CANLI YAYIN

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) kalbinde gözlerden uzak ama ulusal ekonominin bel kemiğini oluşturan bir süreç işliyor: Banknot üretimi. Emisyon Genel Müdürlüğü'nün stratejik planlamasıyla başlayan bu süreç, Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü'nün yüksek hassasiyetli teknik altyapısıyla hayata geçiyor. Dolaşımdaki her 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 TL'lik banknot sadece bir ödeme aracı değil aynı zamanda yüksek teknolojinin, sanatın ve güvenliğin bileşiminden doğan bir mühendislik harikası olarak kabul ediliyor.

Giriş Tarihi:
Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 1

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ülkemizde banknot basım ve dolaşım süreçlerinden sorumlu tek yetkili kurum olma özelliğini taşıyor. Emisyon Genel Müdürlüğü ve Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü'nün koordinasyonuyla yürütülen bu hassas süreç her yıl hazırlanan kapsamlı bir baskı programı çerçevesinde şekilleniyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 2

Banknot Baskı Programı Neye Göre Hazırlanıyor?

Her yılın başında oluşturulan banknot baskı programı; ekonomik göstergeler, emisyon hacmi, banknotların yıpranma oranları, teknik kapasite ve yedek banknot politikaları gibi birçok kritik unsur dikkate alınarak hazırlanıyor. Bu plan doğrultusunda hangi kupürden ne kadar basılacağı, hangi güvenlik unsurlarının kullanılacağı ve hangi fiziki değişikliklerin uygulanacağı belirleniyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 3

Yeni Banknot Değeri Nasıl Kararlaştırılıyor?

TCMB, sadece mevcut banknotların yeniden basımını gerçekleştirmekle kalmıyor; aynı zamanda piyasadaki nakit ihtiyacını karşılamak veya oluşabilecek teknik sorunlara önlem almak amacıyla yeni kupürler de geliştirebiliyor. Ancak bu adım, belirli bir protokole bağlı. Emisyon Genel Müdürlüğü'nün önerisiyle başlayan süreç, Yönetim Komitesi'nin olumlu görüşü ve nihayetinde Banka Meclisi'nin kararıyla sonuçlanıyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 4

Yasal düzenlemelere göre, aynı emisyon grubunda altıdan fazla kupürün dolaşımda olamayacağı belirtiliyor. Bu sebeple, üst değerli yeni bir banknot tedavüle sunulacaksa, en küçük değerli kupür piyasadan tamamen kaldırılıyor. Tedavülden kaldırılan banknotlar ise on yıllık zaman aşımı süresi boyunca geçerliliğini koruyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 5

Tertip Değişikliği: Banknotlarda Gizli Yenilik

TCMB, zaman zaman banknotların boyut, motif, renk ve güvenlik özelliklerinde güncellemeler yapabiliyor. Bu kapsamda gerçekleştirilen düzenlemeler, "tertip değişikliği" adıyla kamuoyuna duyuruluyor. Bu değişiklikler, sahteciliğe karşı önlem niteliği taşırken, aynı zamanda teknolojik gelişmelere uyum sağlıyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 6

Banknot Üretiminin Görünmeyen Yüzü: Sanat, Güvenlik ve Teknoloji

Banknot üretimi yalnızca bir basım süreci değil aynı zamanda sanat ve güvenliğin buluştuğu sofistike bir yolculuk. Süreç, baskı öncesi hazırlık basım ve baskı sonrası kontroller olmak üzere üç ana aşamada ilerliyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 7

İlk olarak banknot tasarımları, toplumun kültürel mirasını yansıtacak biçimde deneyimli grafikerler tarafından çiziliyor. Ardından zemin desenleri için düz baskı kalıpları ve dokunulduğunda hissedilebilecek motifler için elle oyma veya asit yedirme tekniğiyle hazırlanan ana kalıplar devreye giriyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 8

Bu kalıplar çukur baskı sürecinde kullanılıyor. Aynı zamanda özel mürekkep ve banknot kâğıdı gibi malzemeler de özenle temin ediliyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 9

Makine Düzeyinde Kontrol: Kalitesiz Banknota Yer Yok

Düz ve çukur baskı işlemlerinin ardından banknotlara seri ve sıra numaraları basılıyor. Daha sonra tabaka halindeki kâğıtlar, entegre makineler yardımıyla kupürlere ayrılıyor. Her bir banknot, güvenlik özellikleri ve baskı kalitesi açısından otomatik sistemlerce tek tek inceleniyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 10

Standart dışı bulunan banknotlar imha edilirken uygun olanlar ise deste ve paket halinde Emisyon Genel Müdürlüğü'ne teslim ediliyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 11

Dolaşım Süreci ve Yıpranmış Banknotların Toplanması

Hazır hale gelen banknotlar TCMB'nin 21 şubesi ile 16 şehirdeki banknot depoları üzerinden piyasaya sürülüyor. Yıpranan veya fiziki bütünlüğünü kaybeden banknotlar ise"Eskimiş, Yıpranmış veya Kısmen Fiziki Parça Kaybına Uğramış Banknotların Değiştirilmesine İlişkin Yönetmelik" kapsamında değiştiriliyor.

Merkez Bankası gizli aşamaları tek tek açıklandı! Cüzdanında 20, 50, 100 ve 200 TL olanlar baksın - 12

Ayrıca dolaşımdaki banknotların temiz ve kaliteli olmasını sağlamak amacıyla TCMB, gezici vezneler, İstanbul Anadolu yakasındaki vezne merkezi ve T.C. Ziraat Bankası iş birliğiyle yıpranmış banknotları topluyor. Bu sayede nakit dolaşımı daha sağlıklı ve güvenli bir zemine oturtuluyor.

(Fotoğraflar: Takvim Foto Arşiv)