CANLI | ABD-İran hattında Trump Özgürlük Projesi operasyonunu durdurdu: Hürmüz'de ablukaya devam
Washington-Tahran hattında Hürmüz krizi devam ederken ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi. İran’ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası civarında insansız hava araçlarına karşı savunma sisteminin faaliyete geçmesi nedeniyle patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.
ABD ile İran arasında müzakereler dururken tansiyon ise yeniden yükselmeye devam ediyor.
TRUMP OPERASYONU DURDURDU
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.
Takvim.com.tr bölgeden gelişmeleri dakika dakika aktarıyor...
CANLI ANLATIM
KEŞM ADASI'NDA PATLAMA SESLERİ
İran’ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası civarında insansız hava araçlarına karşı savunma sisteminin faaliyete geçmesi nedeniyle patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.
Entekhab haber sitesine göre, Hürmüzgan Valiliği konuya ilişkin açıklama yaptı.
Açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın yanı başındaki Keşm Adası çevresinde gece patlama sesleri duyulduğu belirtildi.
Patlama seslerinin mikro dron ve keşif insansız hava araçlarına karşı savunma sisteminin devreye girmesi sonucu duyulduğu ifade edilen açıklamada, Keşm Adası'nda herhangi bir çatışma, patlama ya da hasar meydana gelmediği aktarıldı.
Gece saatlerinde sosyal medyada Keşm Adası'nda birden fazla patlama sesi duyulduğu ileri sürülmüş ancak resmi makamlardan herhangi bir açıklama yapılmamıştı.
İRAN BASINI: TRUMP'IN GERİ ADIM ATMASI BAŞARISIZLIKTIR
İran basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen “Özgürlük Projesi”ni kısa süreliğine durdurma kararını “başarısızlık” olarak değerlendirdi.
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı haberi, “Trump geri adım attı, sözde ‘Özgürlük Projesi’ durduruldu” başlığıyla yayımladı.
Haberde, Trump’ın projeyi askıya almasının “ABD’nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı” olduğu öne sürülürken, “Trump, planının başarısızlığını örtbas etmeye çalışıyor” ifadeleri kullanıldı.
Yarı resmi Fars Haber Ajansı ise gelişmeyi, “Trump, Özgürlük Projesi’ni durdurarak bir kez daha geri adım attı” başlığıyla duyurdu.
Haberde, kararın “İran’dan yapılan kesin uyarılar karşısında” alındığı yorumu yapıldı.
Trump, 4 Mayıs itibarıyla Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ve Orta Doğu’daki krizle ilgisi olmayan tarafsız ülkelere ait gemilerin geçişine yardım edeceklerini açıklamış ve buna “Özgürlük Projesi” adını vermişti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle Körfez bölgesinde 87 ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için operasyon başlatıldığını savunmuştu.
TRUMP ÖZGÜRLÜK OPERASYONUNUN DURDURULDUĞUNU AÇIKLADI
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda başlatılan Özgürlük Projesi operasyonunun durdurulduğunu duyurdu.
Truth sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda Özgürlük Projesi'nin kısa bir süreliğine durdurulacağını belirten Trump, "Pakistan ve diğer ülkelerin talebi, İran'a karşı yürüttüğümüz harekatta elde ettiğimiz muazzam askeri başarılar ve İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması nedeniyle, abluka tam olarak yürürlükte kalırken nihai bir anlaşmanın imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi'nin kısa bir süreliğine durdurulması konusunda mutabık kaldık" ifadelerini kullandı.
ABD’DEN HÜRMÜZ AÇIKLAMASI: 7 İRAN TEKNESİ İMHA EDİLDİ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmalarda İran'a ait 7 sürat teknesinin imha edildiğini, 10 denizcinin ise hayatını kaybettiğini açıkladı.
Marco Rubio, ayrıca, "Bugün İran'da enflasyon yüzde 70 seviyesinde ve para birimi tam anlamıyla serbest düşüşte" dedi.
İRAN ORDUSU: BAE'YE SALDIRI GERÇEKLEŞTİRMEDİK
İran Silahlı Kuvvetleri, son günlerde Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) yönelik herhangi bir saldırı gerçekleştirmediklerini bildirdi.
Fars Haber Ajansı, İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari tarafından yapılan açıklamayı yayımladı.
Son günlerde BAE'ye karşı herhangi bir füze veya insansız hava aracı (İHA) operasyonu gerçekleştirilmediğine işaret edilen açıklamada, BAE Savunma Bakanlığı'nın konuya ilişkin raporunun doğruyu yansıtmadığı vurgulandı.
