ABD-İsrail-İran savaşında dördüncü gün | Hürmüz Boğazı kapatıldı!

SAVAŞIN 3. GÜNÜNDE NELER YAŞANDI?

İran, 36 saatlik süre içinde Körfez İşbirliği Konseyi üyesi tüm ülkeleri (Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri) hedef aldı. Saldırılarda uluslararası havaalanları ve üç liman, petrol rafinerisi vuruldu. Uluslararası seyahat aksarken petrol sevkiyatları da sekteye uğradı. Çok sayıda konut, lüks otel ve yol hasar gördü.

İSRAİL’İ FETTAH İLE VURDU

İran, ABD ve İsrail arasındaki ölümcül saldırılar sürüyor. İran, 28 Şubat'ta başlayan savaşın üçüncü gününde ses hızının 15 katına ulaşan hipersonik Fattah 2 füzelerini ilk kez ABD üslerini hedef almak için sahaya sürdü. Füzenin menzili bin 400 kilometreyi buluyor ve saatte yaklaşık 18 bin kilometre hıza ulaşıyor.

NETANYAHU'NUN OFİSİNE SALDIRI

İran Devrim Muhafızları'nın açıklamasına göre, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun ofisine ve İsrail Hava Kuvvetleri komutanının konutuna Hayber füzesiyle saldırı gerçekleştirildi. Bununla birlikte İsrail Hava Kuvvetleri'nin karargahının da vurulduğu öne sürüldü.

ABD UÇAKLARI HEDEFTE

ABD Başkanı Trump'kayıpları bekliyoruz'derken, üç Amerikan askerinin ölümü ve Körfez'den Irak'a uzanan füze dalgası Washington'un sahadaki bedelini gözler önüne serdi. Kuveyt'te ABD'ye ait bir savaş uçağının düştüğü öne sürüldü. Sosyal medyada yayılan görüntülerde, F-15'nın yere çakıldığı görülüyor.

İRAN’IN HEDEF ALDIĞI ÜLKELER

BAE:Askeri üsler ile sivil altyapı hedef alındı. Uluslararası Havalimanı’nda yangınlar çıktı, uçuşlar iptal edildi.
KUVEYT:Havalimanı ve bazı askeri bölgeler hedef alındı.
KATAR:Hava savunma sistemleri devreye girdi.
BAHREYN:ABD Beşinci Filosu’nun konuşlu olduğu Manama’daki deniz üssü ve çevresi saldırı altına girdi.
UMMAN:Duqm’daki ticari liman hedef alındı.
SUUDİ ARABİSTAN:Petrol rafinerisi hedef oldu.
IRAK (ERBİL):Erbil Havalimanı çevresinde patlamalar yaşandı.
ÜRDÜN:İran’a ait füzeler radarlar tarafından izlenerek engellenmeye çalışıldı.
İSRAİL: Beyt Şemeş ve Tel Aviv balistik füzelerin hedefi alındı; can kaybı ve yaralanmalar bildirildi.

İSRAİL KÖRFEZ'İ GAZZE'YE ÇEVİRECEK

Gazze'de aralarında binlerce çocuk ve kadının da bulunduğu 75 bin insanı katleden Siyonist İsrail, ABD'yi yanına alarak İran'a savaş açtı. Tahran'daki çocuk hastanesi ve okulu vurarak saldırılarına başlayan İsrail, yüzlerce insanın ölümüne neden oldu. İsrail ve ABD ayrıca dini lider Ali Hamaney'in de aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey isme suikast düzenledi. Pakistan'da İsrail'i protesto mitinginde polis müdahale etti ve 30 gösterici öldü. İsrail'in İran'a saldırı ile başlayan savaş şu ana kadar 14 ülkeye sıçradı. Katil İsrail ordusunun, Lübnan'ın güneyi ile doğusundaki beldelere yeni hava saldırıları gerçekleştirdiği bildirildi.

ATEŞ 14 ÜLKEYİ VURDU

İsrail uçakları Lübnan'ın Başkent Beyrut ve güneyindeki saldırılarında 31 sivil hayatını kaybetti, yüzlerce insan yaralandı. İsrail güçleri ayrıca Günay Lübnan'da insanları zorunlu göce zorluyor. Köy ve beldelere füze atan İsrail ordusu Güney Lübnan'ın tamamını işgal etmeyi planlıyor.

DOĞAL GAZ FİYATLARI UÇTU

Küresel enerji güvenliği, Katar'daki dünyanın en büyük LNG ihracat tesisinin bir askeri saldırı sonrası üretimi tamamen durdurmasıyla 2022 yılındaki Ukrayna işgalinden bu yana en büyük şokunu yaşıyor. Hafta sonu Hürmüz Boğazı'ndan tanker trafiğinin büyük ölçüde durmasının ardından doğal gaz vadeli işlem fiyatları, yüzde 25'e varan oranda yükseldi. Bu artış Ağustos 2023'ten bu yana görülen en büyük artış olarak kayda geçti.

