İstanbul’u depremden koruyacak formül

Depreme dayanıklı binalar konusunda yeni bir çalışma yaptıklarını vurgulayan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, deprem riski taşıyan yerlerde apartman veya mahalle sakinlerinin birleşmesi halinde fazla kat vereceklerini açıkladı. Vatan Gazetesi'nden Elif Ergu'nun sorularını yanıtlayan Topbaş, "Binayı da vatandaş kendi yapsın. Yeter ki sağlıklı binalar yapılsın" dedi.

* İstanbul'da yaşayanların İstanbulla ilgili en büyük korkuları bu şehirde büyük bir depremin olması... Depremden siz de bizler kadar korkuyor musunuz, deprem senaryolarınız var mı? Bu şehri depremden en az hasarla kurtarmak için neler yapıyorsunuz?

İstanbul 500, 250, 100 yıllık periyodlar halinde deprem yaşamış. Maalesef 1998'e kadar da İstanbul ikinci derecede deprem bölgesi kabul edildiği için binalar ona göre yapılmış. 1999'dan sonra birinci derecede riskli olarak gördük.

* Siz şimdi ne yapıyorsunuz? Zeytinburnu'nda bir kentsel dönüşüm projesi uygulandı...
Biz iki yöntem üzerinde çalışıyoruz. Biri İstanbul'un muhtelif yerlerinde büyükşehire ait arsalar veya edinebileceğimiz arsalarda konutlar yaptırmaya başladık. Arsa diyorum, yeşil alan değil. KİPTAŞ ve Belediye konutları yapsın. Buralarda yapacağımız konutları o bölgede riskli olan yapıların sahiplerine ilan edelim mahalle olarak gelen varsa buyursun gelsin, kendi oturdukları yerleri bize versinler diyoruz. Bu işlemeye başladı ama yetmez...

DEPREME KARŞI YENİ ÖNLEM

* Diğer yöntem?
Bunu ilk kez söylüyorum. İstanbul'da riskli alanlarda, Fikirtepe gibi Bakırköy gibi yerlerde bazı noktalarda alt yapıyı rahatsız etmeyecek şekilde belli koşullar getirerek, arsalar birleşip yapı adaları oluşturulduğunda fazlaca imar verelim diyoruz..

* Örneğin mevcut riskli 4 katlı apartman yıkılacak, 8-10 kat mı yapılacak? Sonuçta fazladan dairesi olacak...
Evet. Deprem riski taşıyan yerlerdeki gayrimenkul sahipleri biraraya gelip anlaşıp binalarını yaptırsınlar. Buna yeni karar verdik. Fikirtepe birinci öncelikli. Orada bir plan da yaptık. Ama KİPTAŞ ve Belediye girmeyecek.

* Her yere kat izni verilebilir mi?
Varolan bir yönetmeliğimizde 4 bin metrekareyi toplayan bir imar adasında, parselde yüzde 25 daha fazla imar veriyoruz şu anda. Bundan sonra bundan da düşük metrekarelerde imar vereceğiz. Şu nokta var, imar vererek sorunlar çözülmüyor. İmar artırmak, bir yere kat vermekle olmuyor. Yollar, okullar, yeşil alanlar, tesisat yenilemelerine ihtiyaç olunuyor. Plan şartları olan yeşil alanlar, sağlık birimleri, okullar üretmeniz gerekiyor.

ORTAK AKIL ÜRETEMİYORUZ

* Bu nasıl sağlanacak?
Plan notları ve imardaki şartlarla bunu yapacağız. Yeter ki vatandaş bu çalışmalara inansın ve hızlı bir şekilde girsin.

* Bu çok zor değil mi? Apartman yönetimi kararlarında bile zorluk çekiliyor ülkemizde...Şu anda günümüzde farklı ülkelerden inançlardan insanlar birlikte hareket ediyor. Bizde kardeşler aynı şirketi yönetemiyoruz. Ortak akıl üretmekte zorlanıyoruz. Bu örneklere koşarak gelmeliler ama benim bir dairem var kaç dairem olacak diye gelmemeliler. Vatandaşı daha güvenli yerlere kavuşturuyoruz, katma değer yaratıyoruz.

* Erken uyarı sistemleri konuşuluyor. 15 saniye önce depremi öğrenme İstanbul'da neyi değiştirir?Cep telefonunuza sinyal geldi baktınız okudunuz kaç saniye geçti? Riskleri azaltmak en önemlisi. Afetlerde de riskleri en aza indirmek lazım. Biz ilk geldiğimizde doğal gaz kutularında bir çalışma yaptık. Erken uyarı sistemini başarsanız bile yurttaş olarak reflekslerini geliştirmediyseniz çok şey ifade etmez.