Açıklamada, "İran Silahlı Kuvvetleri son günlerde BAE'ye karşı herhangi bir füze veya insansız hava aracı operasyonu düzenlememiştir. Herhangi bir eylem gerçekleştirilmiş olsaydı eğer bunu açık ve kararlı bir şekilde duyururduk." ifadeleri kullanıldı.
Ayrıca açıklamada, BAE topraklarından İran'a saldırı olması durumunda buna sert bir karşılık verileceği belirtildi.
İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAN GEÇİŞ YAPMAK İSTEYEN GEMİLER İÇİN E-POSTA ADRESİ YAYIMLADI
İran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmak isteyen gemiler için e-posta adresi bildirerek, bu adres üzerinden geçiş işlemlerini yapmalarını istedi.
İran devlet televizyonu Press TV, Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine yönelik mekanizmaya ilişkin açıklamayı yayımladı.
Açıklamada, "Hürmüz Boğazı üzerinde egemenlik uygulanmasına yönelik yeni bir mekanizma İran tarafından tasarlanmış ve hayata geçirilmiştir." ifadeleri kullanıldı.
Boğazdan geçmek isteyen gemilerin "info@PGSA.ir" adresinden bir e-posta alarak Hürmüz Boğazı geçiş kuralları hakkında bilgilendirilecekleri ve gemilerin bu çerçeveye göre geçiş izni alabilecekleri kaydedildi.
Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerle ilgili uyarı mesajı yayımlamış ve İran tarafından ilan edilen koridorun dışındaki güzergahları kullanan gemilere müdahale edileceğini duyurmuştu.
HİZBULLAH: İSRAİL ASKERLERİNİ HEDEF ALDIK
Hizbullah, ateşkes ihlallerine karşılık, Lübnan'ın güneyinde işgal altındaki 5 beldede İsrail askerlerini roket ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığını belirtti.
Hizbullah'ın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, ateşkes ihlallerine karşılık gece saatlerinde işgal altındaki Bayyada beldesinde bir Merkava tankının yanı sıra İsrail askerleri ve araçlarına roket atıldığı belirtildi.
Bir diğer açıklamada ise Reşaf ve Deyr Seryan beldelerini işgal eden İsrail ordusuna ait 2 iş makinesinin İHA'larla hedef alındığı kaydedildi.
Kavzah beldesinde de İsrail askerlerine ait bir Merkava tankının hedef alındığı aktarıldı.
Numeyra beldesinde ise bir askeri aracın vurulduğu ifade edildi.
Öğle saatlerinde Bayyada semalarında uçan bir İsrail helikopterinin bir roketle hedef alındığı belirtilirken, Kantara beldesinde de bir askeri aracın vurulduğu kaydedildi.
Hizbullah, gece saatlerinden bu yana 5 beldede, ateşkes ihlallerine karşılık olarak İsrail askerlerini ve araçlarını 12 kez hedef aldığını açıkladı.
İsrail ordusu, 2 Mart'ta başlattığı kara saldırılarında sınır hattındaki söz konusu beldeleri işgal etmişti.
"HÜRMÜZ AÇILMAYACAK
İran: Hürmüz kapatıldı. İznimiz olmadan açılmayacak.
"PARAŞÜTLÜ ASKERLERİMİZ HAZIR"
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hürmüz Boğazı'nda başlattıkları "Özgürlük Projesi'ne" rağmen, İran'la ateşkesin hala devam ettiğini bildirdi.
Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile ABD Savunma Bakanlığı'nda (Pentagon) düzenlediği basın toplantısında Hürmüz Boğazı'ndaki son gelişmeleri aktardı.
Hürmüz Boğazı'ndaki tarafsız ülkelerin gemilerinin geçişine yönelik başlatılan operasyonun İran'a yönelik diğer saldırılardan "ayrı ve geçici" nitelikte olduğunu belirten Hegseth, bu kapsamda "İran limanlarından çıkarak ablukayı delmeye çalışan altı geminin tamamının geri çevrildiğini" söyledi.
"(İran'la) ateşkes sona ermedi. Şu aşamada hala düşük yoğunluklu çatışma düzeyindeyiz." diyen Hegseth, Tahran yönetiminin bu süreçte ABD birliklerine veya ticari gemilere saldırması durumunda, "ezici ve yıkıcı bir Amerikan ateşiyle" karşı karşıya kalacağı tehdidinde bulundu.
ABD Savunma Bakanı, "Amerikan kuvvetlerinin (bu geçici süreçte) İran sularına veya hava sahasına girmesine gerek kalmayacaktır, bu gerekli değildir. Biz bir çatışma peşinde değiliz. Ancak İran'ın, masum ülkelerin ve bu ülkelerin mallarının, uluslararası bir su yolunu kullanmasını engellemesine de asla izin verilemez." değerlendirmesinde bulundu.