KÖRFEZİN HAVASINDA KAOS

ABDve İsrail'in İran'a saldırısı ve ardından İran'ın misillemesi havacılık sektöründe kaos yarattı. Havacılık şirketlerinin hisseleri düşerken yeni uçuş iptal haberleri de geliyor. Dünyanın en büyük uluslararası havayolu şirketi Emirates, salı gününe kadar Dubai'ye uçuşları ve Dubai'den kalkışları durdurdu. Etihad Airways uçuş iptallerini uzatırken, Qatar Airways, Katar hava sahasının kapatılması nedeniyle Doha'dan kalkışları ve Doha'ya varışları durdurdu. Avrupa piyasalarının açılışında Lufthansa yüzde 11, British Airways'in ana şirketi IAG yüzde 13 ve Air France- KLM ise yüzde 10'a varan oranda değer kaybetti.

ATEŞ PİYASALARA DÜŞTÜ


ABD-İsrail'in İran'a saldırıları küresel piyasaları da derinden etkiledi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması petrol fiyatları vurdu. Brent petrol yüzde 9'e yakın artış gösterirken 80 dolara dayandı. Borsalar da jeopolitik gerilimden payını aldı.

Endeksler Japonya’da yüzde 1,5, Çin’de yüzde 2, Almanya’da yüzde 2,5, Fransa ve İngiltere’de yüzde 2’nin üzerinde kayıplar verdi. Borsa İstanbul’da da kayıp yüzde 3,5’i buldu. Altının ons fiyatı ise yüzde 2,1 artarak 5 bin 389 dolara yükseldi. Gram altın 7 bin 624 TL, çeyrek altın yüzde 2,5 artarak 12 bin 466 liraya yükseldi.

ERBİL'DE PATLAMA SESLERİ

Irak'ın kuzeyindeki Erbil Havalimanı'na silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) yapılan saldırı nedeniyle kentte şiddetli patlama sesleri duyuldu.

ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerine ait üssün de bulunduğu Erbil Havalimanı'na yapılan SİHA saldırısı sonrası hava savunma sistemleri faaliyete geçti. Peş peşe gelen 3 SİHA, hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildi.

Öte yandan, yerel medyada, Erbil’de bir otele SİHA ile saldırı yapıldığı aktarıldı. SİHA’nın isabet edip etmediğine ilişkin bilgi paylaşılmadı. Şii milis Haşdi Şabi’ye bağlı Seraya Evliya el-Dem grubu, ABD askerlerinin kaldığı öne sürülen otele saldırı düzenlediğini duyurdu.

RİYAD'DAKİ ABD BÜYÜKELÇİLİĞİ VURULDU

Suudi Arabistan, başkenti Riyad'daki ABD Büyükelçiliğine 2 insansız hava aracıyla (İHA) saldırı düzenlendiğini duyurdu.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığından konuya ilişkin yazılı açıklama yapıldı. Riyad'daki ABD Büyükelçiliğinin ilk belirlemelere göre 2 İHA saldırısına uğradığı belirtilen açıklamada, saldırı sonucu binada ufak çaplı yangın çıktığı ve maddi hasar oluştuğu kaydedildi.

Öte yandan, ABD Büyükelçiliğinin Amerikan merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, Suudi Arabistan'da ikamet eden ABD vatandaşlarına bulundukları yerde kalmaları çağrısı yapıldı.

"SONSUZ BİR SAVAŞA GİRMEYECEĞİZ"

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran saldırısının hızlı ve kararlı bir eylem olacağını söyledi. Netanyahu, "Hükümeti değiştirip değiştirmemek İran halkına kalmış" dedi.

Netanyahu ayrıca, İran'a karşı eylemlerden dolayı Suudi Arabistan ve İsrail arasında barışın mümkün olabileceğini belirtti.

"EN SERT VURUŞU HENÜZ YAPMADIK"

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın, ABD ve İsrail için "acil bir tehdit" olduğunu savunarak, "Henüz ABD ordusunun en sert vuruşu yapılmadı. Sonraki aşama İran için şu ankinden daha zorlu olacak." dedi.

ABD Kongresinde katıldığı toplantının ardından basın mensuplarına İran gündemini değerlendiren Rubio, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını savundu.

Rubio, İran'ın hem ABD hem de İsrail için "acil ve yakın bir tehdit" olduğunu iddia ederek, "Bu bizim için yakın bir tehditti. İran'ın saldırıya uğradığı takdirde hemen bizim peşimize düşeceğini biliyorduk." diye konuştu.

