Takvim.com.trKulaklıkları çıkartın! Bilim insanlarından "pembe gürültü" uyarısı
Uykuya geçişi kolaylaştırdığı düşüncesiyle milyonlarca kişi tarafından tercih edilen “pembe gürültü” gerçekten sanıldığı kadar güvenli mi? Yeni bir bilimsel araştırma bu popüler seslerin uyku düzeni üzerinde beklenmedik olumsuz etkiler yaratabileceğini ortaya koyuyor.
Takvim.com.trGiriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Hızlı Özet Göster
- Pensilvanya Üniversitesi'nin yaptığı araştırma uyku için kullanılan pembe gürültünün bazı uyku evrelerinde kayba yol açabileceğini ortaya koydu.
- 25 yetişkinle yapılan deneyde 50 desibel seviyesindeki pembe gürültünün REM uykusunda ortalama 19 dakika azalmaya neden olduğu tespit edildi.
- Çevresel gürültüye maruz kalan katılımcılar, en derin uyku evresi olan N3 aşamasında ortalama 23 dakika daha az zaman geçirdi.
- Kulak tıkacı kullanan katılımcılarda pembe gürültünün yol açtığı olumsuz değişimler görülmedi.
- Araştırmacı Mathias Basner, REM uykusu ihtiyacı daha fazla olan çocuklar ve bebekler için bu seslerin etkisinin daha belirgin olabileceğini belirtti.
Uyku kalitesini artırmak amacıyla kullanılan yağmur, şelale ya da rüzgâr benzeri arka plan sesleri uzun süredir rahatlatıcı bir çözüm olarak görülüyor. Ancak Pensilvanya Üniversitesi öncülüğünde yürütülen yeni bir çalışma bu yaklaşımın masum olmayabileceğini gösterdi. Araştırmaya göre uykuya yardımcı olduğu düşünülen pembe gürültü bazı uyku evrelerinde kayba yol açabiliyor.
Pensilvanya Üniversitesi'nin yaptığı araştırma uyku için kullanılan pembe gürültünün bazı uyku evrelerinde kayba yol açabileceğini ortaya koydu. (Fotoğraf:AA)
Pembe gürültü tam olarak nedir?
Sesler de ışık gibi farklı frekanslardan oluşur. Geniş bir frekans aralığına yayılan ve sürekli devam eden seslere "geniş bant gürültüsü" adı verilir. Beyaz gürültü tüm frekansları eşit yoğunlukta barındırır ve radyo paraziti gibi kesintisiz bir uğultuya benzer.
Pembe gürültü ise düşük frekansların daha baskın olduğu bir ses türüdür. Bu nedenle kulağa daha yumuşak gelir ve çoğu zaman doğa seslerini andırır. Tam da bu "yumuşaklık" algısı nedeniyle pembe gürültü, uyku uygulamalarında ve bebek odalarında sıkça tercih ediliyor.
25 yetişkinle yapılan deneyde 50 desibel seviyesindeki pembe gürültünün REM uykusunda ortalama 19 dakika azalmaya neden olduğu tespit edildi.
Laboratuvar sonuçları ne diyor?
25 yetişkinle gerçekleştirilen deneyde katılımcıların uyku döngüleri yedi gece boyunca farklı ses ortamlarında incelendi.
Bulgular, özellikle derin uyku ve REM evresi açısından dikkat çekici sonuçlar verdi.
Çevresel gürültüye maruz kalan katılımcılar, en derin uyku evresi olan N3 aşamasında ortalama 23 dakika daha az zaman geçirdi.(Fotoğraf:AA)
Çevresel gürültüye (örneğin uçak sesi ya da bebek ağlaması) maruz kalan katılımcılar, en derin uyku evresi olan N3 aşamasında ortalama 23 dakika daha az zaman geçirdi.
Yaklaşık 50 desibel seviyesindeki pembe gürültü bile, REM uykusundan ortalama 19 dakika azalmasına yol açtı. Pembe gürültü ile dış ortam sesleri birlikte verildiğinde ise gece içindeki uyanıklık süresi belirgin biçimde arttı.
Kulak tıkacı kullanan katılımcılarda pembe gürültünün yol açtığı olumsuz değişimler görülmedi.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise kulak tıkacı kullanan kişilerle ilgiliydi. Gürültülü gecelerde kulak tıkacı tercih eden katılımcılarda, pembe gürültünün yol açtığı olumsuz değişimler görülmedi. Bu durum dış sesi başka bir sesle bastırmak yerine fiziksel olarak engellemenin daha etkili olabileceğini düşündürüyor.
Araştırmacı Mathias Basner, REM uykusu ihtiyacı daha fazla olan çocuklar ve bebekler için bu seslerin etkisinin daha belirgin olabileceğini belirtti.(Fotoğraf:AA)
Çocuklar için riskli mi?
Araştırmacılardan Mathias Basner, özellikle REM uykusunun hafıza pekiştirme, duygusal denge ve beyin gelişimi açısından kritik rol oynadığını vurguluyor. Çocuklar ve bebekler yetişkinlere kıyasla daha fazla REM uykusuna ihtiyaç duyduğu için, bu tür seslerin etkisi onların gelişim sürecinde daha belirgin olabilir.
Uzmanlara göre, "rahatlatıcı" olarak pazarlanan geniş bant seslerin uzun süreli ve yüksek seviyede kullanımı özellikle gelişim çağındaki bireylerde dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konu.
Her rahatlatıcı ses faydalı olmayabilir
Pembe gürültü kısa vadede uykuya geçişi kolaylaştırabilir. Ancak yeni bulgular, uyku kalitesinin derinliği ve beyin sağlığı açısından her zaman olumlu sonuç vermediğini gösteriyor.Özellikle sürekli ve yüksek seviyede kullanım yerine ortamı fiziksel olarak sessizleştirmek daha sağlıklı bir alternatif olabilir.
