Perge Antik Kenti nerede? Antalya’nın tarihi mirası Perge Antik Kenti neden önemli?

Tarihin derinliklerinden günümüze uzanan bir hikaye barındıran Perge Antik Kenti, Anadolu'nun kültürel zenginliğine ışık tutan nadide yerlerden biri. Sessiz taş duvarları arasında saklı kalmış medeniyet izleri, her adımda geçmişin ihtişamını taşıyor. Peki Perge Antik Kenti nerede ve nasıl gidilir? İşte bu antik kentin önemi! PLANLI BİR MEDENİYETİN İZLERİ Perge Antik Kenti, Geç Klasik, Helenistik ve özellikle Roma İmparatorluk dönemlerinde kent planlaması açısından önemli bir örnek sunar. Geç Klasik Dönem'de akropoliste uygulanan şehir planı, Helenistik Dönem'de aşağı kente kadar yayılmıştır. Aşağı kentin kuzey-güney doğrultusundaki sütunlu ana cadde, bugün hala iyi korunmuş durumdadır ve antik kent planlamasının en dikkate değer örneklerinden biridir. Bu caddenin ortasından geçen su kanalı, Perge'nin mimari tasarımında dikkat çeken başka bir unsurdur. Dört büyük anıtsal çeşme, iki hamam ve bu kanalın etkisiyle, sıcak Pamphylia ovasında yer alan Perge bir 'su kenti' kimliği kazanmıştır. SAVUNMA MİMARİSİ VE SUR SİSTEMLERİ Helenistik Dönem'de inşa edilen ve Roma ile Geç Antik Dönem boyunca onarılan savunma sistemleri, Perge'nin öne çıkan diğer özelliklerindendir. Aşağı kenti çevreleyen surlar, kuleler, bastionlar ve kapılar büyük oranda ayaktadır. Ayrıca akropolisin sur duvarları da dâhil edildiğinde, Perge antik askeri mimarinin anlaşılması açısından da son derece kıymetli bir kaynak haline gelir. UNESCO YOLUNDA BİR MİRAS Tüm bu özellikleri sayesinde Perge Antik Kenti, UNESCO Dünya Miras Listesi'ne aday gösterilmiştir. Arkeolojik, mimari ve tarihi önemiyle bu listeye girmeye aday kentlerden biridir. PERGE ANTİK KENTİ NEREDE? Antalya ili, Aksu ilçesi sınırlarında yer alan Perge, şehir merkezine yaklaşık 17 kilometre mesafededir. Kentte yürütülen kazı çalışmaları, Perge'nin tarihinin yalnızca klasik dönemle sınırlı olmadığını göstermektedir. Akropolde bulunan seramik örnekleri, yerleşimin Erken Tunç Çağı'na kadar uzandığını ortaya koymuştur. Ayrıca Perge, Hitit yazıtlarında 'Parha' adıyla anılmıştır. Kazı çalışmaları ilk kez 1946 yılında Ord. Prof. Dr. Arif Müfid Mansel tarafından başlatılmıştır. 1970'li yıllarda Prof. Dr. Jale İnan, ardından 1990'lı yıllarda Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu kazılara liderlik etmiştir. 2012 yılından bu yana ise çalışmalar, Antalya Müzesi Müdürlüğü başkanlığında sürdürülmektedir. HELLENİSTİK DÖNEM: PLANLI ŞEHİRCİLİK Perge, ilk parlak dönemini Helenistik Dönem'de yaşamıştır. MÖ 3. yüzyılda planlı bir kent olarak tasarlanan şehir, bu dönemin izlerini güçlü bir şekilde taşımaktadır. Özellikle Hellenistik Dönem Kuleleri, bu dönemin mimari mirasını bugün bile sağlam şekilde temsil eder. ROMA DÖNEMİ: ALTIN ÇAĞ Perge, Roma İmparatorluğu döneminde altın çağını yaşamıştır. MS 2–3. yüzyıllarda hüküm süren 'Pax Romana' (Roma Barışı) döneminde, şehir ekonomik ve kültürel açıdan büyük bir gelişme göstermiştir. Bu refah ortamı sayesinde şehir yeniden imar edilmiş, tiyatro, stadyum, kent kapısı, agora, hamamlar, su kanalları ve anıtsal çeşmeler gibi birçok yapı inşa edilmiştir. BİZANS DÖNEMİ VE HRİSTİYANLIK ETKİSİ Perge'nin tarihindeki son parlak dönem, Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu zamanına rastlar. Hristiyanlığın etkisiyle şehir, bu dinin önemli figürlerinden biri olan St. Paulus'un uğradığı yerlerden biri hâline gelmiştir. Perge, St. Paulus'un Pisidia Antiocheia'ya yaptığı yolculukta ilk durak olmuş; bu dönemde inşa edilen görkemli bazilikalar sayesinde 'Metropolit Kent' unvanını kazanmıştır. KAZI VE RESTORASYON ÇALIŞMALARI 1946'dan 2012'ye kadar geçen süreçte Tiyatro, Güney Hamamı, Agora & Macellum, Kestros Çeşmesi ve Sütunlu Ana Cadde gibi pek çok yapının kazısı tamamlanmıştır. Antalya Müzesi Müdürlüğü tarafından yürütülen son dönem kazılarla birlikte, kentin ikinci büyük caddesi olan Sütunlu Batı Cadde, bu caddeye paralel uzanan su kanalı ve Caracalla Çeşmesi de gün yüzüne çıkarılmıştır. Ayrıca Batı Nekropolis'e uzanan güzergâh bütünüyle açılmış, Ana Cadde'nin portikoları ve Roma Kapısı'ndan Kent Meydanı'na kadar olan alan da restore edilmiştir. Hellenistik Kuleler ve Agora'yı kapsayan geniş alanların rehabilitasyonu yapılmış, 2017 yılı itibarıyla Perge Tiyatrosu da ziyaretçilere açılmıştır.(Kaynak: AA, Kültür ve Turizm Bakanlığı)