ABD-İran arasında imzalar atıldı! Anlaşmada 14 maddelik yol haritası: Hürmüz, nükleer stoklar ve 300 milyar dolar detayı

ABD ve İran Orta Doğu'da savaşı sonlandıran "İslamabad Mutabakat Anlaşması"na elektronik ortamda imzayı attı.

TRUMP VE PEZEŞKİYAN İMZALADI

ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan anlaşmayı imzalarken, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif gelişmeyi duyurdu. Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Şerif, mutabakat anlaşmasına dair detayları paylaştı.

Donald Trump

TRUMP VE PEZEŞKİYAN İMZAYI ATTI

İki ülkenin "İslamabad Mutabakat Anlaşması"nı elektronik olarak imzaladığını belirten Şerif, anlaşmanın iki ülkenin başkanları tarafından elektronik olarak imzalandığını aktardı.

Şerif, "Bu anlaşmanın ilgili hükümetlerin en üst düzeyinde imzalanması, her iki tarafın da çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesine olan bağlılığını göstermektedir. İslamabad Mutabakat Anlaşması derhal yürürlüğe girecek ve ilk adım olarak İran, Hürmüz Boğazı'nı derhal yeniden açacak, ABD ise deniz ablukasını derhal kaldıracaktır." ifadelerini kullandı.

Pakistan'ın, eş arabulucu Katar'ın desteğiyle teknik düzeydeki görüşmeleri başlatmak üzere planlandığı gibi 19 Haziran 2026'da İsviçre'de resmi tören düzenleyeceğini kaydeden Şerif, konuya ilişkin ABD Başkanı Donald Trump'a teşekkürlerini sundu.

İran devlet televizyonu Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın anlaşmayı imzaladığı görüntüleri yayımladı.  (Haberin fotoğrafları AFP, AA ve Takvim Foto Arşiv'e aittir)

İran lideri Mücteba Hamaney ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a derin saygı ve takdirlerini sunan Şerif, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin de aralarında bulunduğu İran müzakere ekibinin çabalarını da takdir ettiğini belirtti.

TÜRKİYE'YE ÖZEL TEŞEKKÜR

Şerif, "Özellikle, bu noktaya ulaşılmasına yardımcı olan Katar liderlerinin samimi çabalarını ve yapıcı katılımını takdir etmek isterim. Ayrıca, Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır liderlerine, bu konudaki vazgeçilmez rolleri ve paha biçilmez katkıları nedeniyle büyük takdirlerimi sunarım." ifadelerini kullandı.

Şerif son olarak, bu mutabakat zaptının, tüm bölge için daha fazla "anlayış, karşılıklı saygı ve ortak refahın kalıcı bir temeli" olmasını dilediğini kaydetti.

Trump anlaşmayı imzaladı.

BEYAZ SARAY GÖRÜNTÜLERİ YAYIMLADI

ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD ve İran arasındaki mutabakat zaptını Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un kendisi onuruna Versay Sarayı'nda verdiği akşam yemeğinde imzaladığı bildirildi.

ABD ve İran savaşı bitiren "İslamabad Mutabakatı"nı resmen imzaladı!

Konuya ilişkin görüntüler Beyaz Saray'ın resmi sosyal medya hesaplarından paylaşıldı.

Paylaşımda, "ABD Başkanı Trump, İran ile varılan mutabakat zaptını Fransa'da Versay'da imzaladı." ifadelerine yer verildi.

Trump, katıldığı G7 zirvesinin ardından ülkesine dönmeden önce Fransız mevkidaşının kendisi onuruna Versay Sarayı'nda verdiği akşam yemeğine katılmıştı.

