ABD’de yenilgi sonrası Vance hamlesi: 2028 mesajı İsrail’i panikletti
Cumhuriyetçilerin Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu kaybetmesinin ardından JD Vance’in sunduğu dört maddelik yol haritası, Washington’da 2028 seçimleri üzerinden değerlendirildi. İran savaşının bitirilmesi ve İsrail ile ilişkilerin değiştirilmesi çağrısı Tel Aviv’de endişe yaratırken, İngiliz basını Vance için “Trump’ın yerini almaya hazır” yorumunu yaptı.
ABD'de 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerin ardından Cumhuriyetçilerin hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'daki çoğunluğu kaybetmesi, Başkan Donald Trump ile Başkan Yardımcısı JD Vance'in izleyeceği politikaları gündeme taşıdı.
Fox News'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Vance, seçim sonrasındaki açıklamasında özellikle İran ve İsrail konusunda Trump ile yaşadığı görüş ayrılıklarını açık biçimde dile getirdi.
Kaynaklar, seçim sabahı Beyaz Saray'da yönetimin ortak bir mesaj vermesi amacıyla bir toplantı gerçekleştirildiğini de aktardı.

SEÇMENİ GERİ KAZANMAK İÇİN DÖRT MADDE
Trump yönetiminden isminin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, Fox News'e yaptığı değerlendirmede Vance'in Cumhuriyetçi seçmeni yeniden bir araya getirmek için dört temel hedef ortaya koyduğunu belirtti.
Bu hedefler; İran savaşının sona erdirilmesi, yaşam maliyeti ve enflasyona odaklanılması, ABD'nin önceliklerinin öne alınması ve İsrail ile ilişkilerin değiştirilmesi olarak sıralandı.

WASHINGTON'DA 2028 HESABI
Aynı yetkili, Vance'in sunduğu dört maddelik çerçeveyi, 2028 başkanlık seçimleri için "yeni sağa" yönelik bir ittifak çağrısı olarak değerlendirdi.
Fox News'in tanımına göre "yeni sağ", genel hatlarıyla Trump'ın ilk döneminde şekillenen "Önce Amerika" hareketiyle aynı çizgide bulunan Cumhuriyetçilerin oluşturduğu bir koalisyonu ifade ediyor.
Yabancı ülkelerdeki çatışmalardan uzak durmak, ABD'yi Amerikalıların aile kurmasına elverişli bir ülke haline getirmek ve sınırları kapatmak, bu hareketin temel öncelikleri arasında yer alıyor.
Yetkililer, Vance'in çıkışının Trump'tan ayrışma girişimi olarak görülmediğini belirtti. Açıklamaların, daha çok Trump'ın kendilerine ihanet ettiğini düşünen seçmenlere yönelik bir mesaj niteliği taşıdığı kaydedildi.

İNGİLİZ BASININDAN HALEFLİK YORUMU
Vance'in seçim sonuçlarından duyduğu rahatsızlık İngiliz basınında da gündeme geldi.
Telegraph'ta yayımlanan haberde, Başkan Yardımcısı'nın seçim tablosundan memnun olmadığı vurgulanırken Vance için "Trump'ın yerini almaya hazır" ifadeleri kullanıldı.

TEL AVİV'İN GÖZÜ BEYAZ SARAY'DA
ABD'deki seçim sonuçları ve Vance'in açıklamaları İsrail'de de yakından takip edildi.
Yedioth Ahronoth gazetesinde yayımlanan bir köşe yazısına göre İsrailli bir yetkili, ortaya çıkan siyasi tablonun ve Vance'in mesajlarının "İran savaşını fiilen askıya aldığını" söyledi.
İsrail yönetiminde, Trump'ın seçim sonrasında karşı karşıya kaldığı siyasi baskılar nedeniyle savaşı sona erdirmek için öne sürdüğü şartları hafifletebileceği değerlendirmesi yapıldığı belirtildi.

HÜRMÜZ AÇILIRKEN NÜKLEER DOSYA DIŞARIDA MI KALACAK?
Vance'in açıklamalarının Tel Aviv'de "alarm zilleri çaldırdığı" ifade edilirken, İsrail'in başlıca endişelerinden birinin İran'ın nükleer programının olası bir uzlaşmanın dışında bırakılması olduğu aktarıldı.
Bu çerçevede Trump'ın, İran'ın nükleer programına ilişkin talepleri kapsam dışında tutarak yalnızca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla yetinebileceğinden kaygı duyulduğu belirtildi.
Vance'in İran'a yönelik saldırıları ve ABD'nin İsrail ile ilişkilerini sorgulamasının da Trump'ın İran konusunda atmayı planladığı adımları zorlaştırdığına dikkat çekildi.
KONGRE'DE İSRAİL'E ELEŞTİREL İSİMLER ARTTI
Demokratların seçim başarısıyla birlikte, İsrail'e yönelik sert eleştirileriyle tanınan 10 ismin de Senato ve Temsilciler Meclisi'ne girdiği hatırlatıldı.
Cumhuriyetçilerin yenilgisinin ardından Vance'in yaptığı değerlendirmenin İsrailliler açısından "ciddi endişe kaynağı" olduğu kaydedildi.
Trump'ın da Vance'in açıklamasını "büyük ölçüde doğru bulması", İsrail'deki kaygıları artırabilecek bir gelişme olarak değerlendirildi.

SANDIKTAN KONGRE'NİN İKİ KANADINDA DEĞİŞİM ÇIKTI
ABD halkı, 3 Kasım'da eyalet valilikleri ve diğer yerel görevlerin yanı sıra Kongre'nin iki kanadı için de sandık başına gitti. Seçimlerde Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı ile 100 üyeli Senato'daki 35 sandalye için oy kullanıldı.
Açıklanan resmi olmayan ilk sonuçlara göre Demokratlar, hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu Cumhuriyetçilerden aldı.
ABD seçim sisteminde Temsilciler Meclisi'nin bütün üyeleri iki yılda bir yenileniyor. Bu seçimlerin biri başkanlık seçimleriyle birlikte, diğeri ise başkanlık döneminin ortasında yapılan ara seçimlerde gerçekleştiriliyor.
Senato'da ise görev süresi altı yıl olan senatörlerin yaklaşık üçte biri, iki yılda bir düzenlenen seçimlerle belirleniyor.