Anayasa oylamasında şok gelişme

Ak Parti kulislerinde büyük bir hayak kırıklığı yaşanıyor...


TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliğine ilişkin 2. turda, teklifin parti kapatmayı zorlaştıran 8. maddesi 327 kabul oyuyla reddedildi. Genel Kuruldaki gizli oylamaya 410 milletvekili katılırken, 327 kabul oyuna karşı 76 ret oyu kullanılırken, 2 milletvekili çekimser kaldı.

Aynı madde 1. turda 72 ret oyuna karşı 337 oyla kabul edilmişti. Özellikle Cumhuriyet Halk Partisinin paketten ayrılmasını önerdiği maddelerden biri olan 8. madde 327 kabul oyunda kalarak reddedildi.

Maddenin referanduma gidebilmesi için, 330 kabul oyuna ihtiyaç duyuluyordu. Teklifin 8. maddesi ile Anayasa'nın "Siyasi Partilerin Uyacakları Esaslar" başlıklı 69. maddesinde parti kapatmayı zorlaştırıcı hükümler getiriliyor. Parti kapatma davası açılması TBMM'nin iznine bağlanıyor.

8. MADDE NELERİ İÇERİYOR?

Muhalefet partilerinin en sert eleştiri getirdiği Anayasa'nın 69. Maddesiyle Siyasi partilerin kapatılması zorlaştırılıyor.

MADDE (8): Anayasa'nın, "Siyasi Partilerin Uyacakları Esaslar" başlıklı 69. maddesi değiştiriliyor. Buna göre, siyasi partilerin mali denetimi Sayıştay tarafından yapılacak. Siyasi partiler hakkında kapatma davası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın talebi üzerine, TBMM'de grubu bulunan her siyasi partinin 5'er üye ile temsil edildiği komisyonun üye tam sayısının üçte 2 çoğunluğu ve gizli oyla vereceği izin üzerine açılacak dava sonucunda Anayasa Mahkemesince kesin olarak karara bağlanacak. Komisyona TBMM Başkanı Başkanlık edecek ancak, oy kullanamayacak. Komisyonun kararları, yargı denetimi dışında olacak. İzin talebinin Meclis'e ulaşmasından itibaren 30 gün içinde komisyon oluşturulacak ve komisyon kararını izin talebinin Meclise ulaşmasından itibaren en geç 60 gün içinde verecek. Meclisteki siyasi parti gruplarınca izin talebiyle ilgili görüşme yapılamayacak, karar alınamayacak.Anayasa Mahkemesi, bu kapsamda, kapatma yerine dava konusu fiillerin ağırlığına göre ilgili partinin devlet yardımından kısmen veya tamamen yoksun bırakılmasına karar verebilecek.

Devlet yardımından yoksun bırakılma, bağlı olduğu kapatma davasının ve kararının usulüne tabi olacak ve tek başına dava konusu yapılamayacak.Anayasa Mahkemesinde görülen parti kapatma davasında TBMM çalışmalarındaki oy ve sözler, ileri sürülen düşünceler ile idarenin eylem ve işlemleri partinin odak olup olmadığının tespitinde gözetilemeyecek.Partinin kapatılması durumunda kapatmaya beyan ve faaliyetleriyle neden olan üyeler için daha önce 5 yıl olan siyasi yasak süresi 3 yıla indirilecek.Siyasi partiler ile ilgili "temelli kapatma" değil, "kapatma" kararı verilecek. Kapatmanın önündeki "temelli" sözcükleri kaldırılacak. Temelli kapatılan bir partinin başka adla kurulamayacağına dair hüküm de Anayasa'dan çıkarılacak.


OYLAR İKİNCİ KEZ SAYILDI

Birinci turda, 8. maddenin gizli oylamasına 414 milletvekili katılmış; oylamada 337 kabul, 72 ret oyu kullanılmış; 5 milletvekili çekimser kalmıştı.Bu arada, gizli oylamaya ilişkin tasnif işlemi herhangi bir karışıklığa neden olmamak için iki kez yapıldı. Oyların ikinci sayımında da Anayasada öngörülen beşte üç çoğunluğun altında kabul oyları çıktığı belirlendi.Öte yandan, Anayasa değişikliği teklifinin 8. maddesinin yeterli oyu alamayarak, reddedilmesi CHP ve MHP grubundaki milletvekillerince sevinçle karşılandı.

BAŞBAKAN ERDOĞAN NASIL ÖĞRENDİ?

Maddenin düştüğünü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Meclis bahçesinde, Genel Kurul'dan koşarak haber vermeye gelen milletvekillerinden öğrendi. Başbakan Erdoğan oturduğu yerde parti kurmaylarıyla bir değerlendirme yaptı.

AK Parti Grup Başkanvekili Suat Kılıç, Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından görüşmelere kalınan yerden devam edileceğini belirterek, ''Görüşmeler, 9. madde üzerinden devam edecek. Tavrımızda herhangi bir değişiklik yok'' dedi.

"KESİNLİKLE YOLA DEVAM"

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa değişikliği teklifinin geri çekilmesinin söz konusu olmadığını ifade ederek, ''kesinlikle yola devam'' dedi.

Başbakan Erdoğan, Anayasa değişiklik teklifinin 8. maddesinin reddini değerlendirirken de ''Ben demokratik parlamenter sistemin bir gereği olan bu neticeyi hayırlı buluyorum. Fakat tabii gönlüm bundan yana değil'' diye konuştu.

Erdoğan, TBMM bahçesinde anayasa değişikliğine ilişkin paketin 8. maddesinin oylamasında yeterli oyun alınmamasıyla ilgili soruyu yanıtladı. Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
''Milletvekili arkadaşlar şu anda oylamalarda hakları olan iradelerini kullandılar, ortaya koydular. Biliyorsunuz, kulübelere kimin dikta ile bir tatbikat uyguladığı burada çok güzel ortaya çıkıyor. Benim bu noktada arkadaşlarıma ne denli bir dikta uyguladığım ortada. Ama kendi milletvekillerine, gurubuna inanmayanların, milletvekillerini kulübeye dahi göndermeyenlerin demokratik anlayışlarının da ne olduğu gayet güzel bir şekilde ortaya çıkıyor. Dolayısıyla ben demokratik parlamenter sistemin bir gereği olan bu neticeyi, hayırlı buluyorum. Fakat tabii gönlüm bundan yana değil. Çünkü bizim gönlümüz, bu ülkede siyasi partilerin kapatılmasına karşı olduğumuz için ülkemizin bir kapatılmış siyasi partiler mezarlığı olmasını istemiyoruz. Böyle bir şeyi düşünmüyoruz. Siyaseti yapanlar gayet rahat yapsınlar, huzurlu yapsınlar. Demokles'in kılıcı devamlı başlarında sallanmasın, hep bunu konuştuk, bunu söyledik ve siyasi geçmişimizin içinde biz bunların bir çoğunu yaşadık, yaşıyoruz. Eğer bu noktada tenzih edilmesi gerekenler varsa bunlar 'siyasette suçu işleyenler olmalıdır' diye bunları da her zaman söyledik, dile getirdik. Bizim bu kanaatlerimiz de bellidir. Bu oylamada böyle bir netice çıkmıştır ve sonuna kadar biz yolumuza yine aynı kararlılıkla devam edeceğiz.'' Erdoğan, bir gazetecinin ''Yola devam mı?'' sözleri üzerine, ''Ne demek...'' dedi. Bir başka gazetecinin '' paketin geri çekilmesi söz konusu değil mi?'' sorusuna ise Erdoğan, ''Hayır, hayır, kesinlikle yola devam... Şu anda oylamaya aynen devam'' diye konuştu.

12. MADDENİN OYLAMASINA GEÇİLDİ

TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliği teklifinin 2. turunda, 12. maddenin gizli oylamasına geçildi.

Genel Kurulda, teklifin 12. maddesi üzerinde verilen önergelerin reddedilmesinin ardından gizli oylamaya başlandı.

Teklifin 12. maddesiyle Anayasanın, ''Yargı Yolu'' başlıklı 125. maddesinde değişiklik yapılarak, Yüksek Askeri Şuranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç, her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılıyor.


11. MADDE KABUL EDİLDİ
TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliği teklifinin 11. maddesi 70 ret oyuna karşı 336 oyla kabul edildi.

10. MADDE KABUL EDİLDİ
Anayasa değişikliği teklifinin 10. maddesi 73 ret oyuna karşı 335 oyla kabul edildi.

9. MADDE 340 OYLA KABUL EDİLDİ
TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliği teklifinin 9. maddesi 69 ret oyuna karşı 340 oyla kabul edildi.

7 MADDE 337 OYLA KABUL EDiLDİ
Öte yandan TBMM Genel Kurulunda, Anayasa değişikliğinin 2. turunda, teklifin 7. maddesi 71 ret oyuna karşı 337 oyla kabul edildi. Genel Kurulda gizli oylamaya 409 milletvekili katıldı. Oylamada 337 kabul, 71 ret oyu kullanıldı; 1 oy da boş çıktı.

Teklifin 7. maddesi, Anayasa'nın ''Grev Hakkı ve Lokavt' başlıklı 54. maddesinde değişiklik yapıyor. Greve katılan işçilerin ve sendikanın kasıtlı veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan iş yerinde sebep oldukları maddi zarardan sendika sorumlu tutulamayacak. Dayanışma grev ve lokavtı yasağı kaldırılıyor.
Birinci turda, 7. maddenin gizli oylamasına 408 milletvekili katılmış; oylamada 335 kabul, 69 ret oyu kullanılmış; 3 milletvekili çekimser kalmış ve 1 oy da boş çıkmıştı.