"EN SERT VURUŞU HENÜZ YAPMADIK"

Askeri saldırıların devam edeceği mesajını veren Rubio, "Henüz ABD ordusunun en sert vuruşu yapılmadı. Sonraki aşama İran için şu ankinden daha zorlu olacak. Peki bu ne kadar sürecek? Ne kadar süreceğini bilmiyorum. Hedeflerimiz var. Bu hedeflere ulaşmayı istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Rubio, İran'a yönelik saldırılarının temel amaçlarından birinin, Tahran'ın balistik füze kapasitesini yok etmek olduğuna dikkati çekerek, "Uzun zamandır yapmaya çalıştıkları şey, bir kalkan olarak konvansiyonel silah kapasitesi oluşturmaktır." değerlendirmesini yaptı.

ABD Dışişleri Bakanı, İran’ın her ay yaklaşık 100 füze ürettiğini iddia ederek, buna karşılık ayda yalnızca 6-7 hava savunma füzesi üretilebildiğini vurguladı ve İran’ın füze üretim sistemlerine işaret etti.

"BİZİ TEHDİT EDECEK BALİSTİK FÜZELERE SAHİP OLMAYACAKLAR"

Rubio, İran'da rejim değişikliği konusunda ne düşündüğü ile ilgili bir soruya, "Her ne kadar orada yeni bir rejim görmek istesek de asıl nokta şu, bundan bir yıl sonra ülkeyi kim yönetirse yönetsin, bizi tehdit edecek bu balistik füzelere sahip olmayacaklar." yanıtını verdi.

İsrail'in İran'da bir okulu hedef almasına yönelik bir soruyu yanıtlayan ABD'li bakan, kendilerinin kasıtlı olarak sivilleri hedef almadıklarını, ancak İran'ın sivilleri hedef aldığını savundu.

"SONRAKİ AŞAMA DAHA ZORLU OLACAK"

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın, ABD ve İsrail için "acil bir tehdit" olduğunu savunarak, "Henüz ABD ordusunun en sert vuruşu yapılmadı. Sonraki aşama İran için şu ankinden daha zorlu olacak." dedi.

ABD Kongresinde katıldığı toplantının ardından basın mensuplarına İran gündemini değerlendiren Rubio, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını savundu.

Rubio, İran'ın hem ABD hem de İsrail için "acil ve yakın bir tehdit" olduğunu iddia ederek, "Kesinlikle acil bir tehdit vardı. İran'ın saldırıya uğradığı takdirde, ki (İsrail tarafından) saldırıya uğrayacağına inanıyorduk, onların hemen bizim peşimize düşeceğini biliyorduk. Biz de oturup yanıt vermeden önce saldırıyı sindirmeyecektik." diye konuştu.

Rubio'nun, İsrail'in İran planları ile ilgili sözleri ise "İran'la savaşa ABD'yi İsrail mi teşvik etti" yönündeki tartışmaları alevlendirdi.

"KARA SALDIRISINA GEREK KALMAYACAK"

ABD başkanı Donald Trump, yabancı muhabirlere yaptığı açıklamada, "ABD'nin Riyad'daki büyükelçiliğe saldırı ve ABD personelinin ölümüne vereceği yanıtları çok yakında göreceksiniz" dedi. Trump, İran'a kara saldırısına gerek olacağını düşünmediğini söyledi.

ABD'DEN VATANDAŞLARINA ORTA DOĞU'YU "TERK EDİN" ÇAĞRISI

ABD Dışişleri Bakanlığı, Orta Doğu'daki ABD vatandaşlarının bulundukları ülkelerden bir an önce ayrılmaları çağrısında bulundu.

HİZBULLAH İSRAİL'E RESMEN SAVAŞ AÇTI

İsrail ordusu Cumartesi günü başlattığı İran saldırı sonrasında yeni hedefi Lübnan oldu. İsrail Hizbullah'a yönelik operasyon adı altında başlattığı saldırıları sonrası Hizbullah'tan açıklama geldi. İsrail'e resmen savaş açtıklarını duyuran Hizbullah'ın savaşa dahil olduğu belirtildi. 

"ABD ÜSLERİ MEŞRU HEDEFİMİZDİR"

ran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bölge ülkeleriyle savaş halinde olmadıklarını ve bu ülkelerin İran topraklarına saldırılar konusunda ABD'ye baskı yapması gerektiğini belirterek, bölgedeki Amerikan üsleri ve askerlerinin kendileri için meşru hedef olduğunu söyledi.

Erakçi, devlet televizyonunda katıldığı bir programda konuştu.

İran lideri Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybetmesine ilişkin Erakçi, "Başsağlığı dileklerimi ifade edecek kelime bulamıyorum. Belki de bu trajedi için kendimize başsağlığı dilemeliyiz çünkü büyük ve bilge bir lideri kaybettik ancak onun için bu, mutluluğun zirvesiydi. Bir ömür boyu süren mücadele ve çaba, şehitlikle sonuçlandı. Bu eylemin planlayıcılarının, kendilerini bekleyen sonuçları henüz tam olarak anlamadıkları anlaşılıyor." ifadelerini kullandı.

