Tarihi eserler, geçmişle kurulan köprünün en önemli ayaklarından birini meydana getirir ve vazgeçilmez kültür mirasımızdır.
Batılılar, çeşitli yöntemlerle, ülkelerin kültür hazinelerine el koydu.
Londra'da British Museum'a, Paris'te Louvre'a gittiğiniz zaman dünyanın çeşitli yerlerinden eserler görebilirsiniz. Son yıllara kadar, tarihi eserlerimizin çalınmasına, yabancı müzelerde teşhir edilmesine ne yazık ki, gereken önemi vermemiştik.
Berlin'deki Bergama Müzesi, İngiltere'de British Museum ve New York'taki Metropolitan Müzesi'ndeki Türkiye'den çalınıp götürülen tarihi eserlere baktıkça yüreklerimiz sızlıyordu. Ünlü tarihçiler, "Türkiye'den kaçırılan tarihi eserler olmasa dünyanın meşhur müzeleri zayıf kalır, eserler geri alınsa başta British Müze batar" demekten kendilerini alamıyorlardı.
Yeni Türkiye, bu gidişe nihayet son verdi.
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ın Anadolu topraklarından yurtdışına kaçırılan tarihi eserlerin peşine düşmesi, Türkiye'de bir zihniyet devrimini beraberinde getirdi.
Dünya uygarlıklarının beşiği Anadolu topraklarında yıllar süren tarihi eser talanının envanterini çıkaran Kültür ve Turizm Bakanlığı bunları ait oldukları topraklara döndürmek için, British Museum, Paris'te Louvre, Berlin'de Devlet Müzesi, New York'ta Metropolitan, Los Angeles'te Paul Getty müzelerinden kaçırılmış eserleri almak için etkili hamleler yapıyor.
Yeni zihniyeti Bakan Günay, "Geri aldığımız tarihi eserler, alacaklarımızın henüz çok küçük bir parçası" sözleriyle yorumladı.
Devlet aklı, yeni zihniyetle harekete geçerken, 3 bin 600'i geçen çalınmış tarihi eserin Türkiye'ye getirilmesi sağlandı. Ancak, geri verilmeyen eserlerin listesi uzun. Bu mücadele kolay olmayacak. Batılılar ele geçirdikleri tarihi eserleri kolayca geri vermiyorlar.
Bunu bilen Yeni Türkiye çeşitli yöntemlere başvuruyor.
Yabancı arkeoloji ekiplerinin kazı izinlerini askıya alabileceğini, müzelere sergiler için eser gönderimini bloke edebileceğini ortaya koyuyor.
Türk istihbaratı ve arkeologları tarafından belirlenen, dünyanın tanınmış müzelerindeki kaçırılmış,çalınmışisatılmış tarihi eserlerimizin bir kısmı şöyle :
BRİTİSH MÜZE (İNGİLTERE):Mausoleum-Bodrum, Tanrıça Demeter Heykeli-Muğla, Helenistik döneme ait Adıyaman Samsat'tan kaçırılan Stel, Zeugma mozaikleri, Milattan önce 1. Yüzyıl'a ait üzerinde Kral Antiochus'un Herakles-
Verenthragna'yı selamlarken tasvir edildiği zeytinyağı üretmede kullanılan mermer silindir, Adıyaman Selik beldesi yakınlarından götürülen ortası delik silindir, Sidamara lahitinden çalınan Eros'un başı.
AMERİKA MÜZELERİ: 6.Yüzyıl Bizans dönemine ait Antalya Kumluca'dan kaçırılan Korydalla (Sion) Hazinesi'nden gümüş haç kabartmalı dini tabak, Hitit, Erken Tunç dönemine ait olan ve Anadolu kökenli eserler, Lidya dönemine ait olan, Edgar Lowen Müzayede firmasında satışa çıkan 16 adet Lidya Steli, Frig ve Osmanlı dönemlerine ait çeşitli eserler, M.S. 1-2 Yüzyıllara ait eserler, Helenistik döneme ait Zeugma kökenli eserler,Troya eserleri, Herakles heykeli.
LOUVRE MÜZESİ (FRANSA):16. Yüzyılın ikinci yarısına ait II. Selim ve III. Murat Türbesi ve I.Mahmud Kütüphanesinin orijinal İznik çinilerinden II. Selim Türbesine ait Çini pano. Fransa Musee des Art Decoratives, Musee de Serves ,Milo Venüsü, Miço Adası,
ALMAN MÜZELERİ: 14.Yüzyıl Beylikler döneminden kalma Konya Akşehir Hacı İbrahim Veli Türbesi'nden kaçırılan ahşap sanduka, Roma döneminden kalma Aydın ili Aphrodisias Antik Kenti'nden kaçırılan ihtiyar balıkçı heykelinin gövdesi, Bizans dönemi eserleri.
İTALYA: Lidya dönemine ait yazıt, Noel Baba'nın kemikleri.
DANİMARKA: 13. Yüzyıl Artuklu dönemine ait olup Diyarbakır Müzesi'nden kaçırılan Tunç Sfenks, Artuklu dönemine ait olup Cizre Ulu Camii'nden kaçırılan tunç kapı tokmağı, 13. Yüzyıl Selçuklu dönemine ait Akşehir Seyyid Mahmud Hayrani Türbesi'ne ait ahşap sanduka, 8. Yüzyıl Abbasi döneminden kalma Nur-u Osmaniye Camii Kütüphanesi'nden çalınan Kuran yaprakları İsviçre'de ele geçirilen Roma dönemine ait lahti, Helenistik dönemden kalma İskoçya'da ele geçirilen Altın taç, 15.
Yüzyıl Osmanlı dönemine ait olan ve Lizbon Gülbenkyan Müzesi'nde bulunan Kuran yaprağı, Bulgaristan'da, Yunan, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserler.
Sonuç
Türkiye kültür alanında önemli adımlar atıyor.
Cumhuriyetin kuruluşunun 100. yıldönümü 2023'te, Ankara'da kurulacak ve dünyanın en büyük müzeleri arasında yer alacak Medeniyetler Müzesi için çeşitli yollarla ülke dışına götürülen eserlerin büyük kısmı geri alınacak.
Medeniyetler beşiği Anadolu'nun böylesi bir müzeye kavuşması, Türkiye ve dünya kültür mirasına büyük katkı olacaktır.
