CANLI | Hürmüz'de ateşkes Lübnan'da saldırı! İran'dan ABD'ye rest: "Şartlarımızı kabul etmek zorundalar"
Pakistan'daki ABD ve İran arasındaki 2. tur barış müzakereleri karşılıklı restleşmeyle çıkmaza girdi. ABD Başkanı Trump, ABD heyetinin İslamabad'a gitmesini istemedi. İran 'Dayatma var, görüşme böyle devam etmez' dedi. İsrail, ateşkese rağmen Lübnan'ın Bekaa Vadisi'ne hava saldırıları başlattığını duyurdu. Hizbullah İsrail ile doğrudan müzakereleri reddederken İran ABD'ye müzakere resti çekti. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, "Eğer ABD akıllıca davranmak istiyorsa, İran'ın müzakerelerdeki şartlarını kabul etmekten başka seçeneği yok." dedi.
ABD ile İran'ı yeniden müzakere masasında buluşturma çabaları sürerken iki ülke arasında karşılıklı açıklamalarla ateşkes süreci devam ediyor.
CANLI ANLATIM
ATEŞKES ZORUNLU İLK ADIM
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, ülkenin güneyindeki Nebatiye kentine bağlı Hasbaya beldesi ile Cebel eş-Şeyh (Hermon) Dağı'na yakınlığıyla öne çıkan Arkub bölgesinden gelen bir heyeti kabul etti.
Avn, kabulde yaptığı konuşmada, Lübnan ile İsrail arasındaki süreçte yürüttüğü arabuluculuk çabaları kapsamında ABD'ye ateşkesin müzakerelerin ön şartı olduğunu ilk andan itibaren ilettiklerini belirterek, "Ateşkes, müzakereler için ilk ve zorunlu adımdır." dedi.
Bu tutumun 14 ve 23 Nisan'da büyükelçiler düzeyinde gerçekleştirilen toplantılarda da yinelendiğini aktaran Avn, ABD Dışişleri Bakanlığının ilk toplantı sonrası yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'a yönelik kara, deniz ve hava saldırıları düzenlemeyeceğinin açıkça yer aldığını vurguladı.
Bunun Lübnan devletinin resmi pozisyonu olduğunu belirten Avn, bunun dışındaki değerlendirmelerin kendilerini bağlamadığını ifade etti.
"SAVAŞA GİDERKEN ULUSAL MUTABAKAT VAR MIYDI?"
Ülkede müzakere kararına yönelik eleştirilere ilişkin ise Avn, "Savaşa giderken ulusal mutabakat var mıydı?" dedi.
Avn, müzakerelere başlanmadan yapılan "teslimiyet" suçlamalarını reddettiklerini ve sonuçların görülmesi gerektiğini dile getirdi.
"EĞER SAVAŞ LÜBNAN İÇİN OLSAYDI DESTEKLERDİK"
Güney Lübnan halkının başkalarının savaşlarının bedelini ödediğini söyleyen Avn, "Eğer savaş Lübnan için olsaydı desteklerdik ancak başkalarının çıkarları için yürütülen savaşları reddediyorum." dedi.
Yürütülen sürecin ihanet olmadığını vurgulayan Avn, asıl ihanetin ülkeyi dış çıkarlar uğruna savaşa sürüklemek olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Avn, hedeflerinin İsrail ile savaş halini sona erdirmek olduğunu, bunun da bir ateşkes anlaşması çerçevesinde sağlanabileceğini ve Lübnan'ın "onur kırıcı" bir anlaşmayı kabul etmeyeceğini sözlerine ekledi.
İSRAİL'DEN LÜBNAN'A YENİ SALDIRI
İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını genişleterek ülkenin doğusundaki Bekaa Vadisi'ne hava saldırıları başlattığını duyurdu.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Hizbullah'ın altyapı tesislerinin hedef alındığı ileri sürüldü.
Ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını sürdüren İsrail ordusu, ülkenin doğusundaki Bekaa Vadisi'ne ve güneyindeki diğer bölgelere hava saldırıları başlattığını bildirdi.

