Umman'da nükleer müzakere: Washington ve Tahran masaya oturdu! İran açıkladı: "İyi bir başlangıç yaptık"

ARAKÇİ VE WITKOFF GÖRÜŞTÜ

ABD basınına göre Arakçi ve Witkoff doğrudan bir görüşme gerçekleştirdi.

ABD: İRAN'I DERHAL TERK EDİN

ABD yönetimi, İran’daki güvenlik durumuna ilişkin yeni bir uyarı yayımlayarak ABD vatandaşlarına “İran’ı terk edin” çağrısında bulundu.

Uyarıda, ülkede artırılmış güvenlik önlemleri, yol kapatmaları, toplu taşıma aksaklıkları ve internet kesintilerinin devam ettiği belirtildi. İran hükümetinin mobil ve sabit hatlar ile ulusal internet ağına erişimi kısıtlamayı sürdürdüğü, bu durumun iletişimde ciddi sorunlara yol açtığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, çok sayıda havayolu şirketinin İran’a gidiş ve dönüş uçuşlarını sınırladığı veya iptal ettiği kaydedildi. Bu nedenle ülkeden çıkış seçeneklerinin giderek daraldığına dikkat çekildi.

ABD yönetimi, ABD vatandaşlarının internet kesintilerinin sürebileceğini göz önünde bulundurarak alternatif iletişim yöntemleri planlaması gerektiğini vurguladı. Güvenli olması halinde, İran’dan kara yoluyla Ermenistan veya Türkiye üzerinden ayrılma seçeneklerinin değerlendirilmesi tavsiye edildi.

ALINMASI İSTENEN ÖNLEMLER

Yayımlanan güvenlik duyurusunda, İran’da bulunan ABD vatandaşlarına şu önerilerde bulunuldu:

İran’ı derhal terk edin ve ülkeyi terk etmek için ABD hükümetinin doğrudan yardımına bağlı olmayan bir çıkış planı hazırlayın.

Ülkeden ayrılmanın mümkün olmadığı durumlarda, ikamet edilen yerde veya güvenli başka bir binada güvenli alan oluşturun.

Gıda, su, ilaç ve diğer temel ihtiyaç maddelerinden oluşan yeterli bir stok bulundurun.

ABD yetkilileri, gelişmelerin yakından takip edilmesini ve güvenlik koşullarına göre hareket edilmesini istedi.

ABD’DEN UMMAN DENİZİ’NDE GÜÇ GÖSTERİSİ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, "Abraham Lincoln Uçak Gemisi Taarruz Grubu, 2 askeri ikmal gemisi ve 2 ABD Sahil Güvenlik gemisinin eşliğinde bugün Umman Denizi’nde seyir gerçekleştirdi" denildi.

Umman’ın başkenti Maskat'ta gerçekleştirilen dolaylı ABD-İran görüşmelerinin ardından henüz ABD’li yetkililerden görüşmeye ilişkin bir açıklama gelmezken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM), bölgede konuşlu uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün Umman Denizi’ndeki faaliyetlerine ilişkin fotoğraflar paylaşıldı. Sosyal medya üzerinden yapılan açıklamada, "Abraham Lincoln Uçak Gemisi Taarruz Grubu, 2 askeri ikmal gemisi ile 2 ABD Sahil Güvenlik gemisinin eşliğinde bugün Umman Denizi’nde seyir gerçekleştirdi. Bu sırada 9. Uçak Gemisi Hava Kanadı’na bağlı uçaklar da grubun üzerinde uçuş gerçekleştirdi" denildi.

Açıklamanın sonunda, "Güç yoluyla barış" ifadeleri yer aldı.

ABD’DEN İRAN’A YENİ YAPTIRIM KARARI

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran’la ilgili yürütülen temasların ardından yeni yaptırım kararlarını açıkladı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, İran petrolü, petrol ürünleri ve petrokimya ürünlerinin yasa dışı ticaretiyle bağlantılı 15 kuruluşa, iki bireye ve 14 “gölge filo” gemisine yaptırım uygulanmasına karar verildiği bildirildi.