"Özgürlük Projesi'nin" tüm hızıyla devam ettiğini vurgulayan Hegseth, bu operasyon sayesinde ticaret akışının yeniden sağlanacağını savundu.
Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün İran'da olmadığını kaydeden Hegseth, "Hürmüz Boğazı'nın açılması sürecinin bir parçası olarak ABD'nin İran hava sahasına veya sularına girmesine gerek kalmayacak." dedi.
ABD Genelkurmay Başkanı Caine ise İran'ın, ateşkesin ilanından bu yana Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan ticari gemilere dokuz kez ateş açtığını ve iki konteyner gemisine el koyduğunu söyledi.
Caine, "Müşterek kuvvetler (ABD ordusu), emir verilmesi halinde İran'a karşı büyük çaplı muharebe operasyonlarına yeniden başlama konusunda hazır beklemektedir." ifadelerini kullandı.
ORTA DOĞU'DA ASKERİ YAKIT İKMAL UÇAĞI HAREKETLİLİĞİ
ABD-İran gerilimi devam ederken, Orta Doğu'da ABD ordusuna ait, çoğunluğu "Boeing KC-135R Stratotanker" tipi yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi.
AA muhabirinin uçuş takip uygulaması Flightradar24 üzerinden yaptığı incelemede, 5 Mayıs'ta Orta Doğu bölgesinde havada bulunan ABD ordusuna ait uçakların sayısında sıra dışı artış olduğu görüldü.
Bölgede havada gözlemlenen uçakların çoğunluğunu, yaklaşık 90 ton yakıt ve yaklaşık 37 ton kargo taşıyabilen "Boeing KC-135R Stratotanker" tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçakları oluşturdu.
Bölgede sabah saatlerinde aynı anda havada 16 "Boeing KC-135R Stratotanker", 1 havada yakıt ikmal ve stratejik askeri nakliye uçağı "Boeing KC-46 Pegasus" ve 1 yaklaşık 127 ton kargo taşıyabilen ABD Hava Kuvvetlerinin en büyük nakliye uçağı "Lockheed C-5M Super Galaxy" gözlemlendi.
Ayrıca, ABD'den ayrılan ve istikametleri henüz belirlenemeyen nakliye ve askeri erken uyarı ve kontrol uçakları olduğu da görüldü.
ACİL DURUM KODLARI
Öte yandan, ilerleyen saatlerde Basra Körfezi'nin üstünde ve çevresinde ABD'ye ait 1 "Boeing KC-135R Stratotanker" ve bir "Boeing KC-46A Pegasus"un genel uçuş acil durumu hakkında derhal uyarı vermek için kullanılan "7700" uluslararası transponder kodunu kullandığı görüldü.
Bu durum nedeniyle sosyal medyada bazı kullanıcılar, uçakların düşmüş olabileceğini iddia etti.
TRUMP TARİH VERDİ
ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşın 3 hafta daha uzayabileceğini belirtti. Trump, ABD'nin Tahran'ın 8 'küçük, hızlı gemisini' imha ettiğini kaydetti.
KALİBAF: ABD ATEŞKESİ İHLAL ETTİ
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bagır Kalibaf sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Hürmüz Boğazı’nda yeni bir denklem şekilleniyor. Deniz taşımacılığı ve enerji transitinin güvenliği, ABD ve müttefiklerinin ateşkesi ihlal etmesi ve abluka uygulaması nedeniyle tehlikeye girmiştir; elbette onların şerri azalacaktır. Mevcut durumun ABD için sürdürülebilir olmadığını çok iyi biliyoruz; oysa biz henüz başlamadık bile." ifadelerini kullandı.
ABD'DEN SİVİL VE YÜK TEKNELERİNE SALDIRI
ABD’nin İran kıyıları yakınlarında sivil sürat ve yük teknelerini hedef aldığı saldırılarda 5 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Devlet televizyonunun adını açıklamadığı bir ordu komutanına dayandırdığı haberde, ABD'nin İranlı sivil teknelere saldırdığı belirtildi.
Haberde, ABD’nin hedef aldığı 6 sürat teknesinin İran Devrim Muhafızları Ordusuna değil, sivillere ait olduğu ifade edildi.
Yerel kaynaklara dayandırılan bilgilere göre de ABD’nin Umman tarafından İran tarafına yük taşıyan 2 küçük tekneyi hedef aldığı saldırıda 5 sivil öldü.