YENİ GÖÇ DALGASI BAŞLADI
İsrail ordusunun ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyine gece saatlerinden itibaren saldırılar düzenlemesi, bölgeden kuzey yönüne yeniden göç dalgasının başlamasına yol açtı. İsrail ordusunun 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'daki saldırıları sürüyor. Lübnanlılar yanlarına alabildikleri eşyalarla bölgeden ayrılırken, başkent Beyrut girişine doğru trafik yoğunluğu oluştu.
İSRAİL'İN LÜBNAN'A SALDIRILARI VE ATEŞKES
İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.
Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini aştığını açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.
Ateşkese rağmen İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırıları sürerken Hizbullah da karşılık vermeye devam ediyor.
HİZBULLAH: DOĞRUDAN MÜZAKERELERİ REDDEDİYORUZ
Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail ile Lübnan arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen doğrudan müzakereleri reddettiklerini ve silah bırakmayacaklarını belirtti.
Kasım, Hizbullah'ın Telegram kanalından yayımlanan mesajında, "Doğrudan müzakereleri kesin olarak reddediyoruz. Doğrudan müzakereler ve sonuçları bizim için yok hükmündedir, bizi yakından ya da uzaktan ilgilendirmez." ifadelerini kullandı.
Mevcut yönetimin Lübnan'ın haklarından taviz verdiğini öne süren Kasım, doğrudan müzakerelerin durdurulması ve dolaylı görüşmelere dönülmesi çağrısında bulundu.
Kasım, Hizbullah'ın "Lübnan'ı ve halkını savunmaya yönelik direnişini sürdürdüğünü" vurgulayarak, sorunun temelinde İsrail'in saldırılarının bulunduğunu ve direnişin bu saldırılara "tepki" niteliği taşıdığını ifade etti.
"Savunmadan ve silahımızdan vazgeçmeyeceğiz." diyen Kasım, bunun İsrail'in işgali ve saldırıları nedeniyle mevcut aşamada gerekli olduğunu dile getirdi.
Lübnan'da 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes sürecine de değinen Kasım, ateşkesin sağlanmasında İran'ın rolüne dikkati çekerek Tahran'a teşekkür etti.
İSRAİL İLE LÜBNAN ARASINDA BAŞLAYAN GÖRÜŞMELER
Lübnan ile İsrail arasında 30 yılı aşkın süredir kesintiye uğrayan üst düzey temas, 14 Nisan'da ABD'nin başkentinde yeniden kuruldu.
ABD Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçmişti.
Görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Lübnan ve İsrail'in Washington büyükelçileri katılmıştı.
Washington'daki temas, iki ülke arasında uzun süredir kapalı diplomatik kanalların yeniden açılması açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Taraflar 24 Nisan'da da Beyaz Saray'da bir araya gelmişti.
İRAN: ABD'NİN ŞARTLARI KABUL ETMEKTEN BAŞKA SEÇENEĞİ YOK
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, İran resmi haber ajansı IRNA'ya ABD ile yürütülen müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bölge ülkeleri ile petrol alıcılarının, geçiş güzergahlarının kapanması nedeniyle ABD'ye baskı yaptığını belirten Rızai, bu ülkelerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için Washington'dan gerekli şartların oluşturulmasını talep ettiğini söyledi.
Rızai, "Eğer ABD akıllıca davranmak istiyorsa, İran'ın müzakerelerdeki şartlarını kabul etmekten başka seçeneği yok." ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ücretlendirilmesi için İran Meclisinde gerekli yasal düzenlemelerle alakalı milletvekillerinin çalışma yaptığını aktaran Rızai, Boğaza ilişkin protokolün savaş öncesi şekline dönmeyeceğini söyledi.
Son olarak Rezaei, ülkesinin ABD ile yürütülen müzakerelerde belirlediği 10 şarttan asla geri adım atmayacağını vurguladı.