Açıklamada, “İran petrolü, petrol ürünleri ve petrokimya ürünlerinin yasa dışı ticaretiyle bağlantılı 15 kuruluşa, iki bireye ve 14 gölge filo gemisine yaptırım uygulama kararı aldık.” ifadelerine yer verildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran yönetiminin kaynaklarını ülke içindeki ekonomik sorunlara yönlendirmek yerine bölgesel ve küresel ölçekte istikrarsızlaştırıcı faaliyetler için kullandığını savundu. Açıklamada, “İran rejimi, kendi halkının refahına ve çökmekte olan altyapısına yatırım yapmak yerine, dünya genelinde istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri finanse etmeye ve İran içindeki baskılarını artırmaya devam ediyor.” denildi.

Washington yönetimi, yaptırımların süreceği mesajını da yineledi. Açıklamada, “İran rejimi yaptırımlardan kaçınmaya çalıştığı, bu tür baskıcı davranışları finanse etmek, terörist faaliyetleri ve vekil güçleri desteklemek için petrol ve petrokimya geliri elde ettiği sürece; Birleşik Devletler hem İran rejiminden hem de ortaklarından hesap sormak için harekete geçecektir.”

ifadeleri kullanıldı.

"İYİ BİR BAŞLANGIÇ YAPTIK"

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile Umman'da yapılan dolaylı görüşmelerin "iyi bir başlangıç" ​​olduğunu söyledi.

Erakçi, ABD ile Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan müzakerelerin sona ermesinin ardından İran devlet televizyonuna açıklama yaptı.

Dışişleri Bakanı Erakçi, "Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz, çıkarlarımız ve İran halkının hakları iletildi. Çok iyi bir atmosferde gerçekleşti ve karşı tarafın görüşleri de dinlendi." dedi.

Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini aktaran Erakçi, "İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç oldu. İstişare edildikten sonra görüşmelerin nasıl devam ettirileceğine dair bir karar verilecek. Görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde bir fikir birliği olduğu görülüyor. Sürecin devam etmesi konusunda mutabık kalındı. Hemen yargıda bulunmak istemiyorum fakat görüşmeler bu şekilde devam ederse, üzerinde anlaşmaya varılmış bir çerçeveye ulaşılabilir." ifadelerini kullandı.

İranlı bakan, Haziran 2025'te müzakereler devam ederken İsrail ve daha sonra ABD tarafından saldırıya uğradıklarına işaret ederek, "Öncelikle bu güvensizliğin üstesinden gelmeli ve müzakereler için bir çerçeve belirlemeliyiz." diye konuştu.

Erakçi, "Bence iyi bir başlangıçtı ve iyi bir şekilde devam edebilir ancak bu karşı tarafa ve elbette Tahran'da alınacak kararlara bağlı." dedi.

GÖRÜŞMELER SONA ERDİ

İran ile ABD arasında Umman'da yapılan dolaylı görüşmeler sona erdi.

İran devlet televizyonuna göre, Umman'ın başkenti Maskat'ta TSİ 11.00 sularında başlayan ABD-İran görüşmeleri tamamlanırken İranlı müzakere heyeti, konutlarına döndü.

İran devlet televizyonu muhabiri, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin görüşmelerin "şimdilik" sona erdiğini bildirdiğini ve iki ülkenin heyetlerinin ülkelerine dönmelerinin öngörüldüğünü aktardı.

Taraflar henüz görüşmelerin sonucu hakkında açıklama yapmadı.

Müzakerelerde İran heyetini Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. Witkoff'un beraberinde Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper da yer aldı.

Erakçi'nin beraberinde ise Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Hukuk İşlerinden Sorumlu Yardımcısı Kazım Garibabadi de hazır bulundu.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Erakçi ile Witkoff arasında mesaj alışverişine aracılık etti.

AB'DEN DİPLOMASİ ÇAĞRISI

İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmelerin Umman'ın başkenti Maskat'ta başlamasının ardından Avrupa Birliği (AB), "diplomasi ve müzakere" vurgusu yaptı.

AB Komisyonu sözcülerinden Anitta Hipper, günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

AB'nin nükleer görüşmeler ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) konusundaki tutumunun net olduğunu belirten Hipper, "AB'ye göre, İran nükleer meselesine ilişkin tek kalıcı çözüm, diplomasi ve müzakerelerden geçiyor." dedi.

