Takvim.com.tr Lassa ateşi salgını nedir, bulaşıcı mı? 7 temel belirtisi ve korunma yolları
Batı Afrika'da vaka sayılarının artışıyla gündeme gelen Lassa ateşi, hem hayvandan insana hem de insandan insana bulaşabiliyor. Erken teşhis edilmediğinde organ yetmezliği ve kalıcı sağırlığa yol açabilen bu viral hastalığa karşı uzmanlar uyardı: İşte Lassa ateşinin 7 temel belirtisi ve korunma yolları.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Lassa ateşi, Batı Afrika'da endemik olan ve Arenaviridae ailesine ait RNA virüsünün neden olduğu, ölümcül seyredebilen akut viral bir hastalık.
- Hastalık Mastomys natalensis adlı sıçan türünün idrar ve dışkısıyla kontamine gıdalar, yüzeyler ve hava yoluyla insanlara bulaşıyor, ayrıca enfekte kişilerin vücut sıvılarıyla temas sonucu kişiden kişiye de yayılabiliyor.
- Vakaların büyük bölümünde hafif ateş, baş ağrısı ve halsizlik görülürken, ağır vakalarda iç kanama, solunum sıkıntısı ve şok tablosu gelişebiliyor ve hastaneye yatırılan hastalarda ölüm oranı yüzde 15-20'ye ulaşabiliyor.
- Hastalık vakaların yaklaşık üçte birinde kalıcı işitme kaybına yol açabiliyor ve gebeliğin son dönemindeki kadınlarda daha ağır seyrederek yüksek düşük riskine neden oluyor.
- Tedavide antiviral ilaç Ribavirin kullanılıyor ve Batı Afrika'ya seyahat edeceklere kemirgenlerle temastan kaçınma, gıdaları kapalı saklama ve hijyen kurallarına dikkat etme öneriliyor.
Batı Afrika'da uzun yıllardır görülen ancak son dönemde artan vaka sayılarıyla yeniden gündeme gelen Lassa ateşi, ölümcül sonuçlara yol açabilen viral hastalıklar arasında yer alıyor. Kemirgenler aracılığıyla yayılan enfeksiyon, özellikle sağlık sistemlerinin yetersiz olduğu bölgelerde ciddi risk oluşturuyor.
Sağlık Bakanlığı'nın resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre, hastalığın hafif belirtilerle başlayabildiğini ancak bazı vakalarda iç kanama, organ yetmezliği ve kalıcı sağlık sorunlarına neden olabildiğini belirtiyor. İnsandan insana bulaşabilmesi ise salgın riskini artıran en önemli faktörlerden biri olarak gösteriliyor.
Batı Afrika’da yayılan Lassa ateşi, kemirgen kaynaklı ölümcül viral hastalıklar arasında gösteriliyor. (Haberde yer alan fotoğraflar Takvim Foto Arşiv'e aittir)
LASSA ATEŞİ NEDİR?
Lassa ateşi, Arenaviridae ailesine ait tek iplikli RNA virüsünün neden olduğu akut viral bir hastalık olarak tanımlanıyor. Hastalık adını, ilk vakaların görüldüğü Nijerya'daki Lassa bölgesinden alıyor.
Özellikle Batı Afrika ülkelerinde yaygın görülen enfeksiyon, Sierra Leone, Liberya, Gine ve Nijerya'da endemik kabul ediliyor.
HASTALIK NASIL BULAŞIYOR?
Virüsün ana taşıyıcısı "Mastomys natalensis" adı verilen çok memeli sıçan türü. Bu kemirgenler enfekte olduktan sonra uzun süre idrarlarıyla virüs yayabiliyor.
İnsanlara bulaş ise çoğunlukla şu yollarla gerçekleşiyor:
- Kemirgen idrarı veya dışkısıyla kirlenen gıdaların tüketilmesi
- Kontamine yüzeylere temas edilmesi
- Açık yara ve kesiklerin virüsle temas etmesi
- Temizlik sırasında havaya karışan enfekte partiküllerin solunması
- Enfekte hayvanların yakalanması veya hazırlanması
Uzmanlara göre hastalık yalnızca hayvandan insana değil, kişiden kişiye de bulaşabiliyor. Özellikle hastanelerde yeterli koruyucu ekipman kullanılmaması durumunda sağlık çalışanları risk altında bulunuyor.
