Takvim.com.tr 10 medya devi Meta'ya savaş açtı! Norveçli yayıncılar Oslo Bölge Mahkemesinde
Norveç basını Meta'ya karşı savaşa girdi! NRK ve Schibsted'in de aralarında bulunduğu 10 medya devi, haber içeriklerinin yapay zeka modelleri ve ticari ürünler için taranmasını engellemek amacıyla Oslo'da dava açtı.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi:
Norveç'in önde gelen 10 büyük medya kuruluşu, gazetecilik içeriklerinin yapay zeka modellerini eğitmek ve ticari amaçlarla otomatik olarak taranmasını engellemek amacıyla Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta'ya karşı Oslo Bölge Mahkemesinde dava açtı.
Kamu yayıncısı NRK, TV 2, Schibsted, Amedia ve NTB gibi dev grupların başlattığı hukuki hamlede, 20 Kasım'da yürürlüğe girmesi planlanan ve ödeme duvarı (paywall) arkasındaki haberleri dahi tarama yetkisi veren yeni kullanıcı sözleşmesinin acilen durdurulması için ihtiyati tedbir talep edildi.
Norveç Medya İşletmeleri Birliği (MBL) öncülüğünde yürütülen süreçte yayıncılar; Meta'nın medyanın öz sermayesiyle ürettiği içerikleri kullanarak kendilerine rakip yapay zeka araçları geliştirdiğini, bunun serbest rekabeti bozduğunu ve gazeteciliğin finansal temellerini tehdit ettiğini savundu.
ÖDEME DUVARI ARKASINDAKİ HABERLER DAHİ TARANACAKTI
Norveçli yayıncıların Oslo Bölge Mahkemesine taşıdığı kriz, Meta'nın işletme ve profesyonel hesaplara dayattığı yeni ticari şartlardan kaynaklanıyor. Sözleşmeyi kabul etmeyen yayıncılara hesap kapatmaktan başka seçenek sunulmazken, getirilen kurallar sadece herkese açık içerikleri değil, abonelikle satılan gizli haberleri de kapsıyor.
OTOMATİK TARAMA YETKİSİ
Yeni şartlar Meta'ya, yayınlanan her makaleyi, fotoğrafı ve videoyu otomatik botlar (scraper) vasıtasıyla tarama hakkı tanıyor.
TELİF HAKKI VE REKABET İHLALİ
NRK Hukuk Direktörü Olav Nyhus, Meta'nın bu tutumunun rekabet hukukunun açık bir ihlali olduğunu vurgulayarak, "Meta'nın yaptığı şey gazeteciliğin tüm finansal temelini yok etmektir" tepkisini gösterdi.
META GERİ ADIM ATTI ANCAK YETERSİZ BULUNDu
Tepkilerin ardından Meta, sözleşmedeki "yapay zeka eğitimi" ifadesini çıkarıp "reklam ve ticari ürün geliştirme" şeklinde revize etse de otomatik tarama yetkisini koruduğu için yayıncılar tedbir talebinden vazgeçmedi. Meta yetkilileri ise yürürlük tarihini 20 Kasım'a ertelediklerini duyurdu.
DÜNYA GENELİNDE META'YA TELİF YAZILARI YAĞIYOR
Norveç basınının mahkeme hamlesi, Meta'nın Llama ve Muse gibi yapay zeka modellerini beslemek için telifli içerikleri izinsiz kullanmasına karşı küresel çapta yükselen hukuki dalganın en yeni halkası oldu.
BEŞ BÜYÜK YAYINEVİ VE YAZARLARDAN TOPLU DAVA (MAYIS 2026)
Elsevier, Cengage, Hachette, Macmillan ve McGraw Hill, yazar Scott Turow ile birlikte Manhattan Federal Mahkemesinde Mark Zuckerberg aleyhine dava açtı. Meta'nın LibGen ve Z-Library gibi korsan sitelerden telifli kitapları indirip Llama'yı eğittiği belgelendi.
300 YAZAR VE GAZETECİDEN BİREYSEL TELİF HAMLESİ (EKİM 2026
19 Ekim 2026'da 300'e yakın yazar, gazeteci ve akademisyen Kaliforniya Federal Mahkemesine giderek telif ihlali gerekçesiyle tazminat davası açtı.
AVRUPA YAYINCILAR KONSEYİ (EPC) ŞİKAYET
EPC, Meta'nın veri işleme politikalarını AB ve İngiltere'deki denetleyici kurumlara resmen şikayet etti. Yoğun baskılar sonucu Meta, işletme hesaplarına dair 30 Ekim 2026'da yürürlüğe sokacağı bazı tarama maddelerini geri çekmek zorunda kaldı.
