Anlamını bilmediğimiz kelimeler

Alavere Esas anlamı bir şeyi elden ele geçirmekmiş, aslında üzerinde düşününce çok da mantıklı, ala-vere. Ne ara alavere dalavere gibi bir kalıba girmiş onu bilemeyeceğiz. Panik Güzide Yunan mitoloji karakterlerinden yarı keçi yarı insan Pan'ın şakacılığından çıkmış bu kelime. Bu arkadaş beklenmedik anlarda milletin önüne çıkıp onları şaşırtmayı sever, insanlar da panik olurlarmış. Fodul Özellikle kel arkadaşların bu lafı duymama ihtimali yoktur. Hem kel hem fodul derler ya, üstünlük taslayan, kibirlenen anlamı taşırmış. Çığır Kar üzerinde açılan keçi yoluna deniyormuş diye duyduk, kimileri de çığın ardından karın üzerinde açılan yola denildiğini söylüyor. Çığır açmak her halükarda önemli bir iş. Kıro Kürtçede erkek çocuk demektir. Ahkâm 'Bana hükümler verme' desek güzel olmaz ama 'bana ahkâm kesme' demek çok güzel. İşte bu ahkâm kelimesi hüküm kelimesinin çoğulu oluyor. Çil Avlanan bir kuş türüymüş, ufak tefekmiş bir de. Tüfeğin sesini duyunca her mantıklı canlı gibi sağa sola hızla kaçıştığından 'çil yavrusu gibi dağılmak' sözüne de ilham vermişler. Celse Hepimizin çok hakim bir şekilde kullandığı, anlamını kullana kullana içimize oturttuğumuz kelimelerden biri celse. Oturum anlamına gelir evet. Tek celsede biter bu iş dediğimiz zaman, tek seferde olayı çözeriz anlamı çıkar. Fiyasko Venedikli şişe işçileri üretim aşamasında en ufak bir hata bile olsa bunu fiyasko kabul edip o şişeyi ayırırlarmış, böylece potansiyel bir vazo yerine sıradan bir şişe kalırmış ellerinde. Hergele Denilir ki binek olmaya ya da yük taşımaya alıştırılmamış eşek veya at sürüsü. Anlamını bilince hergelelik yapmak daha güzel geliyor kulağa. Boş boş bir işe yaramadan gezip durmak. Mihenk taşı Denktaşı olarak da bilinen bu taş, altın veya gümüşe sürülünce oluşan izlerden madenin saflık derecesini belirlemeye yararmış. Kısaca saflık ölçer. Tam doğru kullanıyoruz denemez, çok yanlış kullanmasak da. Kallavi Yap şöyle bir kahve, kallavi olsun gibi bir kullanım nasıl oturmuş bilinmez ama kallavi Osmanlıda sadrazamın kavuğunun adı. Heybetli bir kavuk ve temsil ettiği güç efsane, o yüzden 'çok sağlam' anlamında kullanıyor olabiliriz. Hodri meydan 'Hayda bre' kısalıp hodri olmuş. Ardına bir de meydan eklenince, buyur meydanda kapışalım anlamını doğurmuş. Kıyak Öğrenmemizle bayağı şaşırmamız bir olan kelime. Efendim bunun anlamı atların çiftleşmesi esnasında erkek ata yardımcı olmak, el ile yol göstermekmiş. Efkâr Bir diğer çoğul olma durumu da bu kelimede karşımıza çıkıyor. Fikir'in çoğulu. Yani efkârlıyım diyen kişi aslında kederliyim, dertliyim değil düşünceliyim diyor, biz onu yanlış anlıyoruz. Bendeniz Anlamının en bilinmediğini düşündüğümüz kelimelerden birisi de bendeniz'dir daha doğrusu 'bende'dir. Bende, köle/kul demektir, birine kendimizi takdim ederken 'bendeniz isim soyisim' dediğiniz zaman, emrinize amadeyim anlamı taşır Zıvana Marangozların dediğine göre ahşap mobilyaların (masa, sandalye gibi) bağlantı yerlerindeki kritik noktaların adıymış zıvana, eğer bu mobilyalar kötü kullanılır ve bu kısımlara zarar gelirse, o eşya bir daha iflah olmazmış. Sittin sene Sittin = altmış, yani 'sittin sene bitmez bu iş' gibi bir cümle bahsi geçen işin bitmesine daha çok olduğunu belirtiyor. Eşya Eşya kelimesi 'şey'in çoğuludur, şeyler anlamında yani. Anlamını bilerek kullanmak daha güzel. Bu durumda eşyalar demek aslında yanlış oluyor. CV Latince bir kelime grubunun kısaltılmış hali CV. Uzunu: Curriculum vitae. Curriculum çember, vitae de hayat demekmiş, yani hayat çemberi. Şamar oğlanı Avrupa'da her asilzade okula halktan bir yaşıtıyla beraber gönderilirmiş, asil olan bir hata işleyince, bunun cezasını halktan olan çekermiş. Dingo'nun Ahırı sözü nereden geliyor? İstanbul'da atlı tramvayların ulaşımı sağladığı yıllarda (1869-1915), tramvaylar iki atla çekilirken dik Şişhane yokuşunu çıkabilmek için Azapkapı'dan takviye at alarak yokuşu çıkmaları gerekmektedir. Tramvay bu haliyle Taksim'e kadar gelmekte daha sonra takviye at burada çıkarıldıktan sonra tramvay yoluna devam edermiş. Çıkarılan at, bugün Taksimin batı kısmındaki sular idaresi ile Fransız konsolosluğu arasında bir ahırda bir süre dinlendikten sonra tramvaya bağlanmadan boş olarak Azapkapı'ya geri götürülürmüş. Taksim'deki bu ahırı Dingo adlı bir Rum vatandaş işletmekteymiş. İşte ''Burası Dingo'nun ahırı mı'' sözü dilimize, Taksimde bulunan bu ahıra, gün içinde belirli bir saati olmadan girip çıkan atlardan dolayı yerleşmiştir.