Lezzetli ve sağlıklı: Güveç

Topraktan yapılan güveç kaplarda pişen yemekler dünyanın pek çok mutfağında olduğu gibi bizim mutfağımızda da çok sevilir. Eskiden evlerde hazırlanan güveçlerin, mahalle fırınına gönderilip pişirilmesi geleneği, bugün bazı yörelerimizde devam etse de güveç artık daha çok evlerde pişiriliyor. Kalabalık sofraların lezzetli, bereketli ve sağlıklı yemeklerinden olan güveçler hazırlık aşamasından sonra hiç uğraş gerektirmeden fırına atılıp pişirilir. O nedenle güveç yemekleri kalabalık Ramazan sofraları için de pratik bir seçenektir. Ancak lezzetli güveç yemekleri pişirmek için dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var: İlk kullanımdan önce:

Satın aldığınız güveci kullanmadan önce, ıslak bir bezle silin veya deterjan kullanmadan ılık su ile yıkayın. Ters çevirip iyice kurutun. Daha sonra tereyağı veya kuyruk yağı ile hem içini hem dışını iyice yağlayın. Varsa kapağına da aynı işlemi uygulayın. Güveci soğuk fırına koyun. Fırını 180 derecede ısıtıp, 30 dakika bekletin. Fırını kapatıp, güveç tamamen soğuyana dek içinde bekletin. Daha sonra ılık su ile yıkayıp kurutun.

YEMEK PİŞİRİRKEN:
Güveçler imal ediliş şekillerine göre yalnız fırında veya hem ocakta hem de fırında kullanılabilirler.
Satın alırken güvecin ne şeklide kullanıma uygun olduğunu mutlaka sorun.
Güveç satın alırken çatlak olup olmadığını kontrol edin.
Güveç yaparken malzemeleri karıştırıp doğrudan içine atabileceğiniz gibi hafifçe kavurduktan sonra da koyabilirsiniz.
Ocakta veya fırında güveç pişirirken kısık ateş ve düşük/ orta fırın derecesi kullanın.
Güveçte yemek pişirirken hava almasını önlemek için varsa kapağını kapatın. Yoksa üzerini önce pişirme kağıdı sonra alüminyum folyo ile kapatın.
Ocaktan veya fırından aldığınız sıcak güveci doğrudan soğuk veya ıslak zemin üzerine koymayın. Bir altlık kullanın.
Güveç kabınızı buzdolabına koymayın.
Artan yemeği güveç içinde bırakmadan başka bir kaba aktarın.
Güvecinizi kesinlikle bulaşık makinesine koymayın ve elde yıkamayı tercih edin.
Yıkama işleminde deterjan kullanmayın. Çünkü deterjan güvecin gözeneklerine nüfuz edebilir.
Güvecinizi ılık su ve sünger kullanarak yıkayın.
Yıkadığınız güveci ters çevirip iyice kurumasını bekleyin daha sonra kaldırın.

GÜVEÇTE MANTARLI ET
Arpacık soğanları ayıklayın ve yıkayın. Mantarları temizleyin ve limonlu suda bekletin. Daha sonra sudan geçirip küp doğrayın. Derin bir kabın içinde kuşbaşı et, arpacık soğan, ince kıyılmış mantar, küp doğranmış domates, sivri biber, ikiye bölünmüş kiraz domates, sarımsak, karabiber, pulbiber ve kekik koyup karıştırın. Bu karışımı güveç kabına aktarın. Üzerine tereyağı koyup, önce pişirme kağıdı sonra alüminyum folyo ile kapatın. Önceden ısıtılmış 180 derece fırında et yumuşayana dek pişirin.

1/2 kg kuşbaşı dana eti
1/2 kg arpacık soğan
250 gram mantar
1 çorba kaşığı limon suyu
2'şer adet domates ve sivri biber
5-6 adet kiraz domates
2 diş ince kıyılmış sarımsak
1 çorba kaşığı tereyağı
Tuz, karabiber, pul biber, kekik

DOMATES SOSLU BÖRÜLCE
1/2 kg börülce
3 adet orta boy domates
4 çorba kaşığı zeytinyağı
4 diş sarmısak
Tuz

Ayıklanmış börülceyi kaynar suda, hafif yumuşayana dek haşlayın. Suyunu süzüp, servis tabağına alın. Ayrı bir yerde kıyılmış sarmısağı zeytinyağında soteleyin. Üzerine kabukları soyulup küp doğranmış domates ekleyip sotelemeye devam edin. Tuzunu ayarlayıp ocaktan alın. Sosu börülcenin üzerine gezdirip servis yapın.

ZEYTİNLİ VE PASTIRMALI PATATES ÇORBASI
12 dilim pastırma
3 adet patates
3 çorba kaşığı kıyılmış yeşil zeytin
2 çorba kaşığı tereyağı
4 çorba kaşığı sıvıyağ
1 çay kaşığı tane kişniş
2 çorba kaşığı un
1 tatlı kaşığı biber salçası
6 su bardağı su
Tuz, karabiber

Patatesleri soyup küp doğrayın. Tereyağı ve 2 çorba kaşığı sıvıyağı bir tencereye alıp eritin. Üzerine patatesleri ekleyin ve beş dakika kavurun. Kişniş ve unu ilave edip, unun rengi dönene dek kavurun. Salçayı katın ve biriki dakika kavurun. Su, tuz ve karabiber ekleyip patates yumuşayana dek pişirin. Daha sonra servis tabaklarına aktarın. Kalan sıvıyağı küçük bir tavaya alıp pastırmaları kızartın. Zeytinle birlikte çorbanın üzerine koyarak servis yapın.

NOHUT SALATASI

2 su bardağı nohut
2 adet dolmalık kırmızıbiber
1 adet sivri biber
1 demet maydanoz
2 çorba kaşığı zeytinyağı
1 adet limon suyu
2 çorba kaşığı nar ekşisi
Tuz, karabiber

Nohutu akşamdan ıslatıp, ertesi gün suyunu süzün. Üç su bardağı su ekleyip haşlayın. Ocaktan alıp, tencerenin kapağı açık olarak soğumaya bırakın. Kıyılmış biber ve maydanoz ilave edip karıştırın. Sos için zeytinyağı, limon suyu, nar ekşisi, tuz ve karabiberi karıştırın. Sosu nohuta ekleyip harmanladıktan sonra servis yapın.

ANTEP FISTIKLI UN HELVASI

2 su bardağı süt
1 su bardağı toz şeker
1 çay bardağı toz Antep fıstığı
125 gram tereyağı
1.5 su bardağı un

Süt, tozşeker ve toz Antep fıstığını tencereye alıp, tozşeker eriyene dek karıştırın. Ayrı bir yerde tereyağını eritip, un ilave edin ve kısık ateşte, sürekli karıştırarak un pembeleşene dek kavurun. Üzerine sütlü karışımı ekleyip, hafif kıvam alana dek karıştırarak pişirin. Dilediğiniz şekildeki kalıpları önce ıslatıp sonra içlerine helvayı bastırarak yerleştirin. Kalıpları servis tabağına ters çevirip çıkarın. Kuruyemiş ya da meyvelerle süsleyip servis yapın.

HAZIRLAYAN: Sofra Dergisi Yazı İşleri Müdürü İlknur Mine Nartop