JAMA Neurology dergisinde yayımlanan çalışmada ince partikül madde olarak bilinen PM2.5'in beyin üzerindeki yıkıcı etkileri incelendi. Penn Medicine Beyin Bankası'nda 1999-2022 yılları arasında vefat eden 602 kişinin beyin dokuları analiz edildi. Araştırmacılar kişilerin ölümden önce yaşadıkları bölgelerdeki hava kirliliği düzeylerini belirleyerek, maruziyet ile beyin değişiklikleri arasındaki bağlantıyı değerlendirdi.
Sonuçlar çarpıcıydı: PM2.5'teki her küçük artış, Alzheimer belirtilerinin daha ağır seyretme olasılığını %19 artırıyor. Ayrıca daha yüksek kirliliğe maruz kalan kişilerde hafıza kaybı, konuşma bozukluğu ve karar verme güçlüğü gibi bilişsel fonksiyonların daha hızlı zayıfladığı belirlendi.
Bilim insanlarına göre demansın şiddeti ile hava kirliliği arasındaki ilişkinin yaklaşık %63'ü Alzheimer tipi beyin değişiklikleriyle açıklanabiliyor.
8,1 Milyon Ölüm: Dünya Kirli Havaya Teslim
Hava kirliliği artık küresel bir sağlık krizi. Sadece son iki yılda, dünya genelinde 8,1 milyon kişi, Türkiye'de ise yaklaşık 127 bin insan bu görünmeyen tehlike nedeniyle hayatını kaybetti. 2024 yılında dünyanın en kirli havasına sahip ülkeler arasında Çad, Bangladeş, Pakistan ve Hindistan başı çekiyor.
İşte 2024 IQAir Dünya Hava Kalitesi raporuna göre havası en kirli 15 ülke tablosu:
