Halk arasında fitre olarak bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır), bu yıl da Müslümanlar tarafından kimlere verileceği hakkında araştırılıyor. Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşan zengin bireylerin, belirli kimselere vermesi vacip olan bu sadaka, insan olmanın ve orucu tamamlamanın bir şükrü olarak kabul ediliyor. Fıtır sadakasının vacip oluşu ise sünnetle sabit bir dini yükümlülük olarak öne çıkıyor. Peki fitre kime verilir? İşte konuya dair bilgiler.
FİTRE KİME VERİLİR?
Fıtır sadakası, kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir. Zekât, fitre ve fidye vermekle yükümlü olan bir kişi, bu yardımlardan doğrudan veya dolaylı olarak faydalanamaz. Bu nedenle, kişi bu sadakaları kendi ana-baba, çocuklar, torunlar gibi usûl ve fürûuna veremez. Aynı şekilde eşler de birbirlerine zekât, fitre ve fidye veremezler.
Hanefî mezhebine göre, fitre aşağıdaki kimselere verilmez ⤵
🔹Ana, baba, büyük ana ve büyük babalar
🔹Oğul, oğulun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklar
🔹Eşlere
🔹Zengin, yani aslî ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişilere
🔹Babası zengin olan ergen olmamış çocuklara
Şâfiî mezhebi ve Ebu Yusuf'a göre, fitre, Müslüman olmayan kişilere verilmez (Mâverdî, el-Hâvî, III, 387; X, 519).
Fitre nasıl belirlenir?
🔹Fitre, bir fakirin toplum içindeki yaşam standardına göre bir günlük yiyeceğini karşılamayı amaçlar. Bu sadaka, fakirlerin bayram sevincine katılabilmesine katkı sağlar.
🔹Günümüzde fitre miktarı, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarda belirlenmektedir. Fitre bir fakire verilebileceği gibi, birkaç fakire de dağıtılabilir. Ancak, bir kişiye verilen miktarın, bir fitreden az olmaması gerekmektedir (Merğînânî, el-Hidâye, II, 224).
Fitre verme koşulları
🔹Ramazan ayı sonunda, müslümanlar tarafından merak edilen en önemli ibadetlerden biri olan fitre, kişinin kendisi ve küçük çocukları için vermekle yükümlü olduğu bir sadakadır.
🔹Hz. Peygamber, tüm Müslümanların -köle, hür, büyük, küçük, kadın veya erkek- fitre vermesi gerektiğini belirtiyor (Ebû Dâvûd, Zekât, 20). Fitre, Ramazan Bayramı'nın birinci günü vacip olmakla birlikte, bayramdan önce verilmesi daha faziletlidir.
🔹Bayram namazından önce verilmesi ise müstehap kabul edilmiştir. Şâfiî mezhebine göre, fitreyi bayramın birinci günü batımından sonraya bırakmak haramdır. Ayrıca, fitreyi Ramazan'ın ilk günlerinde vermek de caizdir (Nevevî, el-Mecmû', VI, 128).