Virüsün, enfekte kişinin kanı, dokusu ve vücut sıvılarıyla temas sonucu yayılabildiği belirtiliyor.
Uzmanlar, Lassa ateşinin insandan insana bulaşabilmesinin salgın riskini artırdığına dikkat çekiyor.
BELİRTİLER İLK ETAPTA HAFİF SEYREDEBİLİYOR
Lassa ateşinin belirtileri genellikle virüsle temastan 1 ila 3 hafta sonra ortaya çıkıyor. Vakaların büyük bölümünde semptomlar hafif düzeyde seyrettiği için hastalık başlangıçta fark edilmeyebiliyor.
En sık görülen belirtiler arasında şunlar yer alıyor:
- Hafif ateş
- Baş ağrısı
- Halsizlik
- Kas ve vücut kırgınlığı
Ancak bazı hastalarda tablo ağırlaşabiliyor. İleri vakalarda şu belirtiler görülebiliyor:
- Burun, göz ve diş eti kanamaları
- Solunum sıkıntısı
- Tekrarlayan kusma
- Yüzde şişlik
- Göğüs ve karın ağrısı
- Şok tablosu
- Nörolojik sorunlar
Yetkililer hastaneye yatırılan vakalarda ölüm oranının yüzde 15 ila 20 seviyelerine çıkabildiğini belirtiyor.
Hastalık adını ilk vakaların görüldüğü Nijerya’daki Lassa bölgesinden alıyor.
KALICI İŞİTME KAYBINA YOL AÇABİLİYOR
Lassa ateşinin en dikkat çeken komplikasyonlarından biri ise sağırlık riski. Araştırmalara göre vakaların yaklaşık üçte birinde farklı derecelerde işitme kaybı gelişebiliyor.
Uzmanlar, bu durumun yalnızca ağır hastalarda değil, hafif seyreden enfeksiyonlarda da görülebildiğine dikkat çekiyor. İşitme kaybının çoğu zaman kalıcı olabildiği ifade ediliyor.
HAMİLELER İÇİN RİSK DAHA YÜKSEK
Hastalığın özellikle gebeliğin son dönemindeki kadınlarda daha ağır seyrettiği belirtiliyor. Uzmanlara göre enfekte hamilelerde düşük riski oldukça yüksek.
Ayrıca anne karnındaki bebeklerde ölüm oranının da ciddi seviyelere ulaşabildiği kaydediliyor.
TANI VE TEDAVİ NASIL YAPILIYOR?
Lassa ateşinin teşhisi, belirtilerin başka hastalıklarla benzerlik göstermesi nedeniyle zor olabiliyor. Tanıda çoğunlukla serolojik testlerden yararlanılıyor.
Tedavide ise antiviral ilaç Ribavirin kullanılıyor. Uzmanlar, ilacın erken dönemde uygulanmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Bunun yanında hastalara destek tedavisi uygulanması gerektiği de belirtiliyor.
Lassa virüsünün ana taşıyıcısı “Mastomys natalensis” adı verilen çok memeli sıçan türü olarak biliniyor.
ENDEMİK BÖLGELERE GİDECEKLERE UYARI
Sağlık otoriteleri, Batı Afrika'ya seyahat edecek kişilerin kemirgenlerle temastan kaçınması gerektiğini vurguluyor.
Korunma için önerilen başlıca önlemler şöyle sıralanıyor:
- Gıdaların kapalı alanlarda saklanması
- Hijyen kurallarına dikkat edilmesi
- Kemirgenlerin yaşam alanlarından uzak durulması
- Şüpheli hayvan temasından kaçınılması
Uzmanlar ayrıca seyahat dönüşünde ateş, halsizlik veya benzeri belirtiler yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmasını öneriyor.