İRAN AÇIKLADI: RESMEN YÜRÜRLÜKTE

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran basınına yaptığı açıklamada mutabakat zaptının İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanarak yürürlüğe girdiğini duyurdu. Bekayi, "İran ile ABD arasında varılan mutabakat zaptı metni, iki taraf da onu imzaladığı için şu anda resmen nihai hale gelmiştir" ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi

"İSVİÇRE'DE İMZA TÖRENİ DÜZENLENMEYECEK"

Mutabakat zaptının dijital ortamda imzalanmasının kararlaştırıldığını aktaran Bekayi, "İsviçre'de imza töreni düzenlenmeyecek" açıklamasında bulundu. Metnin ülkelerin devlet başkanları tarafından imzalanmasının önemine işaret eden Bekayi, "Mutabakat zaptı iki ülkenin devlet başkanları tarafından imzalandığından, onu ihlal etmenin maliyeti daha yüksek olacaktır. Geçmişteki deneyimlerimizden yola çıkarak, bunun böyle olmasını tercih ettik" dedi.

ABD bayrağı

14 MADDDELİK ANLAŞMANIN DETAYLARI ORTAYA ÇIKTI

Geçtiğimiz günlerde Arap basını tarafından sızdırılan ABD ile İran arasındaki 14 maddelik mutabakat metni, bu kez ABD'li üst düzey bir yetkili tarafından kamuoyu ile paylaşıldı.

Düzenlenen telekonferansta basın mensuplarına konuşan ABD'li yetkili, mutabakat metninin tamamını okuduğunu ve metin üzerinde kapsamlı değerlendirmelerde bulunduğunu belirtti.

Yetkili, İran'ın bu mutabakatla nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini söyledi.

Donald Trump

BEYAZ SARAY ANLAŞMAYI DOĞRULADI

Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile mutabakat metnini imzaladığını duyurdu. ABD basınında yer alan habere göre, ABD ile İran mutabakat zaptının elektronik ortamda imzalandığı ve anlaşmanın an itibariyle yürürlükte olduğu açıklandı.

"NÜKLEER MATERYAL İRAN'DA KALACAK"

İran Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada ise, İran'ın nükleer materyalinin İran dışına gönderilmeyeceğini açıkladı.

Hürmüz Boğazı

HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN AÇILACAK

ABD'li yetkili, mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ifade etti.

Yetkili ayrıca İran'ın elindeki nükleer stokların imha sürecinin ve ülkenin 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının serbest bırakılmasına ilişkin sürecin derhal müzakereye açılacağını bildirdi.

ABD ve İran arasında anlaşma

60 GÜNLÜK NİHAİ ANLAŞMA TAKVİMİ

Mutabakat metninde ABD ile İran'ın en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt ettiği belirtildi. Bu sürenin karşılıklı rıza ile uzatılabileceği kaydedildi.

YAPTIRIMLAR VE DONDURULMUŞ FONLAR MASADA

Metinde ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırmaya başlayacağı ve 30 gün içinde tamamen sona erdireceği ifade edildi.

ABD'nin ayrıca İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş fonların kullanımına açılması konusunda gerekli lisans ve izinleri vermeyi taahhüt ettiği aktarıldı.

NÜKLEER STOKLAR UAEA GÖZETİMİNDE ELE ALINACAK

Mutabakata göre İran, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit etti.

Zenginleştirilmiş malzeme stoklarının ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetimi altında, yerinde seyreltme yoluyla çözüme kavuşturulması planlanıyor.

İŞTE 14 MADDELİK MUTABAKAT METNİ

"1- ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan etmek, bundan böyle birbirlerine karşı herhangi bir savaş veya askeri operasyon başlatmamayı taahhüt etmek, birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmak ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini güvence altına almak amacıyla bu mutabakat zaptını imzalamaktadırlar.

Nihai anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini ve bu paragrafın diğer hükümlerini teyit edecektir.

İran

2- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt ederler.

3- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder, bu süre, karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ABD, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik deniz ablukasını ve her türlü engellemeyi veya aksaklığı kaldırmaya başlayacak ve deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen sona erdirecektir.

Bu süre zarfında, gemilerin trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından yeniden tesis edilen savaş öncesi trafik hacmine orantılı olacaktır. ABD ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran İslam Cumhuriyeti sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt eder.

5- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeleri yapacaktır.

Hürmüz Boğazı

Ticari gemilerin trafiği derhal başlayacak ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından teknik ve askeri engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gerekliliği göz önünde bulundurularak, bu düzenlemeler 30 gün içinde yürürlüğe girecektir.