*Depreme hazırlık için neler yapılmalı?Her ailenin bir deprem planı olmalı. Deprem olduğunda siz nasıl iletişim kuracaksınız? Ailece buluşma yeriniz neresi olacak? Farklı deprem senaryolarına göre planlarınız olmalı. Çocuklarınız bunu bilmeli. İlk 2 saatte, ilk gün, ikinci gün mutlaka planlamalısınız.

Vatandaş depreme ne kadar hazırsa biz de o kadar hazırız

* 17 Ağustos depreminden sonra da ortaya çıktı, çok konuşuldu. Eksik yetersiz malzeme kullanımı konusunda şu aralar büyük projeler yapan inşaatçıların bile 'deniz kumu kullandık' gibi itirafları var. İstanbul için 'yüzde 70'i yeniden yapılmalı' diyenlere katılıyor musunuz?
Oran bu kadar büyük değil. Biz, bize kadar yapılanların çok fazlasını yaptık. Dönemimize kadar yapılanların 15 katını yaptık. Şimdi konuştuklarımız vatandaşın bireysel yapıları. Şu gerçek var vatandaş depreme ne kadar hazırsa biz de o kadar hazırız. Vatandaşın bilinçlenmesi inanın çok önemli. Dünyada da bunun örnekleri var. Mesela Tokyo'da bilinç yüksek olmasına rağmen yapıların yüzde 25'i risk taşıyor.

* Türkiye'deki oran?
Bundan fazla... Vatandaşın kendi bireysel olanaklarıyla binalarını yapmaları çok zor. Ancak kentsel dönüşüm politikalarıyla yapılabilir. Ama ne yazık ki bu konu da seçimlerde çok kullanıldığı için vatandaşın güven duyguları sarsılmış durumda.

Türkiye'de vatandaşın mağduriyeti ve korkuları üzerine siyaset yapılıyor

* Bir binanın depremde zarar göreceği raporlarla ortaya konduktan sonra en büyük zorluk nedir?
Vatandaşı riskten kurtarmanın yolu mevcut yerleri kendi içinde değerlendirip oralardan kendi değerini üretmek. Biz her şeyi vatandaşla birlikte yapmalıyız. Belediye kar edecek diye bir şey yok. Türkiye'deki siyasetin en kötü yanı vatandaşın mağduriyeti ve korkuları üzerine siyaset yapılması. En büyük çarpıklık burada.

* Deprem konusunda bile siyaset üstü davranılamıyor mu?Sayın Kılıçdaroğlu seçimde '200 metrekareye kadar işgal edilen arsaların tapusunu vereceğiz' dedi, özel tapuysa nasıl vereceksiniz? Afaki şeyler söylendi. Bunu kimse sormadı.

Tophane'de yaşananlar ilk ve son olmalı

* 'Yeni Tophane'ler olur mu?
Ben şuna çok üzüldüm... Ana muhalefet mensupları farklı yorumlar yaptılar. Sanki bu tip olayların sayısı artsa onlar için iyi olacak. Buna benzer olaylar çıktığında bir çaktırmadan memnuniyet duyduklarını hissettim. O bölgeyi çok iyi biliyorum. Ramazan ayı geride kaldıktan hemen sonra oldu bunlar... Buralara çok yakın yerlerde Cezayir Çıkmazı, Asmalı Mescid, Nevizade gibi yerlerde Ramazan boyunca alkol alındı. Almak isteyen alır kimse karışamaz, karışmadı da. Bir referandum yaşandı. O referandumda AKP onaylanmadı. AKP Hükümeti bu sonucu zafer olarak görüp farklı yerlere taşımadı. Bunu da Başbakan söyledi. Farklı çevrelerde 'hayır veya evet'in taraftarları manipülasyonlara açık.

* Biliyorsunuz, Madımak Olayı'na atıfta bulunuldu, insanlar canlarını nasıl kurtardıklarını bilemediklerini anlattılar...
Tophane'ye 'İkinci Madımak Olayı' demek ne demek? Madımak Olayı'nın arkasında hangi güçler var hâlâ bilmiyoruz. Yalnızca aklı selim insanların bunu yapamayacağını biliyoruz. Bunun gibi olaylardan gizli bir mutluluk duyulduğu hissine kapılıyorum, beni üzen bu.
uOralarda rant kavgası da bir süredir var. Farklı yorumlar var bu konuda da?

Türkiye hızla gelişiyor. Kentsel dönüşüm diyoruz ya hep bu çok önemli. Sanayi bölgesi rezidansların olduğu yer oluyor. O çevredekiler de bu değişimden etkileniyor. Orada da aynı şey söz konusu. Tophane'de yaşananlar ilk ve son olmalı.