Zayıflama iğnelerinin zararları: Hızlı kilo kaybı safrada taş oluşumuna zemin hazırlıyor

Son dönemlerde kilo sorunu olanlar zayıflama iğnelerine başvuruyor. Op. Dr. Ali Can Yalı, “İğneler safra kesesi taşına zemin hazırlayabilir” diyor.

Giriş Tarihi:
Takvim'i Google'a ekleyin, doğru kaynaktan haberi alın!
Zayıflama iğnelerinin zararları: Hızlı kilo kaybı safrada taş oluşumuna zemin hazırlıyor

Çağımızın en önemli sorunlarından biri olan obezite; kalp ve damar hastalıkları riskini artırıyor, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği gibi sorunlara zemin hazırlıyor. Bunun için obezite riskinin önlenmesi ve kilo kontrolünün sağlanması için birçok tedavi uygulanıyor.

Son yıllarda popüler hale gelen ve halk arasında 'zayıflama iğneleri' olarak bilinen ilaçların ise safra kesesi üzerindeki etkileri merak ediliyor. İlaçların doktor kontrolünde kullanılması gerekiyor. Genel Cerrahi Bölümü'nden Op. Dr. Ali Can Yalı, zayıflama iğnelerinin safra kesesi üzerindeki etkisiyle ilgili bilgi veriyor:

GÖRECELİ OLARAK ARTIRIYOR

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçların önemli bir bölümünü GLP-1 reseptör agonistleri oluşturuyor. Bu ilaçlar, iştahı azaltarak ve tokluk hissini artırarak kilo kaybına yardımcı oluyor. 2022 yılında JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan, 76 randomize kontrollü çalışmanın ve 100 binden fazla katılımcının değerlendirildiği araştırmada bir meta-analizde, bu ilaçların kullanımının safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık %37 oranında göreceli olarak riski artırdığı belirlendi.

Hızlı kilo kaybı taş oluşumunu tetikleyebilir. (Foto: Takvim Foto Arşivi)Hızlı kilo kaybı taş oluşumunu tetikleyebilir. (Foto: Takvim Foto Arşivi)

Özellikle kilo verme amacıyla kullanıldıklarında risk artışının daha belirgin olduğu bildirildi. Ancak bu oran, ilacı kullanan her üç kişiden birinde safra taşı oluşacağı anlamına gelmiyor. Riskin, kullanmayan kişilere göre göreceli olarak arttığını ifade ediyor.

TEK BAŞINA ENGEL DEĞİLDİR

Safra kesesinde taş bulunması, zayıflama iğnelerinin kullanımı açısından tek başına mutlak bir engel değildir. Ancak hastanın daha önce safra kesesi ağrısı, akut kolesistit (safra kesesi iltihabı), safra kanalına taş düşmesi veya safra taşına bağlı pankreatit geçirip geçirmediği mutlaka değerlendirilmelidir.

Hiçbir şikâyeti olmayan hastalarla, tekrarlayan safra kesesi ağrıları yaşayan hastaların aynı şekilde değerlendirilmesi doğru değildir. Özellikle safra taşına bağlı şikâyetleri bulunan hastalarda tedavi öncesinde genel cerrahi hekimlerinin değerlendirme yapması daha uygundur. Gerektiğinde cerrahi tedavi seçeneği de gündeme gelebilir.

Op. Dr. Ali Can Yalı'dan yüzde 37 risk uyarısı. (Foto: Takvim Foto Arşivi)Op. Dr. Ali Can Yalı'dan yüzde 37 risk uyarısı. (Foto: Takvim Foto Arşivi)

KİLO KAYBI TAŞA ZEMİN HAZIRLAYABİLİR

Bu ilişkinin birkaç olası nedeni bulunuyor. Öncelikle hızlı ve belirgin kilo kaybı, safranın kolesterol açısından yoğunlaşmasına ve taş oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Benzer bir durum, hızlı kilo verilen diyetler ve obezite cerrahisi sonrasında da görülebiliyor. Ayrıca bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma fonksiyonunu etkileyebileceği düşünülüyor. Safranın kesede daha uzun süre kalması da taş oluşumunu kolaylaştırabilir. Ancak bu mekanizmaların bütün ilaçlarda aynı düzeyde etkili olduğu kesin olarak söylenemez.

Nilsu Çakıroğlu
Nilsu Çakıroğlu Takvim.com.tr Sağlık

Günün Manşetleri

Tüm Manşetler