İRAN'DA SON DURUM
ABD-İran hattında müzakereler dururken tansiyon yeniden yükseliyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın ABD savaş gemisine iki füzeyle saldırdığı iddialarının asılsız olduğunu öne sürdü. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere eşlik eden ABD ordusuna ait gemilere saldırması halinde İran'ın "yeryüzünden silineceğini" söyledi. Trump, İran ile yaşadıkları gerilimi "mini savaş" şeklinde tanımlarken "Şu an işler çok iyi gidiyor. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, uçaksavar silahları yok, radarları ve liderleri yok, hiçbir şeyleri yok." dedi.İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise Pakistan’daki görüşmelerin ilerlediğine dikkati çekerek, ABD'ye "kötü niyetliler tarafından bir kargaşaya çekilme" konusunda uyarıda bulundu.
Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileri pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran'ın ABD ile 8 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkesin ardından BAE'ye ilk füze ve insansız hava aracı saldırısını düzenlediğini ve Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye iki insansız hava aracı fırlattığını bildirdi.
ABD ordusu, Donald Trump tarafından duyurulan Özgürlük Projesi girişimi kapsamında iki ticari geminin pazartesi günü önemli su yolundan güvenli bir şekilde geçtiğini açıkladı. Operasyon sırasında İran, koruma altındaki gemilere füze saldırısı düzenledi ve Trump, ABD güçlerinin müdahale etmeye çalışan yedi İran küçük teknesini imha ettiğini söyledi.
İran, ABD'nin son 14 maddelik barış önerisine yanıt verdiğini ve bunun mevcut ateşkesi uzatmak değil, savaşı sona erdirmek amacını taşıdığını söylüyor. Trump hafta sonu yaptığı açıklamada, İran'ın "yeterince büyük bir bedel ödemediği" gerekçesiyle öneriyi muhtemelen reddedeceğini belirtmişti.
TRUMP'TAN BİR TEHDİT DAHA
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşadıkları gerilimi "mini savaş" şeklinde tanımlarken, "Şu an işler çok iyi gidiyor. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, uçaksavar silahları yok, radarları ve liderleri yok, hiçbir şeyleri yok." değerlendirmesini yaptı.
ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen ve küçük işletmelerin kalkındırılmasına yönelik etkinlikte yaptığı konuşmada İran gündemini değerlendirdi.
Trump, İran'a yönelik saldırıları konusunda "doğru iş yaptıklarını" savunarak, bu adımı daha önceki başkanların atmaları gerektiğini ancak bugün kendisinin bu görevi üstlendiğini ifade etti.
"MİNİ SAVAŞ" DEDİ TEHDİT ETTİ
İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyeceklerini vurgulayan Trump, "Şu an işler çok iyi gidiyor. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, uçaksavar silahları yok, radarları ve liderleri yok, hiçbir şeyleri yok." diye konuştu.
"Şu anda içinde bulunduğumuz durumu mini savaş olarak adlandırıyorum." diyen Trump, bu savaşın uzun sürmeyeceği mesajını verdi.
İran ile "yaklaşık 6 haftadır savaş halinde olduklarını" dile getiren ABD Başkanı, ülkesinin Vietnam, Irak, Afganistan ve diğer bazı ülkelerde çok uzun yıllar savaştığını ve onlara kıyasla İran'da çok hızlı hareket ettiklerini savundu.
ABD'de enerji fiyatlarının "savaş biter bitmez" hızla düşeceğini ifade eden Trump, "Tek bir düğmeye basarak ülkeleri yok edebilecek nükleer silahlara sahip delilerden kurtulmak için buna (borsanın etkilenmesi) değerdi. Bu yüzden bunu yapmak zorundaydım çünkü 47 yıldır yapılmamıştı. Başka seçeneğimiz yok ve bunu yapmaktan çok gurur duyuyorum." şeklinde konuştu.
- Trump'ın "8-9 yıl sonra görevden ayrılma" yorumu konukları gülümsetti
Öte yandan ABD Başkanı Trump'ın konuşmasında kullandığı bir cümle salonda bulunan misafirleri kahkahaya boğdu.
Trump, ticari işletmelere sağlanan vergi avantajlarının nasıl kullanılabileceği ile ilgili yorum yaparken, "Böylece, diyelim ki sekiz ya da dokuz yıl sonra görevimden ayrıldığımda, ben de bunları kullanabileceğim." şeklindeki esprisi konukları güldürdü.
VENEZUELA İLE İLİŞKİLER
Venezuela ile ilişkilere dair de konuşan Trump, ilişkilerin "harika" ve neredeyse bir "ortaklık" seviyesinde olduğunu belirtti.
Ülkeye olan yatırımın arttığına da işaret eden Trump, Venezuela'dan "yüz milyonlarca" varil petrol çıkarıldığını söyledi.