Ocakta para kaynıyor! Mutfakta tasarruf rehberi: Faturaları ve gıda israfını düşürmenin yolları

Dört kişilik bir evde mutfak yalnızca yemek pişirmiyor; elektrik, su, doğalgaz ve gıdayı da tüketiyor. Doğru alışkanlıklarla hem faturayı hem çöpe giden parayı azaltmak mümkün.

Bir tencereyi gereğinden büyük ocakta yakmak, fırını boş yere uzun süre çalıştırmak, buzdolabını yanlış kullanmak, yarım bulaşık makinesi çalıştırmak… Tek tek bakıldığında küçük hatalar. Bir yıl boyunca toplandığında ise ciddi bir bütçe. Mutfak yalnızca yemek yapılan yer değil; elektrik, doğal gaz, su ve gıdanın aynı anda tüketildiği evin en hareketli ekonomi merkezidir.

Bazen tasarruf etmek için yeni cihaz almak değil, eski alışkanlığı değiştirmek yeterlidir. Tencereyi gereğinden büyük ateşe koymak, fırının kapağını sık sık açmak, buzdolabını gereğinden fazla çalıştırmak veya ihtiyaçtan fazla yemek hazırlamak… Tek başına önemsiz görünen bu davranışlar yıl boyunca tekrarlandığında ciddi bir toplam oluşturur.

Mutfakta faturaları ve gıda israfını düşürmenin yolları. (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi)

FIRININ EN PAHALI DAKİKASI

Fırın kapağını her açtığınızda içerideki sıcaklık düşer ve fırın yeniden hedef sıcaklığa ulaşmak için enerji harcar. Bu nedenle yemeği kontrol etmek için kapağı gereksiz yere açmak yerine camdan takip etmek daha akıllıdır.

Bir başka küçük alışkanlık da fırını tek yemek için değil, mümkün olduğunda arka arkaya birkaç hazırlık için kullanmaktır. Tasarruf bazen cihazı daha az çalıştırmak değil, çalıştığı zamanı daha verimli kullanmaktır.

TENCEREYİ OCAĞA DEĞİL ATEŞE UYDUR

Tencerenin tabanından taşan alev, yemeği daha hızlı pişirmez; enerjinin bir bölümünü boşa gönderir. Alev mümkün olduğunca tencerenin tabanında kalmalı. Küçük tencereye gereğinden büyük ocak gözü seçmek de benzer bir kayıp yaratır.

BUZDOLABININ 24 SAATİ

Buzdolabı evde "kapalıyken bile çalışan" cihazların başında gelir. Bu nedenle konumu önemlidir. Fırın, radyatör veya doğrudan güneş alan bir noktaya çok yakın olması cihazın daha fazla çalışmasına yol açabilir. Kapağı uzun süre açık bırakmak, sıcak yiyecekleri doğrudan içeri koymak ve hava dolaşımını engelleyecek kadar doldurmak da verimliliği düşürür. Buzdolabında amaç soğuğu üretmek kadar onu içeride tutmaktır.

HAFTANIN GÖREVİ

BU HAFTA MUTFAKTA ÜÇ LİSTE YAPIN:

• Evde zaten bulunanlar.
• Bu hafta gerçekten alınacaklar.
• Yenmeden kalma ihtimali olanlar.
• Bir hafta boyunca çöpe giden yiyecekleri yazın.
• Sonra toplamını hesaplayın.
• Tasarruf önce fark etmekle başlar.

DONDURUCUYU ARACA ÇEVİRİN

Derin dondurucu yalnızca yiyecek saklamak için değil, alışveriş planlamak için de kullanılabilir. Ancak dondurucuyu gereksiz yere ağzına kadar doldurmak veya kapağını uzun süre açık bırakmak doğru değildir.

MARKET ARABASININ GİZLİ BÜTÇESİ

Market alışverişinde en pahalı kelime bazen "madem geldik"tir. Liste dışında sepete giren küçük ürünler, ay sonunda büyük bir toplam oluşturabilir.
Bunun için katı bir yasak yerine basit bir sistem kurulabilir:

Temel ihtiyaçlar listeye, keyif alışverişi ayrı bir sınıra. Çocukların da dahil olduğu ailelerde haftalık küçük bir "seçim bütçesi" belirlemek, hem kontrolü sağlar hem de "hayır" demeyi sürekli bir tartışma olmaktan çıkarır. Bütçe disiplini, mutfakta başlar.

HARCADIĞINI FARK ETMEK

Mutfakta tasarrufun en güzel tarafı ise yalnızca faturaya değil, market harcamasına da dokunmasıdır. Bazen para harcadığınızı fark etmezsiniz. Fırın çalışır. Bulaşık makinesi çalışır.

Buzdolabı 24 saat çalışır. Musluk akar. Yemek artar. Artan yemek çöpe gider. Ve para sessizce evden çıkar. Bu nedenle mutfakta tasarrufun iki ayağı var:

• ENERJIYI AZALTMAK.
• İSRAFI AZALTMAK.

İkisini birlikte yaptığınızda sonuç çok daha etkili.

DEĞERLİ İP UÇLARI

1 - KÜÇÜK TENCERE = DOĞRU ISI

Tencereyi gereğinden büyük ocakta kullanmak ısı kaybını artırabilir.

2 - YARIM MAKİNE ÇALIŞTIRMA

Bulaşık ve çamaşır makinelerinde kapasiteyi verimli kullanmak, su ve enerji tüketimini azaltır.

3 - ALIŞVERİŞTEN ÖNCE FOTOĞRAF

Markete gitmeden buzdolabının fotoğrafını çekmek bile gereksiz alışverişi azaltabilir.

4 - ARTAN YEMEĞİN İKİNCİ HAYATI

Bir gün önceki yemeği değerlendirmek, hem gıda hem enerji israfını azaltır.

5 - ALIŞVERIŞTEN ÖNCE 5 DAKIKA:

Buzdolabı + dondurucu + kiler kontrolü, unutulmuş ürünlerin yeniden satın alınmasını önleyebilir.

6 - FIRIN KAPAĞINI MERAKTAN AÇMA

Her açışta içerideki ısı kaybolur. Yemeği mümkün olduğunca camdan takip etmek daha verimli bir alışkanlıktır.