CANLI YAYIN
Hasan Basri Yalçın
HASAN BASRİ YALÇIN

Referandum sonrası

Eklenme Tarihi 29 Eylül 2017
BARZANİ referandumu yaptı.
Tüm uyarılara rağmen ısrar etti. Şimdi mesele yeni bir aşamada.
Referandum sonuçlarını tanıtmaya uğraşacaktır. Kafasında da iki yıllık bir süre var gibi görünüyor. Bu iki yıl boyunca veya tam bağımsızlık hedefi ne kadarsa, o vakte kadar Barzani yatıştırma siyaseti izleyecektir.
Çünkü uzun yıllardır takip edilen "salam kesme" taktiğine göre şimdi sıra krizi gevşetmede.
Referandumu yapıp cebine koyduğunu düşünüyor.
Bir sonraki adıma kadar diğer aktörleri uyutmak ve geçiştirmek isteyecektir. Nefes almak ve vakit kazanmak bu tür taktiklerin ayrılmaz parçasıdır.
Bir yandan Irak merkezi hükümetiyle görüşme taleplerinde bulunacaktır. Çeşitli petrol anlaşmaları önererek İbadi'nin gönlünü yapmayı deneyecektir. Irak'tan ayrılmanın hemen gündemde olmadığını söyleyecektir. Irak'ı Türkiye'ye karşı kışkırtmak için de elinden geleni yapacaktır. Türkiye'nin Kerkük'te gözü olduğunu söyleyecek. Başika kampını sorun edecek. Aklına ne gelirse onunla Irak'ı kazanmayı Türkiye'yi kötülemeyi deneyecek.
Irak'la uğraşmanın aynı zamanda İran'la uğraşmak olduğunu da biliyor. Bu nedenle İran'ı da yatıştırmanın peşinde olacaktır. İran'a da ekonomik anlaşmalar önerebilir. Sınır ticaretinden bahsedebilir. İran'a düşmanlık etmeyeceğini ve İran'ın asıl rakibinin Türkiye olduğunu söyleyecektir. Çünkü Barzani'nin şimdilik en temel sorunu İran ve Türkiye'nin ortak pozisyon alma ihtimalidir.
Türkiye'ye gelince neler yaptığını çok iyi gördük. Türkiye'deki aparatları aracılığıyla İran'a ve PKK'ya karşı kendisinin iyi çocuk olduğu propagandasına devam edecek.
Ekonomik anlaşmalar yapalım.
Biz öyle hemen bağımsızlık peşinde koşmuyoruz falan diyecek. Ama bunların hiçbir anlamı olmadığını göreceğiz. Yine fırsatını bulduğu ilk anda bir adım daha atmak için pusuya yatacak.
Eğer bölge ülkeleri Irak'ın toprak bütünlüğünü gerçekten umursuyorsa, yapılacak işler var. Önce şunu ortaya koyalım. Amerika açıkça Barzani'ye destek vermiş olsa işler çok zor olurdu. Fakat Amerika'nın Barzani'ye açıktan destek olmadığı her durumda bölge ülkelerinin istikrarı koruma şansları var. Ama bunu tek başlarına hareket ederek elde etmeleri oldukça zor.
Türkiye ve İran gücündeki devletlerin Barzani tipinde aktörleri kontrol altında tutmak için birlikte hareket etme zorunluluğu vardır.
İran, Irak ve Türkiye birbirlerine güvenmeyebilir. Fakat bu güvensizlik hissi ortak tehdide karşı mücadele etme gereğini ortadan kaldırmamalı.
Bu üç aktör bir güvenlik işbirliği gerçekleştiremedikçe Barzani aradan sıyrılır. Ama bu üçü arasında en azından tek bir konuda anlaşma gerçekleşebilir.
O da Irak'ın toprak bütünlüğü meselesidir. Diğer alanlardaki kavga gürültü bir kenara bırakılıp bu konuda ortak bir tavır gelişirse statüko korunabilir.
Irak kendi başına Kuzey Irak'ta otoritesini kurabilecek güçte değil.
Türkiye ve İran bu güçtedir fakat onlar da Irak'ta işgalci gibi görünmek istemeyecektir. Veya biri diğerinin arkadan vurmasından korkabilir.
Mesela ekonomik yaptırım olacaksa hem İran hem de Türkiye sınırı koordineli biçimde kapatmalıdır.
Sınır kapılarının Irak tarafına bir askeri operasyon yapılacaksa bu aynı anda yapılmalı. İran sınırında İran ve Irak askerleri beraber Türkiye sınırında ise Türkiye ve Irak askerlerinin beraber yapabileceği birer operasyon, Barzani'nin planlarını çökertmek için ilk adım olacaktır.