Karda nasıl araç kullanılır?

Karda nasıl araç kullanılır? Araçlar için en zor koşullar karlı ve buzlu zeminlerdir. Son günlerde yurdun büyük bir kesiminde şoförler için zorlu koşullar oluşmakta. Tutunmanın ciddi oranda zorlaştığı, fren mesafesinin uzadığı karlı ve buzlu zeminlerde araç kullanırken nelere dikkat edilmeli? Yapılması ve yapılmaması gerekenleri, NTV Otomotiv Editörü İleri Sürüş Teknikleri Uzmanı Onur Akçay anlattı... Mutlaka kış lastiği kullanılmalı! İnsanlar arasında dört mevsim lastiği olarak adlandırılan, araçlarımızda standart olarak gelen lastikler +7 derece ve üzerinde maksimum tutunmayı sağlayabilirler. Sıcaklık +7 derecenin altına düştüğünde bu lastiklerin tutunma problemi başlar ve fren mesafesiniz uzar. Bu nedenle kış mevsiminde mutlaka kış lastiği kullanılmalıdır. Kış lastikleri +7 derecenin altındaki havalar için dizayn edilmiştir ve hava soğudukça tutunma performansı artar, fren mesafenizi ciddi oranda azaltır. Dört lastiği birlikte değiştirin! Lastiklerden sadece ikisini kış lastiğiyle değiştirmek ciddi bir hatadır. Bu şekilde aracın yere sağlam basması imkansızdır. Mutlaka dört lastiğinde kış lastiğine çevrilmesi gerekmektedir. Örnek vermek gerekirse; lastikler tıpkı insanların ayakkabıları gibidir. Kar yağarken; bir ayakta kışlık bot, diğer ayakta yazlık bir sandaletle insan ne kadar yere sağlam basabilir? İki ayağa da kışlık bot giyilmesi gerekmektedir. Bu nedenle lastiklerin sadece ikisi değil, dördününde kış lastiğine çevrilmesi en doğru çözümdür. Lastik havalarını asla indirmeyin! Ülkemizde yapılan en büyük hatalardan biri de karlı havalarda araç lastik havalarının indirilmesidir. Bu büyük hataya asla düşülmemelidir. Lastik havasını düşürseniz; lastiğin omuz kısımlarına yük biner, yere basması gereken sırt kısmı temas problemi yaşar. Lastik havasını düşürdükçe kar tahliyesini sağlayan olukların, kanalların, desenlerin arasında boşluk kapanmaya başlar. Bu nedenle tutunma, patinaj ve kayma problemleri başlar. Karlı zeminlerde güvenli bir sürüş için lastik havalarını düşürmek yerine 2 psi artırmak gerekmektedir. Havayı artırarak tahliye kanallarının arası biraz daha açılır ve tutunma artar. Normal zeminlerdeyse araç üreticisinin belirlediği lastik havaları kullanılmalıdır. Mümkün olduğunca şerit değiştirmeyin! Karlı zeminlerde ve gizli buzlanmanın olduğu bölgelerde mümkün olduğunda az hareket edilmeli, gereksiz şerit değişimlerinden kaçınılmalıdır. Çünkü yapılacak ani ve sert direksiyon hareketlerinden dolayı aracın her an ağırlık transferi bozulabilir, önden veya arkadan kaymalar yaşanabilir. Direksiyon hareketlerinin çok yumuşak olması, diğer sürücülerin hatalarından etkilenilmemesi için takip mesafesinin de artırılması iyi bir çözüm olacaktır. Ani gaz, fren ve vites hareketleri yapmayın! Tutunmanın zor olduğu karlı zeminlerde araç kullanan sürücüler ani gaz ve fren hareketlerinden uzak durmalıdırlar. Yapılacak her ani veya sert hareket, patinaj ve kayma problemi ortaya çıkacaktır. Gaz ve fren pedalları çok yumuşak kullanılmalıdır. Fren kullanma yerine vites küçültmeyle yavaşlamayı tercih eden sürücülerinde debriyajdan ayağını çok yavaş şekilde çekmesi gerekmektedir. Aksi takdirde yük bir anda ön tarafa toplanır, aracın ağırlık transferi bozulur ve kayma problemi başlar. İkinci viteste kalkabilirsiniz! Karlı zeminlerde ön lastiklere fazla güç vermek patinaja sebep olabilir. Bu nedenle aracı ikinci vitese alıp, gaz ve debriyaj hareketlerini çok yavaş uygulayarak sorunsuz bir kalkışa imza atabilirsiniz. Bu imkana sahip olmayan otomatik vites araçlardaysa gaz pedalına çok yavaş, kademeli olarak basılması yeterli olacaktır. Bir üst vitesi tercih edin! Sürüş esnasında aracın devrini yükseltmek karlı zeminler için dezavantaj oluşturur. Bu nedenle düşük devir ve bir üst vitesi tercih edin. Örneğin; ikinci viteste 45 km/s hızla gitmek yerine, üçüncü viteste aynı hızla giderseniz aracın yere tutunması biraz daha kolay olacaktır. Gizli buzlanma tehlikesi! Eriyen kar suyunun bulunduğu yerler, köprü üstleri, viyadükler ve yoğun rüzgar alan zeminler gizli buzlanma açısından büyük risk oluşturur. Bu bölgelere yaklaşırken hızınızı yarı yarıya düşürün, takip mesafenizi iki katına çıkarın. Araç içinde telefon, müzik sistemi gibi dikkat dağıtacak ekipmanlarla uğraşmayın, reflekslerinizi hazır tutun. Kış lastiğine de zincir takılır! Kış lastiği kullanan sürücülerin birçoğu araçlarında zincir bulundurmuyor. Hem yasal, hem de güvenli sürüş açısından araçta zincir bulundurulmalıdır. Belirli bir kar seviyesinin üzerinde kış lastiği de tutunma problemi yaşar. Bu nedenle özellikle yolun buzla kaplı kısımlarında tek çare zincir kullanımıdır. Unutmayın; kış lastiğine de zincir takılır. Kara saplanan lastiğe dikkat! Aracınız bir veya birden fazla lastiği kara saplanırsa yapılacak çok az şey vardır. Çok fazla gaz vermek aracı saplandığı yerden çıkarmaz, aksine başa dönen lastik düştüğü çukuru derinleştirir. Aracı mümkünse ikinci vitese alıp, çapraz şekilde öne ve arkaya doğru manevra denemeleri yapılabilir. Fakat 4-5 denemeden sonra araç yerinden hiç hareket etmemişse daha fazla zorlamamak gerekir. Aksi takdirde hem araca zarar verilir, hem de aracın saplandığı yerden çıkış süresi uzar. Bu nedenle fazla ısrar etmeden çekici yardımı almak en iyi yöntemdir.