Avrupa'nın tartışmalı Ruanda planı! Göçmenler Afrika'ya gönderilecek: İnsan hakları kuruluşlarından sert tepki
Avrupa'da göç politikalarını değiştirecek tartışmalı adım! Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, sınır dışı kararı verilen göçmenlerin Ruanda'ya gönderilmesini öngören ortak plan için harekete geçti. 2027'de başlaması hedeflenen pilot uygulama kapsamında ilk etapta yaklaşık 100 kişinin Afrika ülkesine gönderilmesi gündemde. İnsan hakları kuruluşlarının sert tepki gösterdiği plana İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de karşı çıkarak, "Bunda hiçbir gelecek veya insanlık görmüyorum. Çözüm bu değil." dedi.
Avrupa ülkeleri, düzensiz göçle mücadele adı altında tartışmalı bir uygulamayı hayata geçirmeye hazırlanıyor. Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, ülkelerinde kalma hakkı sona eren göçmenlerin Ruanda'ya gönderilmesini öngören ortak bir plan üzerinde anlaştı.
2027 yılında faaliyete geçirilmesi hedeflenen merkez, Avrupa'dan sınır dışı edilmesine karar verilen kişileri kabul edecek. Kendi ülkelerine geri gönderilmeleri mümkün olmayan göçmenler için Ruanda üçüncü ülke alternatifi olacak.
Avrupa'nın 5 ülkesi, sınır dışı edilecek göçmenleri Ruanda'ya göndermek için anlaştı. (Fotoğraf: Takvim)
İLK ETAPTA 100 GÖÇMEN GÖNDERİLECEK
BBC ve AFP'nin haberlerine göre proje, başlangıçta pilot uygulama olarak hayata geçirilecek. İlk aşamada yaklaşık 100 kişinin Ruanda'ya gönderilmesi, beş ülkenin her birinin yaklaşık 20 göçmen göndermesi bekleniyor.
Hollanda hükümeti, uygulamanın ilk aşamasında yalnızca bekar erkek göçmenlerin gönderileceğini açıkladı. Refakatsiz çocukların ise merkezlere gönderilmesi planlanmıyor.
Göçmenler için Afrika'da sınır dışı merkezi kuruluyor. (Fotoğraf: AA)
AVRUPA SORUMLULUĞU BAŞKA ÜLKEYE DEVREDİYOR
Ruanda'ya gönderilecek göçmenler, ülkede yaşamayı tercih etmeleri halinde oturma hakkının yanı sıra eğitim, sağlık hizmetleri, çalışma hayatı ve hukuk sistemine erişebilecek. İsteyenler kendi ülkelerine de dönebilecek.
Avrupa ülkeleri bu uygulamayı göç yönetiminde yeni bir model olarak sunarken, eleştirilerin odağında göçmenlerin Avrupa dışına çıkarılarak sorumluluğun üçüncü ülkelere devredilmesi bulunuyor.
Avusturya Başbakanı Christian Stocker, Viyana'daki toplantının ardından yaptığı açıklamada, "Gelecekte, ikamet hakkı olmayan kişiler kendi ülkelerine gönderilemezlerse Ruanda gibi üçüncü bir ülkeye gönderilecekler." ifadelerini kullandı.
Stocker, alınan kararı "Göç politikasında gerçekten tarihi bir paradigma değişimi" olarak nitelendirdi.

İNSAN HAKLARI KURULUŞLARINDAN SERT TEPKİ
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), Ruanda'da muhaliflere yönelik baskı, keyfi gözaltı ve gözaltında kötü muamele iddialarına dikkat çekti.
Örgütün Afrika kıdemli araştırmacısı Clementine de Montjoye, Ruanda'nın insan hakları sicilinin ciddi endişelere yol açtığını belirterek, Kigali yönetimine yapılacak ödemelerin insan hakları ihlallerinden sorumlu bir hükümete finansman sağlayabileceği uyarısında bulundu.
15 ülkeden 45 sivil toplum kuruluşu da ortak açıklamayla plana karşı çıktı. Kuruluşlar, "Bu planlar, AB'de kalma hakkı olmayan kişilerin hiçbir bağlarının bulunmadığı ülkelere gönderilmesine olanak tanıyor." ifadelerini kullandı.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) ise uygulamanın uluslararası insan hakları hukukuna uygun olması gerektiğini vurguladı.

SANCHEZ: BUNDA İNSANLIK YOK
Avrupa'daki plana yönelik en dikkat çekici tepkilerden biri İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'den geldi. Sanchez, göçmenlerin Ruanda'ya gönderilmesini öngören uygulamayı eleştirerek, Telecinco televizyonuna yaptığı açıklamada, "Bunda hiçbir gelecek veya insanlık görmüyorum. Çözüm bu değil." dedi.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise uygulamayı savundu. Sınırların kontrol edilmesinin önemine işaret eden Frederiksen, mevcut göç sisteminin işlemediğini ileri sürdü.

İNGİLTERE DE KAPIYI AÇIK BIRAKTI
Avrupa'nın yeni girişimi, İngiltere'nin daha önce gündeme getirdiği ancak hayata geçiremediği Ruanda planını da yeniden gündeme taşıdı.
İngiltere'nin eski hükümeti, sığınma başvurularının Ruanda'da değerlendirilmesini öngören bir anlaşma imzalamıştı. Hukuki itirazlar nedeniyle uygulama başlayamamış, 2024'te göreve gelen İşçi Partisi hükümeti anlaşmayı iptal etmişti.
İngiltere Başbakanlık Ofisi ise yeni Avrupa girişimine katılma ihtimalini tamamen dışlamadı ve gelişmeleri "ilgiyle takip edeceklerini" bildirdi.

AB'DE SINIR DIŞI POLİTİKASI SERTLEŞİYOR
BBC ve AFP'nin aktardığı bilgilere göre Avrupa Birliği, bu yıl kabul edilen göç reformuyla birlik dışında geri dönüş merkezleri kurulmasının önünü açtı. Yeni düzenlemeler, sınır dışı süreçlerinde daha geniş gözaltı yetkileri de içeriyor.
AB politikalarında artık yalnızca düzensiz göçün önlenmesi değil, sınır dışı kararlarının uygulanması da öncelikli hale geldi. Birlik genelinde sınır dışı edilmesine karar verilen kişilerin yüzde 30'undan azının kendi ülkelerine geri gönderilebilmesi, yeni arayışların gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı verilerine göre, 2026'nın ilk 10 ayında AB sınırlarında yaklaşık 110 bin düzensiz geçiş tespit edildi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29 düşüş anlamına geliyor. Ekim ayında ise yaklaşık 18 bin 100 düzensiz geçiş kaydedildi. Bu sayı Ekim 2025'e göre yüzde 6 azalırken eylül ayına kıyasla yüzde 22 arttı.