMESİYLE ŞEKİLLENMEZ"

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkesinin bölgesel güvenlikte önemli bir aktör olduğuna atıf yaparak, "Bölge güvenliği İran'ın görmezden gelinmesi temelinde şekillenemez." dedi.

İran Dışişleri Bakanı'nın resmi Telegram hesabından yapılan açıklamaya göre, Erakçi, başkent Tahran’da toplumun önde gelen isimleri ve din adamları ile bir araya geldi.

Söz konusu toplantıda yaptığı konuşmada Erakçi, İran'ın bölgesel güvenlikte önemli bir aktör olduğuna işaret ederek, "Bölge güvenliği İran'ın görmezden gelinmesi temelinde şekillenemez." ifadesini kullandı.

İran'ın savaşta başarı elde etmekle kalmayıp stratejik kazanımlar sağladığını belirten Erakçi, bölge ülkelerinin son savaşla birlikte, bölgedeki kalıcı güvenliğin ve ekonomik kalkınmanın karşılıklı işbirliği ile mümkün olabileceğini anladığını belirtti.

Erakçi, İran’ın yaptırımlara bağlı olarak uluslararası camiada zayıf bir ülke olarak algılandığını ancak savaşla birlikte bu algının değiştiğini ve ülkesinin gücünü gösterdiğini ifade etti.

İSRAİL SALDIRI GÖRÜNTÜLERİNİ PAYLAŞTI

İsrail ordusu, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine düzenlediği hava saldırısının görüntülerini paylaştı.

 

 

İsrail ordusunun paylaştığı videoda, savaş uçaklarının kısa süre önce Beyrut'un Dahiye bölgesinde çok katlı bir binayı vurduğu görüldü.

Öte yandan ordudan yapılan açıklamada, Dahiye'de Hizbullah'a ait komuta merkezinin hedef alındığı öne sürüldü.

Açıklamada ayrıca, söz konusu hava saldırısının Hizbullah'ın sabah saatlerinde İsrail'in kuzeyine düzenlediği İHA saldırılarına karşılık gerçekleştirildiği ifade edildi.

İsrail ordusunun, Dahiye'ye düzenlediği hava saldırısında ilk belirlemelere göre 1 kişinin hayatını kaybettiği, 4 kişinin yaralandığı belirtilmişti.

İSRAİL BEYRUT'A SALDIRDI

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenledi
 

ABD KABUL ETTİ

Reuters'a konuşan İranlı üst düzey yetkili mutabakat zaptı kapsamında ABD İran'ın dondurulmuş varlıklarından 25 milyar doları, doğrudan nakit transferleri, bölgesel ülkeler arasındaki işbirliği ve finansal kredi hatları yoluyla serbest bırakmayı kabul ettiğini belirtti.

24 SAAT İÇİNDE İMZA

Axios'un haberine göre, ABD ile İran arasında Pakistan ve Katar arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde tarihi bir eşiğe gelindi. ABD Başkanı Donald Trump ve Pakistanlı yetkililer, iki ülke arasındaki mutabakat zaptının (MoU) pazar günü (bugün) "elektronik (uzaktan) imza" yöntemiyle imzalanmasının beklendiğini duyurdu.

 

 

Eğer nihai olarak yürürlüğe girerse, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuk rollerine atıfla "İslamabad Anlaşması" olarak adlandırılacak olan bu mutabakatın öne çıkan detayları ve tarafların tutumları şu şekilde:

Anlaşmanın Temel Maddeleri Neler?

Axios'un diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, taslak mutabakat zaptı şu kritik adımları içeriyor:

60 Günlük Ateşkes: Lübnan dahil bölgedeki mevcut ateşkes rejiminin 60 gün süreyle uzatılması ve bu süreçte İran'ın nükleer programına yönelik kapsamlı müzakerelerin başlatılması öngörülüyor.

Hürmüz Boğazı'nın Açılması: Küresel enerji koridoru olan Hürmüz Boğazı transit geçiş ücreti alınmaksızın derhal gemi trafiğine açılacak. Deniz ticareti hacminin 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere döndürülmesi hedefleniyor.

Yaptırımların Esnetilmesi ve Petrol Satışı: Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın taahhütlerine uyması karşılığında ABD, liman ve ticaret ablukasını kademeli olarak gevşetecek. İran'a 60 gün boyunca petrol satabilmesi için geçici muafiyetler tanınacak.

Nükleer Taahhütler: İran, nükleer silahlara asla sahip olmayacağını taahhüt edecek ve zenginleştirilmiş uranyum stokuna dair pürüzleri giderecek. Ayrıca nükleer tesislerin sökülmesi ve denetimlerin kabul edilmesi gibi adımlar da masada.

İmza Töreni Neden Dijital Ortama Taşındı?

İlk etapta ABD Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki müzakere heyetinin imza için Avrupa'ya (Cenevre) uçması planlanmıştı. Ancak lojistik ve program uyuşmazlıkları nedeniyle törenin çevrim içi (online) yapılmasına karar verildi.

Kaynaklar, JD Vance'in Avrupa'ya gitmesi durumunda, Trump'ın pazartesi günü Fransa'da gerçekleşecek G7 Zirvesi'ne hareketi öncesinde ABD'ye zamanında dönemeyeceğini, bu nedenle imza sürecinin elektronik ortama kaydırıldığını belirtiyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de imzanın önümüzdeki 24 saat içinde elektronik ortamda atılacağını doğruladı.

Tahran'daki Çatlak ve Belirsizlikler

Donald Trump anlaşmanın pazar günü imzalanacağını kesin bir dille ifade edip sürecin çökmesi ihtimaline karşı "nihai alternatiflerimiz hazır" diyerek gözdağı verse de Tahran tarafında tam bir mutabakat sağlanabilmiş değil.

İran'ın İtirazları: İranlı yetkililer imzanın bugün atılacağını kesin olarak doğrulamıyor ancak yakın gelecekte olabileceğini belirtiyor. Tahran, metni nihai bir anlaşmadan ziyade "siyasi ve güvenlik çerçevesi" olarak görüyor.

Dondurulmuş Fonlar Krizi: İran, ABD yaptırımları nedeniyle dondurulan 24 milyar dolarlık varlığının bu 60 günlük süreçte serbest bırakılmasını ve peşin ekonomik rahatlama talep ediyor. ABD ise İran taahhütlerini yerine getirmeden peşin ödeme yapılmayacağını savunuyor.

İran'da rejime yakın katı muhafazakar çizgideki Kayhan gazetesi gibi odak gruplar, Hürmüz Boğazı'nın Washington ile diplomasi yoluyla açılmasına sert şekilde karşı çıkıyor.

ABD gazetesi Axios, Trump'ın anlaşmaya giden süreçte Başkan Recep Tayyip Erdoğan ile de görüştüğünü belirterek, Türkiye'nin arabuluculuk ve kolaylaştırıcılık çabalarına övgüde bulunmuş ve katkılarından dolayı teşekkür ettiğine dikkat çekti.