Türkiye'de emeklilik sistemi yıllar içinde yapılan kanun değişiklikleriyle oldukça karmaşık bir hâl alıyor. Her düzenlemede farklı haklar ve koşullar ortaya çıktığı için çalışanların emeklilik planları da sürekli değişiyor. Bu karmaşada bazı sigortalılar için erken emeklilik imkânı da bulunuyor. Kısmi emeklilik olarak bilinen bu sistem, özellikle prim günü eksik olan çalışanlar için önemli bir fırsat sunuyor.
Kısmi emeklilik, belirli bir yaşa ulaştıktan sonra tam prim gününü dolduramayan sigortalılara, daha az prim günüyle emeklilik hakkı sağlıyor. Bu sistem sayesinde bazı çalışanlar, 10 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü ile emekli olabiliyor. Ancak bu hak, herkese otomatik olarak tanınmıyor; belirli tarihler ve yaş şartları devreye giriyor.
Normal şartlarda Türkiye'de emeklilik için en az 5000 prim günü gerekiyor. Ancak 3600 prim günüyle emekli olabilmek için şu koşullar aranıyor:
Kadınlar, 8 Eylül 1981 tarihinden önce sigorta girişi varsa 50 yaşını doldurduklarında ve 3600 prim günü tamamlandığında emekli olabiliyor.
Erkekler, 8 Eylül 1976 tarihinden önce sigorta başlangıcı varsa 55 yaşında ve 3600 prim gününü doldurduğunda emeklilik hakkı elde ediyor.
9 Eylül 1999 tarihine kadar işe girenlerde ise şartlar değişiyor. Bu durumda kadınlar 58, erkekler 60 yaşında kısmi emeklilik hakkı kazanıyor.
EYT düzenlemesinin başlangıç tarihi olan 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan çalışanlar için 15 yıl sigortalılık süresi şartı bulunuyor. Yani yalnızca prim gününü tamamlamak yetmiyor, aynı zamanda bu süreyi de doldurmak gerekiyor.
Bu üç şart — sigortalılık süresi, prim günü ve yaş — ne zaman tamamlanırsa, emeklilik yaşı buna göre kademeli olarak belirleniyor.
Kısmi emeklilikte SSK ve Bağ-Kur arasındaki farklar dikkat çekiyor. SSK'lılar, 3600 prim günüyle kısmi emeklilik hakkı elde ederken Bağ-Kur'lular için bu süre 5400 gün oluyor.
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan Bağ-Kur'lu kadınlar 56, erkekler 58 yaşında kısmi emekli olabiliyor.
1999–2008 arasında sigortalı olan Bağ-Kur'lularda ise yaş şartı artıyor. Bu gruptaki erkekler 62, kadınlar 60 yaşında emekli olabiliyor.
