ABD'de F-35 envanter krizi derinleşiyor: 31 milyar dolarlık parçanın akıbeti açıklanmıyor
ABD'de F-35 envanter kayıtlarına ilişkin sorunlar ve yaklaşık 31 milyar dolar değerindeki 26 milyon parçanın akıbetinin açıklanmaması, program etrafındaki tartışmaları derinleştiriyor. ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi Mali Yönetim ve Denetim Direktörü Asif Khan, güncel olmayan ve hatalı kayıtların savaş hazırlığını ve Kongre denetimini aksattığını belirterek, 9 Kasım tarihli raporda yaklaşık 17 bin parçanın sistemde kayıtsız olduğunun tespit edildiğini aktardı. Raporda ayrıca envanter aksaklıklarının F-35'lerin bakım, uçuş ve görev hazırlık oranlarına etkisinin nicel olarak ölçülmediği kaydedildi.
ABD'de F-35 krizi derinleşiyor.
Pentagon. Fotoğraf: Reuters
PENTAGON NEDEN AÇIKLAMA YAPMIYOR?
Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi yetkilisi, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) yaklaşık 31 milyar dolar değerindeki 26 milyon F-35 parçasının akıbetine dair güvenilir bir açıklama yapmamayı sürdürmesini eleştirdi.
Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi Mali Yönetim ve Denetim Direktörü Asif Khan, F-35 savaş uçaklarına ait yedek parçaların takibi ve envanter kayıtlarının tutulmasında yaşanan sorunlarla ilgili konuştu.
Khan, "Pentagon'un yaklaşık 31 milyar dolar değerindeki 26 milyon F-35 parçasının akıbetine dair güvenilir bir açıklama yapmamayı sürdürmesi hala çözülmemiş ve önemli bir sorundur. Pentagon kayıtları hala hatalı, eksik ve güncel değil. Fiziki envanterler, parçaları yeterince doğrulamıyor. Kayıpların tam boyutu ve durumu ise hala bilinmiyor." dedi.
Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisinin 9 Kasım'da yayımladığı raporda F-35 uçaklarına ait yaklaşık 17 bin yedek parçanın Pentagon sisteminde kayıtlı olmadığını ortaya çıkardığına işaret eden Khan, "Güvenilir kayıtlar olmadan Pentagon, savaş hazırlığını tamamen destekleyecek kadar yeterli bilgiye sahip olamaz." diye konuştu.
F-35. Fotoğraf: Takvim Fotoğraf Arşivi
F-35'LERLE İLGİLİ BİLGİ YOK
Khan, söz konusu raporda envanter kaydı eksikliğinin F-35 uçaklarının uçuşunu ya da tadilat sürecini nasıl etkilediği konusunda bir detay bulunmadığını belirterek, "Raporda, uzun süreli askeri operasyonlar özel olarak değerlendirilmemiş ve bunların uçakların hizmet verilebilirliği, bakım süresi veya görev hazırlık oranları üzerindeki etkileri nicel olarak ölçülmemiştir." ifadesini kullandı.
F-35 parçalarına ilişkin Pentagon'un kayıt sistemine işaret eden Khan, "F-35 Ortak Program Ofisi, olgun ve tam anlamıyla işleyen bir varlık hesapverebilirlik programı oluşturmamıştır ve varlık sistemi güvenilir, gerçek zamanlı bilgiler sağlamamaktadır." değerlendirmesinde bulundu.
Khan, envanter kayıtlarındaki bu eksikliğin F-35 kullanan diğer ülkeleri de etkileyip etkilemeyeceği yönündeki soruya, "Bu parçaların yeri, sayısı ve durumu hakkında güvenilir bilgilere sahip olmak, ortak havuzun etkin yönetimi açısından önemlidir." dedi.
"KONGRE'Yİ DE ETKİLİYOR"
F-35 yedek parçalarına ilişkin bilgi eksikliğinin Kongre'nin vergi mükelleflerinin paralarının nasıl kullanıldığına ilişkin denetim mekanizmasını da etkilediğini belirten Khan, şunları kaydetti:
"F-35 parçaları hakkında güvenilir bilgi, sadece denetim için değil, aynı zamanda sağlam yönetim, idare ve gözetim için de hayati önem taşıyor. Pentagon ve F-35 Ortak Program Ofisi liderlerinin, devlet varlıklarını korumak, bilinçli kararlar almak ve askerlerin savaşa hazırlık durumunu desteklemek için bu parçaların yeri, miktarı, durumu ve değeri hakkında eksiksiz bilgiye ihtiyacı var."
Pentagon. Fotoğraf: AFP
PENTAGON KAYITLARI HATALI VE EKSİK
Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi, 9 Kasım'da Pentagon'un milyarlarca dolar değerindeki F-35 savaş uçaklarına ait yedek parça kayıtlarına ilişkin rapor yayımlamıştı.
2019'dan bu yana yapılan denetimlerde programın envanter yönetiminde çok sayıda eksiklik tespit edildiği bildirilen raporda, "Savunma Bakanlığı, F-35 parçaları konusunda hesap verebilirliği sağlama ve sürdürme konusunda çok az ilerleme kaydetti." ifadesi kullanılmıştı.
Raporda, Pentagon'un kayıtlarının "güncelliğini yitirmiş, hatalı ve eksik" olduğunun altı çizilmişti.
Değeri 2,5 milyar dolara çıkabilecek yaklaşık 17 bin parçanın Pentagon'un sisteminde kayıtlı olmadığının belirlendiği kaydedilen raporda, önceki denetimlerde ortaya çıkan sorunların da henüz çözüme kavuşturulamadığına işaret edilmişti.