Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, araç takip ve kamera sistemleriyle ilgili önemli düzenlemeler getiriyor. İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, araç güvenliğini artırmak ve acil durumlarda hızlı müdahale sağlamak amacıyla yürürlüğe girdi. Peki bu düzenleme hangi araçları kapsıyor ve geçiş süreci nasıl olacak?
Yönetmeliğe göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk kez tescil edilen araçlar, zorunlu olarak araç takip ve kamera sistemi, görüntü kayıt cihazı ve acil durum butonuyla donatılacak. Bu sistemler, sürücü ve yolcuların güvenliğini artırmayı, kazalarda ve acil durumlarda hızlı müdahale sağlanmasını hedefliyor.
Daha önce trafiğe çıkan araçlar için geçiş, kademeli bir takvim ile uygulanacak:
2025–2023 model araçlar: 1 Ocak 2026'ya kadar yeni sistemleri bulundurmak zorunda değil.
2022–2018 model araçlar: 1 Ocak 2027'ye kadar donanım zorunluluğu uygulanmayacak.
2017 ve öncesi model araçlar: 1 Ocak 2028'e kadar mevcut düzenlemelere uymak yeterli olacak.
Bu sayede, araç sahipleri ve işletmeler, sistemleri eklemek için zaman kazanacak ve ekonomik yük hafifletilmiş olacak.
Araç kamerası, yani araç içi veya araç dışı monte edilen kamera sistemi, sürücü ve yolcuların güvenliğini artırmak, olası kazaları belgelemek ve bazı durumlarda hukuki veya sigorta süreçlerini desteklemek amacıyla kullanılır. İşlevleri şunlardır:
Kaza ve olay kayıtları: Ani çarpışmalar veya trafik kazaları sırasında görüntü kaydederek kazanın kim tarafından kaynaklandığını belgelemeye yardımcı olur.
Hukuki delil sağlama: Trafik kazası veya anlaşmazlık durumlarında mahkeme veya sigorta süreçlerinde kanıt olarak kullanılabilir.
Hırsızlık ve vandalizm önleme: Aracın park halindeyken veya hareket halindeyken çevresini kaydederek, olası hırsızlık veya zarar durumlarında delil sağlar.
Sürüş davranışını izleme: Araç filoları veya ticari taşımacılıkta sürücünün güvenli sürüş alışkanlıklarını takip etmek için kullanılır.
Acil durum butonlarıyla entegrasyon: Bazı sistemlerde acil durum butonlarıyla birlikte çalışarak, olay anında hızlı yardım çağrısı yapılmasına imkan verir.
Yönetmelik, okul servis araçları için geçici bir esneklik de getiriyor. 18 Şubat 2025 ile 1 Ekim 2025 tarihleri arasında okul servisi olarak tescil edilen veya edilecek ve önceki mevzuata uygun kamera-kayıt cihazı bulunduran araçlar için, yeni sistem zorunluluğu 31 Aralık 2027'ye kadar ertelendi. Bu sayede, servis araçları işletmecileri, yeni düzenlemeye uyum sağlamaya yeterli süreye sahip olacak.
1. Araç takip ve kamera sistemi zorunluluğu hangi araçları kapsıyor?
İlk kez tescil edilecek tüm araçlar zorunlu olarak sistemleri bulunduracak. Eski araçlar ise kademeli geçiş takvimine tabi.
2. Eski araç sahipleri ne zaman sistemlerini yenilemek zorunda?
2025–2023 model araçlar için 1 Ocak 2026, 2022–2018 model araçlar için 1 Ocak 2027, 2017 ve öncesi model araçlar için 1 Ocak 2028.
3. Okul servis araçları için sistem zorunluluğu ne zaman başlayacak?
18 Şubat 2025 – 1 Ekim 2025 tarihleri arasında tescil edilen servis araçları için 31 Aralık 2027'ye kadar ertelendi.
4. Bu sistemler hangi amaçla getiriliyor?
Araç ve yolcu güvenliğini artırmak, kazalarda ve acil durumlarda hızlı müdahale sağlamak ve kayıt tutmak amacıyla.
5. Yönetmeliği hangi kurumlar uygulayacak?
İçişleri Bakanlığı, Çevre-Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yürütme sorumluluğuna sahip.
