Trump, Şi ve Putin Çin'de aynı masada buluştu! Tarihi zirve neden 81 yıl önceki "2. Yalta Konferansı"na benzetiliyor?
Küresel dengeleri sarsan tarihi zirvede Donald Trump, Şi Cinping ve Vladimir Putin Çin'de aynı masaya oturdu. Peki Washington, Pekin ve Moskova arasında Ukrayna, İran ve Hürmüz Boğazı için hangi tavizler konuşuluyor? Üçlü zirve neden 81 yıl önceki "2. Yalta Konferansı"na benzetiliyor? Uzmanların çarpıcı analizleriyle tarihi buluşmanın perde arkası…
Dünya siyasetinin üç süper gücü ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'de düzenlenen tarihi zirvede aynı masada buluştu. Nükleer silahların sınırlandırılmasından Rusya-Ukrayna Savaşı'na, İran-ABD geriliminden Hürmüz Boğazı'na kadar küresel dengeleri yakından ilgilendiren kritik başlıkların ele alındığı zirveyi A Haber yayınında değerlendiren Siyaset Bilimci Dr. Ayhan Sarı ile Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Uğur Özgöker, buluşmanın 81 yıl önceki Yalta Konferansı ile benzerliklerini ve olası yeni nüfuz alanlarını analiz etti.
Rusya Devlet Başkanı Putin, ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping (Foto: Reuters)
A Haber ekranlarında yayınlanan 3 Dakika programında gelişmeleri aktaran Program Editörü Merve Aktaş, üç liderin ilk kez Çin'de aynı masada bir araya gelmesinin küresel güç dengelerinin yeniden şekillenebileceği tartışmalarını beraberinde getirdiğini belirtti. Nükleer silahların sınırlandırılması, İran cephesindeki gerilim, Ukrayna savaşı ve küresel ekonomik çıkarların zirvenin ana gündem maddeleri arasında yer aldığı vurgulandı.
LİDERLERİN PAZARLIK MASASINDAKİ TAVİZ VE TALEP STRATEJİLERİ
Masadaki stratejik dengeleri ve liderlerin karşılıklı hamlelerini değerlendiren Siyaset Bilimci Dr. Ayhan Sarı, üç ülkenin kendi öncelikleri doğrultusunda verebileceği tavizlere ve taleplere dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump (Foto: Reuters)
RUSYA'NIN UKRAYNA-İRAN DENGESİ
Putin'in ABD'den Ukrayna'ya verilen desteği kesmesini isteyebileceğini belirten Sarı, bunun karşılığında Moskova'nın İran'a verdiği desteği kesme sözü verebileceğini ifade etti.
ÇİN'İN HÜRMÜZ BOĞAZI HAMLESİ
Pekin yönetiminin Hürmüz Boğazı'nın açılması amacıyla İran'la anlaşma sağlanması yönünde Washington'a baskı yapabileceğini dile getirdi.
ABD'NİN TARİFE VE TAVİZ KARTI
ABD'nin ise Hürmüz Boğazı ve İran'ın yalnızlaştırılması konusunda talepkâr olabileceğini; bunun karşılığında Rusya'ya Ukrayna başlığında, Çin'e ise gümrük tarifeleri ve vergiler konusunda taviz verebileceğini kaydetti.
ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping (Foto: EPA)
81 YIL SONRA YENİDEN: "İKİNCİ YALTA KONFERANSI MI?"
Tarihi buluşmanın 1945 yılında dünyanın siyasi haritasını değiştiren Yalta Konferansı ile kıyaslanmasına ilişkin konuşan Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Uğur Özgöker, değişen aktörlere ve olası etki alanlarına işaret etti:
"ABD, İngiltere ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği savaştan sonra dünya nasıl şekillenecek, bunu Kırım Yarımadası'nın Yalta şehrinde oturup görüştüler. Çıkan kararlar 1991'e kadar 45 sene dünyanın iki bloklu sistemle 'Soğuk Savaş' içine girmesine neden oldu. Üçlü zirve ikinci bir Yalta Konferansı, yeniden dünyanın paylaşımıdır. Bu sefer İngiltere yok; İngiltere'nin yerine yükselen ekonomik güç olan Çin var."
Prof. Dr. Özgöker'e göre masada şekillenebilecek olası nüfuz alanları şu şekilde sıralanıyor: