Sosyal Güvenlik Kurumu "fiilî hizmet süresi zammı" listesinde güncelleme yaparak 45 riskli mesleğe daha erken emeklilik hakkı tanıyor. Karar, milyonlarca madenciyi, gazeteciyi, güvenlik görevlisini ve sağlık personelini doğrudan ilgilendiriyor. Düzenleme ile bazı çalışanlar, biriktirdikleri yıpranma payı sayesinde emeklilik yaşını 5 yıla kadar geriye çekebiliyor.
YIPRANMA PAYI NEDİR?
Mevzuatta "fiilî hizmet süresi zammı" olarak geçen uygulama, riskli veya yıpratıcı iş kollarında çalışan sigortalılara ek prim günü kazandırıyor. Bu günler hem toplam prim sayısına ekleniyor hem de emeklilik yaşından düşülüyor. Kısacası, çalışan bir yıl içinde 12 ay değil 15 ya da 18 ay çalışmış sayılıyor.
180 GÜN VE 90 GÜN AYRIMI
SGK, iş kolunun tehlike düzeyine göre iki farklı katsayı uyguluyor:
• 180 gün yıpranma: Maden ocakları, cıva-arsenik üretimi, radyoaktif işler, Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet, MİT, Sahil Güvenlik ve ceza infaz kurumu personeli bu gruba giriyor.
• 90 gün yıpranma: Gazeteciler, TRT haber çalışanları, cam-çimento-döküm fabrikaları, termik santraller, itfaiyeciler, diş hekimleri, eczacılar, hemşireler ile çeşitli sağlık çalışanları bu listeye dahil ediliyor.
180 günlük grupta yer alanlar, her fiilî yıl için 6 ay; 90 günlük gruptakiler 3 ay ek prim kazanıyor.
MEMURLAR İÇİN FORMÜL
Kamu görevlileri açısından ayrı bir hesaplama geçerli. 8 Eylül 1999 tarihinden önce göreve başlayan memurlar, yıpranma günlerinin tamamını primlerine ekliyor, yarısını ise doğrudan emeklilik yaşından düşebiliyor. Örneğin 6 yıl yıpranma payı olan bir subay, 3 yıl erken emekliliğe hak kazanıyor.
SSK'LILAR NASIL YARARLANIYOR?
Özel sektörde 4A statüsünde çalışanlar, önce en az 3600 prim gününü tamamlamak zorunda. Ardından, topladığı yıpranma süresinin yarısı emeklilik yaşını geriye çekiyor. Dört yıllık (1440 gün) fiilî hizmet zammı biriktiren bir işçi, 720 gün yani iki yıl erken emekli olabiliyor.
