Çölyak hastalığı, gluten proteinine karşı bağışıklık sisteminin tepki vermesiyle ortaya çıkan kronik bir bağırsak rahatsızlığıdır. Belirtileri arasında karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kilo kaybı ve yorgunluk yer alır. Peki çölyak hastalığının tedavisi var mı? İşte bilinmesi gerekenler…
16 Mayıs Uluslararası Çölyak Günü
16 Mayıs, her yıl "Uluslararası Çölyak Günü" olarak kutlanıyor. Bu anlamlı günde düzenlenen etkinliklerle çölyak hastalığına dikkat çekmek ve toplumda bilinç artırmak hedefliyor.
Çölyak hastalığı nedir?
Çölyak hastalığı, ince bağırsakta bulunan ve besinlerin emilimini sağlayan villus adı verilen yapıları tahrip eden bir bağışıklık sistemi rahatsızlığıdır. Bu durum, buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllarda bulunan glüten proteininin tetiklediği reaksiyon sonucu ortaya çıkar. Hastalık, genetik kökenlidir ve her yaşta görülebilir. Türkiye'de görülme sıklığı %0,1 ila %0,3 arasında değişmekte olup, belirtileri farklı şekillerde kendini gösterebilir veya bazen hiç belirti vermeyebilir. Bu yüzden tanı oranı düşük kalmaktadır.
Çölyak hastalığının belirtileri nelerdir?
Çocuklarda genellikle karın ağrısı, şişkinlik, ishal, iştahsızlık, kilo alamama ve gelişme geriliği gibi belirtiler ön plandadır. Yetişkinlerde ise karın şişliği, kilo kaybı, kas zayıflığı, kansızlık, ishal, karaciğer sorunları, ağız yaraları, eklem ağrıları ve cilt döküntüleri gibi daha geniş yelpazede semptomlar görülebilir. Özellikle nedeni açıklanamayan veya uzun süren sağlık problemlerinde çölyak hastalığı mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Tedavi yöntemi
Çölyak hastalığının bilinen tek etkili tedavisi, hayat boyu sürecek glütensiz diyettir. Buğday, arpa, çavdar ve yulaf içeren besinlerden tamamen uzak durulmalı, market ürünlerinin içeriklerine dikkat edilmelidir. Glütensiz diyet, hastalığın belirtilerini hafifletir, yaşam kalitesini artırır ve komplikasyonların önüne geçer. Uygun beslenme ile hastaların büyük çoğunluğunda belirtiler kaybolur ve test sonuçları normale döner.
Glütensiz güvenli besinler
🔹Tüm sebze, meyve ve bakliyatlar
🔹Katı ve sıvı yağlar
🔹Yumurta, bal, reçel, toz şeker, zeytin
🔹Katkısız et ürünleri (kırmızı et, tavuk, balık)
🔹Un kullanılmamış konserve gıdalar
🔹Mısır, pirinç, patates ve bunların unları
🔹Kestane unu, nohut unu, soya unu gibi alternatif unlar
🔹Evde hazırlanmış güvenilir baharatlar