ABD-İsrail ile savaşın boyutlarına dair değerlendirmelerde bulunan Erakçi, "Bölgedeki ülkeleri, ABD savaşa girerse, bu çatışmanın yalnızca İran ve ABD arasında kalmayacağına dair defalarca uyardık. Bunu savaşı bölgeselleştirmek istediğimiz için değil, ABD'nin askeri üsleri ve tesislerinin bölgeye yayılmış olması nedeniyle yapıyoruz." dedi.

Erakçi, ABD'nin savaş uçakları, gemileri ve füzeleriyle İran topraklarını hedef aldığını belirterek, "ABD ana karasına erişimimiz yok ancak bölgedeki askeri üslerine erişimimiz var ve bizim görüşümüze göre, bu üsler meşru hedefler çünkü hem İran'a saldırmak için kullanılan araçlar hem de bizi işgal eden ülkeye aitler. Bazı üslerin İran'a karşı kullanılmadığı iddia edilse bile, bu üslerin her gün şehirlerimizi, hastanelerimizi ve okullarımızı hedef alan bir ülkeye ait olması, bunların niteliğini değiştirmez. Bir okulda 160'tan fazla masum kız öğrenci hedef alındığında, İran'ın bu saldırı amaçlı askeri altyapıya tepki vermemesi beklenemez." değerlendirmesinde bulundu. 

"SAVAŞIMIZ BÖLGE ÜLKELERİYLE DEĞİL"

Bölgedeki durumla ilgili bölge ülkelerindeki mevkidaşlarıyla görüştüğünü aktaran Erakçi, İran'ın komşularına karşı hiçbir düşmanlığı olmadığını kendilerine ilettiğini söyledi. 

İranlı Bakan, şöyle devam etti: 

"Bizim savaşımız bölge ülkeleriyle değil, bu ülkelerin askeri üslerinde konuşlanmış Amerikan güçleriyle. Bizim görüşümüze göre savaş, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında bir savaştır ve ne yazık ki ABD güçlerinin bölgedeki yaygın varlığı nedeniyle bölgesel boyutlar kazanmıştır. Bölge ülkelerinden beklentimiz, İran'a baskı yapmak yerine, Amerika Birleşik Devletleri'nden bu yasa dışı ve haksız savaşı durdurmasını istemeleridir; bu savaş, hiçbir haklı gerekçe olmaksızın başlamış ve bölgenin istikrarını tehlikeye atmıştır."

ABD ile müzakere masasındayken ikinci kez saldırıya uğradıklarına işaret eden Erakçi, "Amerikan aldatma olasılığını bilerek diyaloğa girdik ve amacımız dünya kamuoyuna İran'ın mantıklı ve müzakereci bir devlet olduğunu ve müzakere masasına ihanet edenin Washington olduğunu açıkça göstermekti. Bugün herkesçe açıkça görülüyor ki karşı tarafın niyeti başından beri saldırganlıktı." diye konuştu.

Bölge ülkelerinin saldırılar öncesinde topraklarını İran'a karşı kullandırmayacağına açıklamasına rağmen, saldırıların bu ülkelerdeki üslerden geldiğine ifade eden Erakçi, "Kuveytliler üslerinin İran'a karşı kullanılmayacağını söylemişti peki bugün hedef alınan bu 3 savaş uçağı Kuveyt topraklarında ne arıyordu? Üç Amerikan savaş uçağının Kuveyt savunma güçleri tarafından düşürüldüğü iddiası doğru olsa bile, Kuveyt hükümeti Amerikan savaş uçaklarının orada ne yaptığını açıklamak zorundadır." değerlendirmesinde bulundu.

İranlı Bakan, bu süreçte bazı ülkelerin de desteğine değinerek, "Rusya ve Çin, (Birleşmiş Milletler) Güvenlik Konseyi'nde İran'ın pozisyonlarını destekledi. Pakistan ve diğer bazı ülkeler de destek verdi. Ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu'nun acil bir toplantı yapması için talepte bulunuldu ve konu Şanghay İşbirliği Örgütü'nde de gündeme getirildi ve bu çerçevede bir açıklama yapılması olasılığı da var." dedi. 

Birleşik Arap Emirlikleri'nde Amerikan askerlerinin hedef alındığı bir otele saldırıya ilişkin ise Erakçi, "Amerikan askerlerinin otellere sığınmış olması hedef alınmamaları için bir sebep teşkil etmez." ifadelerini kullandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KAPATILDI

İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada,“Hürmüz Boğazı kapatıldı, geçmeye çalışan her gemiye saldıracağız ve ateşe vereceğiz” ifadeleri kullanıldı.