‘Deprem bilinci her yıl gelişiyor’

Marmara depremi herkesi korkutuyor. Birçok farklı sosyo kültürel kesimden insan kendince depreme hazırlanıyor. Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara'ya 10 yıldır depreme hazırlıklı olmayı öğretmek için verdiği emeğin karşılığını alıp alamadığını sorduk, içimizi rahatlatan yanıtlar aldık: Çocuklar açısından baktığınız zaman olumlu sonuçlar görüyoruz. Çünkü deprem bilinciyle büyüdüler. Bizim gibi büyümediler. O bir artı benim açımdan. 2002'deki bir araştırmadan söz edeyim. Zorunlu deprem sigortası uygulanmaya başlamıştı ve de bir kamuoyu yoklaması yaptırdık. İnsanlara deprem öncesi ve sonrasında neler yapılması gerektiğini sorduk. Toplumun değişik kesimlere ve farklı tahsil derecelerine ulaştık. Tahsil derecesi yükseldikçe, depreme hazırlıklı olma seviyesi de arttığını gördük. Ortalama bir rakam olarak yüzde 30 çıktı. Yani 1999'dan sonra yapılan çalışmalarla 10 kişiden 3'ü depreme hazırlıklıydı. O zaman zorunlu deprem sigortası yaptıranların sayısı da yüzde 29'du. Bilinç arttıkça sigorta yaptırma da artıyor.

JAPON, BİNASINA GÜVENİYOR
Prof. Dr. Işıkara, aradan geçen yıllarda bu rakamın artmış olduğunun altını çizdi: Son rakamlara göre İstanbul'da zorunlu deprem sigortası yüzde 45'lere ulaştı. Şöyle söyleyeyim, ben her iki rakamı da anlamlı buluyorum. Çünkü bilinç sıfırdı. Yüzde 30'a sıçramak çok önemliydi, yüzde 45'e ulaşmak da çok önemli. Türkiye genelinde bu rakam 20- 25'e düşüyor. Bu yeterli bir rakam değil. Bunun tırmanması lazım, yüzde yüz olması lazım." Depremden korunmanın binanın sağlamlığından geçtiğini belirten Prof. Dr. Işıkara, ilginç bir örnek verdi; "Japonya'da 4 kişi oturuyor bir masanın çevresinde. Sallanmaya başlıyorlar. Birisi elini masanın üzerindeki su bardağının üzerine koyuyor dökülmesin diye. Çünkü yaşadığı binaya güveniyor."

Depremden korunmak için ön hazırlık yapın!
Afetle ilgili eğitim kurslarına ve tahliye sınıflarına gönüllü ve aktif olarak katılın, çevrenizde bu kursların düzenlenmesini teşvik edin. Depremde ne yapacağınızı ailece tartışın. Tahliye edilecek yer ve kullanılacak yol, yerel makamlar tarafından belirlenecektir. Evin temel ve ana yapısal mesnetlerini, çatıdaki kiremitleri kontrol et ve güçlendirin. Duvarları kontrol edin ve yeteri kadar donatı kullanılarak inşa edilip edilmediklerine dikkat edin. Mobilyaları metal parçalarla güvenli hale getirin. Beklenmedik yangınları söndürmek için yangın söndürme cihazı, su ve diğer gerekli donanımı hazır bulundurun. Depremin hissederek elektrik gücünü otomatik olarak kapatan depreme duyarlı devre kesici cihaz monte edin. Acil durum ışıklarının sönmemesine dikkat edin. Mikro- bilgisayar esaslı güvenlik cihazına sahip bir likit gaz sobası kullanırken onun özelliklerini ve uygun kullanılışını öğrenin. Gazyağı sobası için önerilen tip depremi duyarak kendi kendine alevi söndüren, likit gaz sobası için devrildiği zaman gazi kapatan tiptir. Gaz sobasının yakınındaki raflara konmuş cisimlerin düşmemesi için önlem alın. Acil durumda tahliye ederken kullanmak üzere minimum miktarda kişisel eşyanı ve ilk yım setini hazırlayın. Erkeğin deprem seti 15 kilogramdan, kadınınki ise 10 kilogramdan fazla olmamalıdır. Aile güvenliği hakkında bilgi için (tercihen uzak bir yerde oturan) bir akraba veya arkadaş seçin. Aile üyelerinin birbirleri ve akrabalar ile hatları en az meşgul ederek nasıl haberleşeceğini ve telefonun etkin bir şekilde kullanılacağını kararlaştırın. Vilayet kriz merkezlerinin telefonlarını öğrenin. Depremlerden telefon konuşmalarının fazlalığı nedeniyle hasar bölgesiyle iletişim zorlaşmıştır.