İran İslam Cumhuriyeti, geçerli uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı devletlerinin egemenlik hakları çerçevesinde, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek Hürmüz Boğazı'ndaki gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracaktır.

6- ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar ABD doları tutarında, kesin ve karşılıklı olarak mutabık kalınan bir plan hazırlamayı taahhüt etmektedir.

Bu planın uygulanmasına yönelik mekanizma, 60 gün içinde imzalanacak nihai anlaşmanın bir parçası olarak kesinleştirilecektir. İlgili finansal işlemler için gerekli olan tüm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD tarafından verilecektir.

7- ABD, nihai anlaşmanın bir parçası olarak, üzerinde mutabık kalınan bir takvime göre, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu kararları, tüm tek taraflı ABD yaptırımları, birincil ve ikincil yaptırımlar dahil olmak üzere kaldırmayı taahhüt eder.

İran İslam Cumhuriyeti ve ABD, yukarıda bahsedilen yaptırımların kaldırılması konusunun kritik önemini kabul eder ve bu konularda karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade ederler.

ABD'nin Haziran 2025'teki saldırılarda bombaladığı Fordo nükleer tesisi

8- İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah temin etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini bir kez daha teyit etmektedir. ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir mekanizma çerçevesinde, zenginleştirilmiş malzeme stoklarının imhasını, UAEA gözetimi altında yerinde seyreltme yoluyla gerçekleştirilecek asgari yöntemle çözüme kavuşturmak üzere anlaşmışlardır.

Taraflar ayrıca, nihai anlaşmada üzerinde mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde, zenginleştirme meselesini ve İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer karşılıklı olarak kararlaştırılan konuları görüşmeyi kabul etmişlerdir.

Nihai anlaşma, bu paragrafın hükümlerini teyit edecek ve İran İslam Cumhuriyeti, yukarıda belirtilen nükleer meselelerin hayati önemini kabul edecektir. Taraflar, bu meseleler üzerinde karşılıklı mutabakat sağlamak amacıyla müzakerelerde bu konuları derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.

9- Nihai anlaşma imzalanana kadar, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti mevcut durumu korumayı kabul ederler. İran İslam Cumhuriyeti nükleer programının mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ilave asker konuşlandırmayacaktır.

10- ABD, bu mutabakat zaptının imzalanmasının hemen ardından ve yaptırımların sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanlığının İran ham petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatı ile bankacılık işlemleri, sigortacılık, nakliye vb. dahil olmak üzere tüm ilgili hizmetler için muafiyetler vereceğini taahhüt eder.

11- ABD, bu mutabakat zaptının yürürlüğe girmesiyle birlikte İran İslam Cumhuriyeti'ne ait dondurulmuş veya kısıtlanmış fon ve varlıkların kullanımına tam olarak açılmasını taahhüt eder. ABD ile İran İslam Cumhuriyeti, müzakereler sırasında bu fonların serbest bırakılmasına ilişkin usuller üzerinde karşılıklı olarak mutabık kalacaktır.

Bu fonlar, ister asıl hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtara yapılacak ödemeler için tam olarak kullanılabilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli tüm lisans ve izinleri vermeyi taahhüt eder.

12- ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, bu mutabakat zaptının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve nihai anlaşmaya gelecekte uyulmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizmasının kurulacağı konusunda mutabık kalmışlardır.

13- Bu mutabakat zaptının imzalanmasının ardından, bu mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflarının uygulanmaya başlanması ve bu tedbirlerin uygulanmaya devam edilmesi koşuluyla, ABD ve İran İslam Cumhuriyeti, nihai anlaşma konusunda münhasıran diğer paragraflar üzerinde müzakerelere başlayacaktır.

14- Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır."

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

SONRAKİ HABER

Trump’tan İran ve Hürmüz Boğazı mesajı

ÖNCEKİ HABER

ABD basını gizli telefon görüşmelerini ifşa etti

Yunus Akseki Takvim.com.tr Dünya