Hipper, AB'nin Birleşmiş Milletler (BM) kararları uyarınca müzakere edilmiş çözüm sağlanması için çabalarını sürdüreceğini ifade etti.

İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin saldırıları sonrasında kesintiye uğramasının ardından Umman'ın başkenti Maskat'ta bugün yeniden başladı. Kesintiye uğrayan diplomatik süreç, Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin çabalarıyla yeniden canlandırıldı.

Yeniden başlayan müzakerelerde, uranyum zenginleştirme ve İran'daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlığı olmayı sürdürüyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde tutma karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken ABD ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını talep ediyor.

ABD yönetimi, ayrıca İran'ın füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara desteğini de müzakere masasına getirmek istiyor. İran ise nükleer program dışındaki konuları müzakere etmeyeceğini birçok kez bildirdi.

ABD BASININDAN CENTCOM İDDİASI

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper'ın da Umman'ın başkenti Maskat'taki İran-ABD arasındaki nükleer görüşmelere katılacağı iddia edildi.

Amerikan Wall Street Journal gazetesinin haberine göre, CENTCOM Komutanı Cooper, İran ile müzakerelere başlayan ABD heyetine katılmak üzere Umman'a gitti.

Diğer yandan Associated Press (AP) de Amerikan yetkililerini taşıdığı düşünülen bir konvoyun da Umman'ın başkenti Maskat'a geldiğini bildirdi.

MÜZAKERELER BAŞLADI

İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025'te İsrail ve ABD’nin saldırıları sonrasında kesintiye uğramasının ardından Umman’ın başkenti Maskat’ta yeniden başladı.

İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, Tahran-Washington arasında tansiyonun yeniden yükseldiği, Washington’un Tahran'a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar kapsamında taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde Maskat’ta bir araya geldi.

Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor.

Görüşmelerde İran'dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de hazır bulunuyor. ABD tarafında da Witkoff'un yanında ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner yer alıyor.

ABD'DEN İRAN'I TERK ETME ÇAĞRISI

ABD, İran'da devam eden güvenlik riskleri gerekçesiyle, ülkede bulunan vatandaşlarına tekrar "ülkeyi hemen terk etme" çağrısı yaptı.

ABD'nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından "Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran'dan çıkış planı yapmaları" istendi.

Açıklamada, İran'da güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve yolların kapatıldığı, toplu taşımanın aksadığı ve internet erişiminde engellemelerin devam ettiği ifade edildi.

İran yönetiminin mobil, sabit hat ve ulusal internet ağlarına erişimi kısıtlamaya devam ettiği belirtilen açıklamada, hava yolu şirketlerinin de İran'a ve İran'dan başka bölgelere uçuşları sınırladığı veya iptal ettiği kaydedildi.

Açıklamada, "İran'ı hemen terk edin. İran'dan ayrılmak için ABD hükümetinin yardımına bağlı olmayan bir plan yapın." denildi.

İran'dan ayrılamamaları halinde, ABD vatandaşlarının bulundukları konut içinde veya güvenli bir binada sığınak niteliğinde bir alan belirlemesi gerektiği vurgulanan açıklamada, yeterli miktarda gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemesi bulundurulması tavsiye edildi.

Açıklamada, ABD vatandaşlarının alternatif iletişim araçları planlaması ve güvenli olması halinde İran'dan kara yoluyla Türkiye veya Ermenistan'a gitmesi önerildi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkan Donald Trump'ın İran konusunda diplomasiyi ilk seçenek olarak gördüğünü ancak diplomasi dışında da birçok seçeneği olduğunu söylemişti.

ABD, 13 Ocak’ta da ülkede devam eden gösterileri ve güvenlik risklerini gerekçe göstererek İran'daki vatandaşlarına "derhal ülkeyi terk etme" çağrısı yapmıştı.

ERAKÇİ UMMAN'DA

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile bugün gerçekleştirilecek müzakerelere katılmak üzere Umman'a gitti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, Erakçi'nin beraberindeki diplomatik heyetle Umman'a hareket ettiğini bildirdi.

ABD ile yarınki müzakerelere ilişkin Bekayi, "Bu diplomatik girişim, nükleer meselede adil, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve onurlu bir anlayışa ulaşma amacıyla yürütülmektedir." ifadelerini kullandı.