ERAKÇİ'DEN MEKTUP
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin, Pakistan aracılığı ile ABD’ye ülkesinin nükleer meseleler, Hürmüz Boğazı ve çeşitli konularla ilgili kırmızı çizgilerinin belirtildiği bir mektup ilettiği bildirildi.
NÜKLEER VE HÜRMÜZ
İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Umman ziyaretinin ardından ikinci kez Pakistan'a giden Dışişleri Bakanı Erakçi, ülkesinin nükleer meseleler, Hürmüz Boğazı ve çeşitli konularla ilgili kırmızı çizgilerinin yer aldığı bir mektubu Pakistan aracılığı ile ABD’ye iletti.
Erakçi'nin ziyareti kapsamında Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ile İslamabad’da bir araya geldiği açıklanmıştı.
İran basını, Dışişleri Bakanı Erakçi'nin Umman’da gerçekleştirdiği üst düzey görüşmelerin ardından tekrar Pakistan’a döndüğünü bildirmişti. Erakçi’nin Pakistan'a gerçekleştirdiği ikinci ziyaretin nükleer müzakerelerle ilgisi olmadığı ve önceki görüşmelerin devamı niteliği taşıdığı belirtilmişti.

PUTİN İLE GÖRÜŞECEK
Erakçi, ABD-İsrail'in saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaş sonrasındaki müzakerelerde, ülkenin çıkarlarını güvence altına almayı hedeflediklerini söyledi.
Erakçi, Pakistan'ın başkenti İslamabad'daki görüşmelerinin ardından Rusya'daki resmi temasları kapsamında St. Petersburg şehrine gitti. İran Dışişleri Bakanı Erakçi'nin bugün Rusya ziyaretinde Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesi planlanıyor.
BARIŞ ÇIKMAZDA TÜRKİYE DEVREDE
ABD/İsrail ile İran arasında yaklaşık iki aydır devam eden savaşta ateşkes sürerken diplomasi adımları büyük darbe aldı. 28 Şubat'ta başlayan ve bölgeye yayılan savaşı sonlandırmak için atılan müzakere adımları bir kez daha sonuçsuz kaldı. Geçtiğimiz gün İran heyeti Pakistan'ın başkenti İslamabad'a giderek müzakerelere ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi.

Cumartesi günü İslamabad'da olması beklenen ABD heyeti ise gitmedi. ABD Başkanı Donald Trump, müzakereleri tek taraflı olarak iptal ettiğini duyurdu. Trump, "Tüm kozlar bizim elimizde" dedi. Gelişmeler üzerine taraflar arasındaki restleşme dili yine sertleşti. Bu gelişmeler üzerine uluslararası haber ajansları çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan temasların çıkmaza girdiğini ve hem Washington'un hem de Tahran'ın pozisyonunu yumuşatmaya istekli görünmediğini bildirdi. Öte yandan görüşmelerin sekteye uğraması üzerine İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkesin sürdüğü ve Trump'un ateşkesin uzadığını duyurduğu Lübnan'a yönelik 'şiddetli saldırı' emri verdi.

BASKI VARSA MÜZAKERE YOK
Taraflar arasındaki kilit sorunlardan biri olan Hürmüz Boğazı ve ABD'nin bölgeye yönelik askeri varlığı durumu daha da çıkmaz hale getiriyor. ABD'nin son dönemde İran'a yönelik deniz ve saha kısıtlamalarını artırmasını, güven inşası ve diplomasi açısından ciddi bir engel olduğunu belirten İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran'ın baskı, tehdit ve kuşatma altında dayatılan müzakerelere kesinlikle girmeyeceğini ilan etti.
YOĞUN TELEFON TRAFİĞİ
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'li arabulucularla telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Dışişleri Bakanlığı Kaynaklarından yapılan açıklamaya göre; görüşmede, ABD ve İran arasındaki müzakerelerin son durumuyla ilgili görüş alışverişinde bulunuldu. Bakan Fidan önceki gün de İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile telefon görüşmesi yapmıştı.